भीष्म उवाच:
पतितैस्तु कथां नेच्छेद्दर्शनं चापि वर्जय़ेत् |
९९ क
भीष्म उवाच:
संसर्गं च न गच्छेत तथाय़ुर्विन्दते महत् ||
९९ ख
भीष्म उवाच:
न दिवा मैथुनं गच्छेन्न कन्यां न च वन्धकीम् |
१०० क
भीष्म उवाच:
न चास्नातां स्त्रिय़ं गच्छेत्तथाय़ुर्विन्दते महत् ||
१०० ख
भीष्म उवाच:
स्वे स्वे तीर्थे समाचम्य कार्ये समुपकल्पिते |
१०१ क
भीष्म उवाच:
त्रिः पीत्वापो द्विः प्रमृज्य कृतशौचो भवेन्नरः ||
१०१ ख
भीष्म उवाच:
इन्द्रिय़ाणि सकृत्स्पृश्य त्रिरभ्युक्ष्य च मानवः |
१०२ क
भीष्म उवाच:
कुर्वीत पित्र्यं दैवं च वेददृष्टेन कर्मणा ||
१०२ ख
भीष्म उवाच:
व्राह्मणार्थे च यच्छौचं तच्च मे शृणु कौरव |
१०३ क
भीष्म उवाच:
प्रवृत्तं च हितं चोक्त्वा भोजनाद्यन्तय़ोस्तथा ||
१०३ ख
भीष्म उवाच:
सर्वशौचेषु व्राह्मेण तीर्थेन समुपस्पृशेत् |
१०४ क
भीष्म उवाच:
निष्ठीव्य तु तथा क्षुत्वा स्पृश्यापो हि शुचिर्भवेत् ||
१०४ ख
भीष्म उवाच:
वृद्धो ज्ञातिस्तथा मित्रं दरिद्रो यो भवेदपि |
१०५ क
भीष्म उवाच:
गृहे वासय़ितव्यास्ते धन्यमाय़ुष्यमेव च ||
१०५ ख
भीष्म उवाच:
गृहे पारावता धन्याः शुकाश्च सहसारिकाः |
१०६ क
भीष्म उवाच:
गृहेष्वेते न पापाय़ तथा वै तैलपाय़िकाः ||
१०६ ख
भीष्म उवाच:
उद्दीपकाश्च गृध्राश्च कपोता भ्रमरास्तथा |
१०७ क
भीष्म उवाच:
निविशेय़ुर्यदा तत्र शान्तिमेव तदाचरेत् ||
१०७ ख
भीष्म उवाच:
अमङ्गल्यानि चैतानि तथाक्रोशो महात्मनाम् |
१०८ क
भीष्म उवाच:
महात्मनां च गुह्यानि न वक्तव्यानि कर्हिचित् ||
१०८ ख
भीष्म उवाच:
अगम्याश्च न गच्छेत राजपत्नीः सखीस्तथा |
१०९ क
भीष्म उवाच:
वैद्यानां वालवृद्धानां भृत्यानां च युधिष्ठिर ||
१०९ ख
भीष्म उवाच:
वन्धूनां व्राह्मणानां च तथा शारणिकस्य च |
११० क
भीष्म उवाच:
सम्वन्धिनां च राजेन्द्र तथाय़ुर्विन्दते महत् ||
११० ख
भीष्म उवाच:
व्राह्मणस्थपतिभ्यां च निर्मितं यन्निवेशनम् |
१११ क
भीष्म उवाच:
तदावसेत्सदा प्राज्ञो भवार्थी मनुजेश्वर ||
१११ ख
भीष्म उवाच:
सन्ध्याय़ां न स्वपेद्राजन्विद्यां न च समाचरेत् |
११२ क
भीष्म उवाच:
न भुञ्जीत च मेधावी तथाय़ुर्विन्दते महत् ||
११२ ख
भीष्म उवाच:
नक्तं न कुर्यात्पित्र्याणि भुक्त्वा चैव प्रसाधनम् |
११३ क
भीष्म उवाच:
पानीय़स्य क्रिय़ा नक्तं न कार्या भूतिमिच्छता ||
११३ ख
भीष्म उवाच:
वर्जनीय़ाश्च वै नित्यं सक्तवो निशि भारत |
११४ क
भीष्म उवाच:
शेषाणि चावदातानि पानीय़ं चैव भोजने ||
११४ ख
भीष्म उवाच:
सौहित्यं च न कर्तव्यं रात्रौ नैव समाचरेत् |
११५ क
भीष्म उवाच:
द्विजच्छेदं न कुर्वीत भुक्त्वा न च समाचरेत् ||
११५ ख
भीष्म उवाच:
महाकुलप्रसूतां च प्रशस्तां लक्षणैस्तथा |
११६ क
भीष्म उवाच:
वय़ःस्थां च महाप्राज्ञ कन्यामावोढुमर्हति ||
११६ ख
भीष्म उवाच:
अपत्यमुत्पाद्य ततः प्रतिष्ठाप्य कुलं तथा |
११७ क
भीष्म उवाच:
पुत्राः प्रदेय़ा ज्ञानेषु कुलधर्मेषु भारत ||
११७ ख
भीष्म उवाच:
कन्या चोत्पाद्य दातव्या कुलपुत्राय़ धीमते |
११८ क
भीष्म उवाच:
पुत्रा निवेश्याश्च कुलाद्भृत्या लभ्याश्च भारत ||
११८ ख
भीष्म उवाच:
शिरःस्नातोऽथ कुर्वीत दैवं पित्र्यमथापि च |
११९ क
भीष्म उवाच:
नक्षत्रे न च कुर्वीत यस्मिञ्जातो भवेन्नरः |
११९ ख
भीष्म उवाच:
न प्रोष्ठपदय़ोः कार्यं तथाग्नेय़े च भारत ||
११९ ग
भीष्म उवाच:
दारुणेषु च सर्वेषु प्रत्यहं च विवर्जय़ेत् |
१२० क
भीष्म उवाच:
ज्योतिषे यानि चोक्तानि तानि सर्वाणि वर्जय़ेत् ||
१२० ख
भीष्म उवाच:
प्राङ्मुखः श्मश्रुकर्माणि कारय़ेत समाहितः |
१२१ क
भीष्म उवाच:
उदङ्मुखो वा राजेन्द्र तथाय़ुर्विन्दते महत् ||
१२१ ख
भीष्म उवाच:
परिवादं न च व्रूय़ात्परेषामात्मनस्तथा |
१२२ क
भीष्म उवाच:
परिवादो न धर्माय़ प्रोच्यते भरतर्षभ ||
१२२ ख
भीष्म उवाच:
वर्जय़ेद्व्यङ्गिनीं नारीं तथा कन्यां नरोत्तम |
१२३ क
भीष्म उवाच:
समार्षां व्यङ्गितां चैव मातुः स्वकुलजां तथा ||
१२३ ख
भीष्म उवाच:
वृद्धां प्रव्रजितां चैव तथैव च पतिव्रताम् |
१२४ क
भीष्म उवाच:
तथातिकृष्णवर्णां च वर्णोत्कृष्टां च वर्जय़ेत् ||
१२४ ख
भीष्म उवाच:
अय़ोनिं च विय़ोनिं च न गच्छेत विचक्षणः |
१२५ क
भीष्म उवाच:
पिङ्गलां कुष्ठिनीं नारीं न त्वमावोढुमर्हसि ||
१२५ ख
भीष्म उवाच:
अपस्मारिकुले जातां निहीनां चैव वर्जय़ेत् |
१२६ क
भीष्म उवाच:
श्वित्रिणां च कुले जातां त्रय़ाणां मनुजेश्वर ||
१२६ ख
भीष्म उवाच:
लक्षणैरन्विता या च प्रशस्ता या च लक्षणैः |
१२७ क
भीष्म उवाच:
मनोज्ञा दर्शनीय़ा च तां भवान्वोढुमर्हति ||
१२७ ख
भीष्म उवाच:
महाकुले निवेष्टव्यं सदृशे वा युधिष्ठिर |
१२८ क
भीष्म उवाच:
अवरा पतिता चैव न ग्राह्या भूतिमिच्छता ||
१२८ ख
भीष्म उवाच:
अग्नीनुत्पाद्य यत्नेन क्रिय़ाः सुविहिताश्च याः |
१२९ क
भीष्म उवाच:
वेदेषु व्राह्मणैः प्रोक्तास्ताश्च सर्वाः समाचरेत् ||
१२९ ख
भीष्म उवाच:
न चेर्ष्या स्त्रीषु कर्तव्या दारा रक्ष्याश्च सर्वशः |
१३० क
भीष्म उवाच:
अनाय़ुष्या भवेदीर्ष्या तस्मादीर्ष्यां विवर्जय़ेत् ||
१३० ख
भीष्म उवाच:
अनाय़ुष्यो दिवास्वप्नस्तथाभ्युदितशाय़िता |
१३१ क
भीष्म उवाच:
प्रातर्निशाय़ां च तथा ये चोच्छिष्टाः स्वपन्ति वै ||
१३१ ख
भीष्म उवाच:
पारदार्यमनाय़ुष्यं नापितोच्छिष्टता तथा |
१३२ क
भीष्म उवाच:
यत्नतो वै न कर्तव्यमभ्यासश्चैव भारत ||
१३२ ख
भीष्म उवाच:
सन्ध्यां न भुञ्जेन्न स्नाय़ान्न पुरीषं समुत्सृजेत् |
१३३ क
भीष्म उवाच:
प्रय़तश्च भवेत्तस्यां न च किञ्चित्समाचरेत् ||
१३३ ख
भीष्म उवाच:
व्राह्मणान्पूजय़ेच्चापि तथा स्नात्वा नराधिप |
१३४ क
भीष्म उवाच:
देवांश्च प्रणमेत्स्नातो गुरूंश्चाप्यभिवादय़ेत् ||
१३४ ख
भीष्म उवाच:
अनिमन्त्रितो न गच्छेत यज्ञं गच्छेत्तु दर्शकः |
१३५ क
भीष्म उवाच:
अनिमन्त्रिते ह्यनाय़ुष्यं गमनं तत्र भारत ||
१३५ ख
भीष्म उवाच:
न चैकेन परिव्राज्यं न गन्तव्यं तथा निशि |
१३६ क
भीष्म उवाच:
अनागताय़ां सन्ध्याय़ां पश्चिमाय़ां गृहे वसेत् ||
१३६ ख
भीष्म उवाच:
मातुः पितुर्गुरूणां च कार्यमेवानुशासनम् |
१३७ क
भीष्म उवाच:
हितं वाप्यहितं वापि न विचार्यं नरर्षभ ||
१३७ ख
भीष्म उवाच:
धनुर्वेदे च वेदे च यत्नः कार्यो नराधिप |
१३८ क
भीष्म उवाच:
हस्तिपृष्ठेऽश्वपृष्ठे च रथचर्यासु चैव ह |
१३८ ख
भीष्म उवाच:
यत्नवान्भव राजेन्द्र यत्नवान्सुखमेधते ||
१३८ ग
भीष्म उवाच:
अप्रधृष्यश्च शत्रूणां भृत्यानां स्वजनस्य च |
१३९ क
भीष्म उवाच:
प्रजापालनय़ुक्तश्च न क्षतिं लभते क्वचित् ||
१३९ ख
भीष्म उवाच:
युक्तिशास्त्रं च ते ज्ञेय़ं शव्दशास्त्रं च भारत |
१४० क
भीष्म उवाच:
गन्धर्वशास्त्रं च कलाः परिज्ञेय़ा नराधिप ||
१४० ख
भीष्म उवाच:
पुराणमितिहासाश्च तथाख्यानानि यानि च |
१४१ क
भीष्म उवाच:
महात्मनां च चरितं श्रोतव्यं नित्यमेव ते ||
१४१ ख
भीष्म उवाच:
पत्नीं रजस्वलां चैव नाभिगच्छेन्न चाह्वय़ेत् |
१४२ क
भीष्म उवाच:
स्नातां चतुर्थे दिवसे रात्रौ गच्छेद्विचक्षणः ||
१४२ ख
भीष्म उवाच:
पञ्चमे दिवसे नारी षष्ठेऽहनि पुमान्भवेत् |
१४३ क
भीष्म उवाच:
एतेन विधिना पत्नीमुपगच्छेत पण्डितः ||
१४३ ख
भीष्म उवाच:
ज्ञातिसम्वन्धिमित्राणि पूजनीय़ानि नित्यशः |
१४४ क
भीष्म उवाच:
यष्टव्यं च यथाशक्ति यज्ञैर्विविधदक्षिणैः |
१४४ ख
भीष्म उवाच:
अतऊर्ध्वमरण्यं च सेवितव्यं नराधिप ||
१४४ ग
भीष्म उवाच:
एष ते लक्षणोद्देश आय़ुष्याणां प्रकीर्तितः |
१४५ क
भीष्म उवाच:
शेषस्त्रैविद्यवृद्धेभ्यः प्रत्याहार्यो युधिष्ठिर ||
१४५ ख
भीष्म उवाच:
आचारो भूतिजनन आचारः कीर्तिवर्धनः |
१४६ क
भीष्म उवाच:
आचाराद्वर्धते ह्याय़ुराचारो हन्त्यलक्षणम् ||
१४६ ख
भीष्म उवाच:
आगमानां हि सर्वेषामाचारः श्रेष्ठ उच्यते |
१४७ क