वैशम्पाय़न उवाच:
ततः सत्यवती काले वधूं स्नातामृतौ तदा |
१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
संवेशय़न्ती शय़ने शनकैर्वाक्यमव्रवीत् ||
१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
कौसल्ये देवरस्तेऽस्ति सोऽद्य त्वानुप्रवेक्ष्यति |
२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अप्रमत्ता प्रतीक्षैनं निशीथे आगमिष्यति ||
२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
श्वश्र्वास्तद्वचनं श्रुत्वा शय़ाना शय़ने शुभे |
३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
साचिन्तय़त्तदा भीष्ममन्यांश्च कुरुपुङ्गवान् ||
३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततोऽम्विकाय़ां प्रथमं निय़ुक्तः सत्यवागृषिः |
४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
दीप्यमानेषु दीपेषु शय़नं प्रविवेश ह ||
४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्य कृष्णस्य कपिला जटा दीप्ते च लोचने |
५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वभ्रूणि चैव श्मश्रूणि दृष्ट्वा देवी न्यमीलय़त् ||
५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सम्वभूव तय़ा रात्रौ मातुः प्रिय़चिकीर्षय़ा |
६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
भय़ात्काशिसुता तं तु नाशक्नोदभिवीक्षितुम् ||
६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततो निष्क्रान्तमासाद्य माता पुत्रमथाव्रवीत् |
७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अप्यस्यां गुणवान्पुत्र राजपुत्रो भविष्यति ||
७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
निशम्य तद्वचो मातुर्व्यासः परमवुद्धिमान् |
८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रोवाचातीन्द्रिय़ज्ञानो विधिना सम्प्रचोदितः ||
८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
नागाय़ुतसमप्राणो विद्वान्राजर्षिसत्तमः |
९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
महाभागो महावीर्यो महावुद्धिर्भविष्यति ||
९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्य चापि शतं पुत्रा भविष्यन्ति महावलाः |
१० क
वैशम्पाय़न उवाच:
किं तु मातुः स वैगुण्यादन्ध एव भविष्यति ||
१० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा माता पुत्रमथाव्रवीत् |
११ क
वैशम्पाय़न उवाच:
नान्धः कुरूणां नृपतिरनुरूपस्तपोधन ||
११ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ज्ञातिवंशस्य गोप्तारं पितृणां वंशवर्धनम् |
१२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
द्वितीय़ं कुरुवंशस्य राजानं दातुमर्हसि ||
१२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स तथेति प्रतिज्ञाय़ निश्चक्राम महातपाः |
१३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सापि कालेन कौसल्या सुषुवेऽन्धं तमात्मजम् ||
१३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पुनरेव तु सा देवी परिभाष्य स्नुषां ततः |
१४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
ऋषिमावाहय़त्सत्या यथापूर्वमनिन्दिता ||
१४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततस्तेनैव विधिना महर्षिस्तामपद्यत |
१५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अम्वालिकामथाभ्यागादृषिं दृष्ट्वा च सापि तम् |
१५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विषण्णा पाण्डुसङ्काशा समपद्यत भारत ||
१५ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
तां भीतां पाण्डुसङ्काशां विषण्णां प्रेक्ष्य पार्थिव |
१६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
व्यासः सत्यवतीपुत्र इदं वचनमव्रवीत् ||
१६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
यस्मात्पाण्डुत्वमापन्ना विरूपं प्रेक्ष्य मामपि |
१७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्मादेष सुतस्तुभ्यं पाण्डुरेव भविष्यति ||
१७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
नाम चास्य तदेवेह भविष्यति शुभानने |
१८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
इत्युक्त्वा स निराक्रामद्भगवानृषिसत्तमः ||
१८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततो निष्क्रान्तमालोक्य सत्या पुत्रमभाषत |
१९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
शशंस स पुनर्मात्रे तस्य वालस्य पाण्डुताम् ||
१९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तं माता पुनरेवान्यमेकं पुत्रमय़ाचत |
२० क
वैशम्पाय़न उवाच:
तथेति च महर्षिस्तां मातरं प्रत्यभाषत ||
२० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः कुमारं सा देवी प्राप्तकालमजीजनत् |
२१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पाण्डुं लक्षणसम्पन्नं दीप्यमानमिव श्रिय़ा |
२१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्य पुत्रा महेष्वासा जज्ञिरे पञ्च पाण्डवाः ||
२१ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
ऋतुकाले ततो ज्येष्ठां वधूं तस्मै न्ययोजय़त् |
२२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सा तु रूपं च गन्धं च महर्षेः प्रविचिन्त्य तम् |
२२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
नाकरोद्वचनं देव्या भय़ात्सुरसुतोपमा ||
२२ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः स्वैर्भूषणैर्दासीं भूषय़ित्वाप्सरोपमाम् |
२३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रेषय़ामास कृष्णाय़ ततः काशिपतेः सुता ||
२३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
दासी ऋषिमनुप्राप्तं प्रत्युद्गम्याभिवाद्य च |
२४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
संविवेशाभ्यनुज्ञाता सत्कृत्योपचचार ह ||
२४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
कामोपभोगेन तु स तस्यां तुष्टिमगादृषिः |
२५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तय़ा सहोषितो रात्रिं महर्षिः प्रीय़माणय़ा ||
२५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
उत्तिष्ठन्नव्रवीदेनामभुजिष्या भविष्यसि |
२६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अय़ं च ते शुभे गर्भः श्रीमानुदरमागतः |
२६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
धर्मात्मा भविता लोके सर्ववुद्धिमतां वरः ||
२६ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
स जज्ञे विदुरो नाम कृष्णद्वैपाय़नात्मजः |
२७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
धृतराष्ट्रस्य च भ्राता पाण्डोश्चामितवुद्धिमान् ||
२७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
धर्मो विदुररूपेण शापात्तस्य महात्मनः |
२८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
माण्डव्यस्यार्थतत्त्वज्ञः कामक्रोधविवर्जितः ||
२८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स धर्मस्यानृणो भूत्वा पुनर्मात्रा समेत्य च |
२९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्यै गर्भं समावेद्य तत्रैवान्तरधीय़त ||
२९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एवं विचित्रवीर्यस्य क्षेत्रे द्वैपाय़नादपि |
३० क
वैशम्पाय़न उवाच:
जज्ञिरे देवगर्भाभाः कुरुवंशविवर्धनाः ||
३० ख