वैशम्पाय़न उवाच:
याते त्रिगर्तं मत्स्ये तु पशूंस्तान्स्वान्परीप्सति |
१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
दुर्योधनः सहामात्यो विराटमुपय़ादथ ||
१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
भीष्मो द्रोणश्च कर्णश्च कृपश्च परमास्त्रवित् |
२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
द्रौणिश्च सौवलश्चैव तथा दुःशासनः प्रभुः ||
२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विविंशतिर्विकर्णश्च चित्रसेनश्च वीर्यवान् |
३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
दुर्मुखो दुःसहश्चैव ये चैवान्ये महारथाः ||
३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एते मत्स्यानुपागम्य विराटस्य महीपतेः |
४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
घोषान्विद्राव्य तरसा गोधनं जह्रुरोजसा ||
४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
षष्टिं गवां सहस्राणि कुरवः कालय़न्ति ते |
५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
महता रथवंशेन परिवार्य समन्ततः ||
५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
गोपालानां तु घोषेषु हन्यतां तैर्महारथैः |
६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
आरावः सुमहानासीत्सम्प्रहारे भय़ङ्करे ||
६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
गवाध्यक्षस्तु सन्त्रस्तो रथमास्थाय़ सत्वरः |
७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
जगाम नगराय़ैव परिक्रोशंस्तदार्तवत् ||
७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स प्रविश्य पुरं राज्ञो नृपवेश्माभ्ययात्ततः |
८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अवतीर्य रथात्तूर्णमाख्यातुं प्रविवेश ह ||
८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
दृष्ट्वा भूमिञ्जय़ं नाम पुत्रं मत्स्यस्य मानिनम् |
९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्मै तत्सर्वमाचष्ट राष्ट्रस्य पशुकर्षणम् ||
९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
षष्टिं गवां सहस्राणि कुरवः कालय़न्ति ते |
१० क
वैशम्पाय़न उवाच:
तद्विजेतुं समुत्तिष्ठ गोधनं राष्ट्रवर्धनम् ||
१० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
राजपुत्र हितप्रेप्सुः क्षिप्रं निर्याहि वै स्वय़म् |
११ क
वैशम्पाय़न उवाच:
त्वां हि मत्स्यो महीपालः शून्यपालमिहाकरोत् ||
११ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
त्वय़ा परिषदो मध्ये श्लाघते स नराधिपः |
१२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पुत्रो ममानुरूपश्च शूरश्चेति कुलोद्वहः ||
१२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
इष्वस्त्रे निपुणो योधः सदा वीरश्च मे सुतः |
१३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्य तत्सत्यमेवास्तु मनुष्येन्द्रस्य भाषितम् ||
१३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
आवर्तय़ कुरूञ्जित्वा पशून्पशुमतां वर |
१४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
निर्दहैषामनीकानि भीमेन शरतेजसा ||
१४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
धनुश्च्युतै रुक्मपुङ्खैः शरैः संनतपर्वभिः |
१५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
द्विषतां भिन्ध्यनीकानि गजानामिव यूथपः ||
१५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पाशोपधानां ज्यातन्त्रीं चापदण्डां महास्वनाम् |
१६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
शरवर्णां धनुर्वीणां शत्रुमध्ये प्रवादय़ ||
१६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
श्वेता रजतसङ्काशा रथे युज्यन्तु ते हय़ाः |
१७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
ध्वजं च सिंहं सौवर्णमुच्छ्रय़न्तु तवाभिभोः ||
१७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
रुक्मपुङ्खाः प्रसन्नाग्रा मुक्ता हस्तवता त्वय़ा |
१८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
छादय़न्तु शराः सूर्यं राज्ञामाय़ुर्निरोधिनः ||
१८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
रणे जित्वा कुरून्सर्वान्वज्रपाणिरिवासुरान् |
१९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
यशो महदवाप्य त्वं प्रविशेदं पुरं पुनः ||
१९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
त्वं हि राष्ट्रस्य परमा गतिर्मत्स्यपतेः सुतः |
२० क
वैशम्पाय़न उवाच:
गतिमन्तो भवन्त्वद्य सर्वे विषय़वासिनः ||
२० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स्त्रीमध्य उक्तस्तेनासौ तद्वाक्यमभय़ङ्करम् |
२१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अन्तःपुरे श्लाघमान इदं वचनमव्रवीत् ||
२१ ख