सञ्जय़ उवाच:
तस्मिन्विलुलिते सैन्ये सैन्धवाय़ार्जुने गते |
१ क
सञ्जय़ उवाच:
सात्वते भीमसेने च पुत्रस्ते द्रोणमभ्ययात् |
१ ख
सञ्जय़ उवाच:
त्वरन्नेकरथेनैव वहुकृत्यं विचिन्तय़न् ||
१ ग
सञ्जय़ उवाच:
स रथस्तव पुत्रस्य त्वरय़ा परय़ा युतः |
२ क
सञ्जय़ उवाच:
तूर्णमभ्यपतद्द्रोणं मनोमारुतवेगवान् ||
२ ख
सञ्जय़ उवाच:
उवाच चैनं पुत्रस्ते संरम्भाद्रक्तलोचनः |
३ क
सञ्जय़ उवाच:
अर्जुनो भीमसेनश्च सात्यकिश्चापराजितः ||
३ ख
सञ्जय़ उवाच:
विजित्य सर्वसैन्यानि सुमहान्ति महारथाः |
४ क
सञ्जय़ उवाच:
सम्प्राप्ताः सिन्धुराजस्य समीपमरिकर्शनाः |
४ ख
सञ्जय़ उवाच:
व्याय़च्छन्ति च तत्रापि सर्व एवापराजिताः ||
४ ग
सञ्जय़ उवाच:
यदि तावद्रणे पार्थो व्यतिक्रान्तो महारथः |
५ क
सञ्जय़ उवाच:
कथं सात्यकिभीमाभ्यां व्यतिक्रान्तोऽसि मानद ||
५ ख
सञ्जय़ उवाच:
आश्चर्यभूतं लोकेऽस्मिन्समुद्रस्येव शोषणम् |
६ क
सञ्जय़ उवाच:
निर्जय़ं तव विप्राग्र्य सात्वतेनार्जुनेन च ||
६ ख
सञ्जय़ उवाच:
तथैव भीमसेनेन लोकः संवदते भृशम् |
७ क
सञ्जय़ उवाच:
कथं द्रोणो जितः सङ्ख्ये धनुर्वेदस्य पारगः ||
७ ख
सञ्जय़ उवाच:
नाश एव तु मे नूनं मन्दभाग्यस्य संय़ुगे |
८ क
सञ्जय़ उवाच:
यत्र त्वां पुरुषव्याघ्रमतिक्रान्तास्त्रय़ो रथाः ||
८ ख
सञ्जय़ उवाच:
एवं गते तु कृत्येऽस्मिन्व्रूहि यत्ते विवक्षितम् |
९ क
सञ्जय़ उवाच:
यद्गतं गतमेवेह शेषं चिन्तय़ मानद ||
९ ख
सञ्जय़ उवाच:
यत्कृत्यं सिन्धुराजस्य प्राप्तकालमनन्तरम् |
१० क
सञ्जय़ उवाच:
तद्व्रवीतु भवान्क्षिप्रं साधु तत्संविधीय़ताम् ||
१० ख
द्रोण उवाच:
चिन्त्यं वहु महाराज कृत्यं यत्तत्र मे शृणु |
११ क
द्रोण उवाच:
त्रय़ो हि समतिक्रान्ताः पाण्डवानां महारथाः |
११ ख
द्रोण उवाच:
यावदेव भय़ं पश्चात्तावदेषां पुरःसरम् ||
११ ग
द्रोण उवाच:
तद्गरीय़स्तरं मन्ये यत्र कृष्णधनञ्जय़ौ |
१२ क
द्रोण उवाच:
सा पुरस्ताच्च पश्चाच्च गृहीता भारती चमूः ||
१२ ख
द्रोण उवाच:
तत्र कृत्यमहं मन्ये सैन्धवस्याभिरक्षणम् |
१३ क
द्रोण उवाच:
स नो रक्ष्यतमस्तात क्रुद्धाद्भीतो धनञ्जय़ात् ||
१३ ख
द्रोण उवाच:
गतौ हि सैन्धवं वीरौ युय़ुधानवृकोदरौ |
१४ क
द्रोण उवाच:
सम्प्राप्तं तदिदं द्यूतं यत्तच्छकुनिवुद्धिजम् ||
१४ ख
द्रोण उवाच:
न सभाय़ां जय़ो वृत्तो नापि तत्र पराजय़ः |
१५ क
द्रोण उवाच:
इह नो ग्लहमानानामद्य तात जय़ाजय़ौ ||
१५ ख
द्रोण उवाच:
यान्स्म तान्ग्लहते घोराञ्शकुनिः कुरुसंसदि |
१६ क
द्रोण उवाच:
अक्षान्संमन्यमानः स प्रा क्षरास्ते दुरासदाः ||
१६ ख
द्रोण उवाच:
यत्र ते वहवस्तात कुरवः पर्यवस्थिताः |
१७ क
द्रोण उवाच:
सेनां दुरोदरं विद्धि शरानक्षान्विशां पते ||
१७ ख
द्रोण उवाच:
ग्लहं च सैन्धवं राजन्नत्र द्यूतस्य निश्चय़ः |
१८ क
द्रोण उवाच:
सैन्धवे हि महाद्यूतं समासक्तं परैः सह ||
१८ ख
द्रोण उवाच:
अत्र सर्वे महाराज त्यक्त्वा जीवितमात्मनः |
१९ क
द्रोण उवाच:
सैन्धवस्य रणे रक्षां विधिवत्कर्तुमर्हथ |
१९ ख
द्रोण उवाच:
तत्र नो ग्लहमानानां ध्रुवौ तात जय़ाजय़ौ ||
१९ ग
द्रोण उवाच:
यत्र ते परमेष्वासा यत्ता रक्षन्ति सैन्धवम् |
२० क
द्रोण उवाच:
तत्र याहि स्वय़ं शीघ्रं तांश्च रक्षस्व रक्षिणः ||
२० ख
द्रोण उवाच:
इहैव त्वहमासिष्ये प्रेषय़िष्यामि चापरान् |
२१ क
द्रोण उवाच:
निरोत्स्यामि च पाञ्चालान्सहितान्पाण्डुसृञ्जय़ैः ||
२१ ख
द्रोण उवाच:
ततो दुर्योधनः प्राय़ात्तूर्णमाचार्यशासनात् |
२२ क
द्रोण उवाच:
उद्यम्यात्मानमुग्राय़ कर्मणे सपदानुगः ||
२२ ख
द्रोण उवाच:
चक्ररक्षौ तु पाञ्चाल्यौ युधामन्यूत्तमौजसौ |
२३ क
द्रोण उवाच:
वाह्येन सेनामभ्येत्य जग्मतुः सव्यसाचिनम् ||
२३ ख
द्रोण उवाच:
तौ हि पूर्वं महाराज वारितौ कृतवर्मणा |
२४ क
द्रोण उवाच:
प्रविष्टे त्वर्जुने राजंस्तव सैन्यं युय़ुत्सय़ा ||
२४ ख
द्रोण उवाच:
ताभ्यां दुर्योधनः सार्धमगच्छद्युद्धमुत्तमम् |
२५ क
द्रोण उवाच:
त्वरितस्त्वरमाणाभ्यां भ्रातृभ्यां भारतो वली ||
२५ ख
द्रोण उवाच:
तावभिद्रवतामेनमुभावुद्यतकार्मुकौ |
२६ क
द्रोण उवाच:
महारथसमाख्यातौ क्षत्रिय़प्रवरौ युधि ||
२६ ख
द्रोण उवाच:
युधामन्युस्तु सङ्क्रुद्धः शरांस्त्रिंशतमाय़सान् |
२७ क
द्रोण उवाच:
व्यसृजत्तव पुत्रस्य त्वरमाणः स्तनान्तरे ||
२७ ख
द्रोण उवाच:
दुर्योधनोऽपि राजेन्द्र पाञ्चाल्यस्योत्तमौजसः |
२८ क
द्रोण उवाच:
जघान चतुरश्चाश्वानुभौ च पार्ष्णिसारथी ||
२८ ख
द्रोण उवाच:
उत्तमौजा हताश्वस्तु हतसूतश्च संय़ुगे |
२९ क
द्रोण उवाच:
आरुरोह रथं भ्रातुर्युधामन्योरभित्वरन् ||
२९ ख
द्रोण उवाच:
स रथं प्राप्य तं भ्रातुर्दुर्योधनहय़ाञ्शरैः |
३० क
द्रोण उवाच:
वहुभिस्ताडय़ामास ते हताः प्रापतन्भुवि ||
३० ख
द्रोण उवाच:
हय़ेषु पतितेष्वस्य चिच्छेद परमेषुणा |
३१ क
द्रोण उवाच:
युधामन्युर्धनुः शीघ्रं शरावापं च संय़ुगे ||
३१ ख
द्रोण उवाच:
हताश्वसूतात्स रथादवप्लुत्य महारथः |
३२ क
द्रोण उवाच:
गदामादाय़ ते पुत्रः पाञ्चाल्यावभ्यधावत ||
३२ ख
द्रोण उवाच:
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य क्रुद्धं परपुरञ्जय़म् |
३३ क
द्रोण उवाच:
अवप्लुतौ रथोपस्थाद्युधामन्यूत्तमौजसौ ||
३३ ख
द्रोण उवाच:
ततः स हेमचित्रं तं स्यन्दनप्रवरं गदी |
३४ क
द्रोण उवाच:
गदय़ा पोथय़ामास साश्वसूतध्वजं रणे ||
३४ ख
द्रोण उवाच:
हत्वा चैनं स पुत्रस्ते हताश्वो हतसारथिः |
३५ क
द्रोण उवाच:
मद्रराजरथं तूर्णमारुरोह परन्तपः ||
३५ ख
द्रोण उवाच:
पाञ्चालानां तु मुख्यौ तौ राजपुत्रौ महावलौ |
३६ क
द्रोण उवाच:
रथमन्यं समारुह्य धनञ्जय़मभीय़तुः ||
३६ ख