धृतराष्ट्र उवाच:
मण्डलानि च वुध्येथाः परेषामात्मनस्तथा |
१ क
धृतराष्ट्र उवाच:
उदासीनगुणानां च मध्यमानां तथैव च ||
१ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
चतुर्णां शत्रुजातानां सर्वेषामातताय़िनाम् |
२ क
धृतराष्ट्र उवाच:
मित्रं चामित्रमित्रं च वोद्धव्यं तेऽरिकर्शन ||
२ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
तथामात्या जनपदा दुर्गाणि विषमाणि च |
३ क
धृतराष्ट्र उवाच:
वलानि च कुरुश्रेष्ठ भवन्त्येषां यथेच्छकम् ||
३ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
ते च द्वादश कौन्तेय़ राज्ञां वै विविधात्मकाः |
४ क
धृतराष्ट्र उवाच:
मन्त्रिप्रधानाश्च गुणाः षष्टिर्द्वादश च प्रभो ||
४ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
एतन्मण्डलमित्याहुराचार्या नीतिकोविदाः |
५ क
धृतराष्ट्र उवाच:
अत्र षाड्गुण्यमाय़त्तं युधिष्ठिर निवोध तत् ||
५ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
वृद्धिक्षय़ौ च विज्ञेय़ौ स्थानं च कुरुनन्दन |
६ क
धृतराष्ट्र उवाच:
द्विसप्तत्या महावाहो ततः षाड्गुण्यचारिणः ||
६ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
यदा स्वपक्षो वलवान्परपक्षस्तथावलः |
७ क
धृतराष्ट्र उवाच:
विगृह्य शत्रून्कौन्तेय़ याय़ात्क्षितिपतिस्तदा |
७ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
यदा स्वपक्षोऽवलवांस्तदा सन्धिं समाश्रय़ेत् ||
७ ग
धृतराष्ट्र उवाच:
द्रव्याणां सञ्चय़श्चैव कर्तव्यः स्यान्महांस्तथा |
८ क
धृतराष्ट्र उवाच:
यदा समर्थो यानाय़ नचिरेणैव भारत ||
८ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
तदा सर्वं विधेय़ं स्यात्स्थानं च न विभाजय़ेत् |
९ क
धृतराष्ट्र उवाच:
भूमिरल्पफला देय़ा विपरीतस्य भारत ||
९ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
हिरण्यं कुप्यभूय़िष्ठं मित्रं क्षीणमकोशवत् |
१० क
धृतराष्ट्र उवाच:
विपरीतान्न गृह्णीय़ात्स्वय़ं सन्धिविशारदः ||
१० ख
धृतराष्ट्र उवाच:
सन्ध्यर्थं राजपुत्रं च लिप्सेथा भरतर्षभ |
११ क
धृतराष्ट्र उवाच:
विपरीतस्तु तेऽदेय़ः पुत्र कस्याञ्चिदापदि |
११ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
तस्य प्रमोक्षे यत्नं च कुर्याः सोपाय़मन्त्रवित् ||
११ ग
धृतराष्ट्र उवाच:
प्रकृतीनां च कौन्तेय़ राजा दीनां विभावय़ेत् |
१२ क
धृतराष्ट्र उवाच:
क्रमेण युगपद्द्वन्द्वं व्यसनानां वलावलम् ||
१२ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
पीडनं स्तम्भनं चैव कोशभङ्गस्तथैव च |
१३ क
धृतराष्ट्र उवाच:
कार्यं यत्नेन शत्रूणां स्वराष्ट्रं रक्षता स्वय़म् ||
१३ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
न च हिंस्योऽभ्युपगतः सामन्तो वृद्धिमिच्छता |
१४ क
धृतराष्ट्र उवाच:
कौन्तेय़ तं न हिंसेत यो महीं विजिगीषते ||
१४ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
गणानां भेदने योगं गच्छेथाः सह मन्त्रिभिः |
१५ क
धृतराष्ट्र उवाच:
साधुसङ्ग्रहणाच्चैव पापनिग्रहणात्तथा ||
१५ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
दुर्वलाश्चापि सततं नावष्टभ्या वलीय़सा |
१६ क
धृतराष्ट्र उवाच:
तिष्ठेथा राजशार्दूल वैतसीं वृत्तिमास्थितः ||
१६ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
यद्येवमभिय़ाय़ाच्च दुर्वलं वलवान्नृपः |
१७ क
धृतराष्ट्र उवाच:
सामादिभिरुपाय़ैस्तं क्रमेण विनिवर्तय़ेत् ||
१७ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
अशक्नुवंस्तु युद्धाय़ निष्पतेत्सह मन्त्रिभिः |
१८ क
धृतराष्ट्र उवाच:
कोशेन पौरैर्दण्डेन ये चान्ये प्रिय़कारिणः ||
१८ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
असम्भवे तु सर्वस्य यथामुख्येन निष्पतेत् |
१९ क
धृतराष्ट्र उवाच:
क्रमेणानेन मोक्षः स्याच्छरीरमपि केवलम् ||
१९ ख