chevron_left वन पर्व अध्याय २५९
मार्कण्डेय़ उवाच:
पुलस्त्यस्य तु यः क्रोधादर्धदेहोऽभवन्मुनिः |
१ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
विश्रवा नाम सक्रोधः स वैश्रवणमैक्षत ||
१ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
वुवुधे तं तु सक्रोधं पितरं राक्षसेश्वरः |
२ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
कुवेरस्तत्प्रसादार्थं यतते स्म सदा नृप ||
२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
स राजराजो लङ्काय़ां निवसन्नरवाहनः |
३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
राक्षसीः प्रददौ तिस्रः पितुर्वै परिचारिकाः ||
३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
तास्तदा तं महात्मानं सन्तोषय़ितुमुद्यताः |
४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
ऋषिं भरतशार्दूल नृत्तगीतविशारदाः ||
४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
पुष्पोत्कटा च राका च मालिनी च विशां पते |
५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अन्योन्यस्पर्धय़ा राजञ्श्रेय़स्कामाः सुमध्यमाः ||
५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
तासां स भगवांस्तुष्टो महात्मा प्रददौ वरान् |
६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
लोकपालोपमान्पुत्रानेकैकस्या यथेप्सितान् ||
६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
पुष्पोत्कटाय़ां जज्ञाते द्वौ पुत्रौ राक्षसेश्वरौ |
७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
कुम्भकर्णदशग्रीवौ वलेनाप्रतिमौ भुवि ||
७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
मालिनी जनय़ामास पुत्रमेकं विभीषणम् |
८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
राकाय़ां मिथुनं जज्ञे खरः शूर्पणखा तथा ||
८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
विभीषणस्तु रूपेण सर्वेभ्योऽभ्यधिकोऽभवत् |
९ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
स वभूव महाभागो धर्मगोप्ता क्रिय़ारतिः ||
९ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
दशग्रीवस्तु सर्वेषां ज्येष्ठो राक्षसपुङ्गवः |
१० क
मार्कण्डेय़ उवाच:
महोत्साहो महावीर्यो महासत्त्वपराक्रमः ||
१० ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
कुम्भकर्णो वलेनासीत्सर्वेभ्योऽभ्यधिकस्तदा |
११ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
माय़ावी रणशौण्डश्च रौद्रश्च रजनीचरः ||
११ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
खरो धनुषि विक्रान्तो व्रह्मद्विट्पिशिताशनः |
१२ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
सिद्धविघ्नकरी चापि रौद्रा शूर्पणखा तथा ||
१२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
सर्वे वेदविदः शूराः सर्वे सुचरितव्रताः |
१३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
ऊषुः पित्रा सह रता गन्धमादनपर्वते ||
१३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
ततो वैश्रवणं तत्र ददृशुर्नरवाहनम् |
१४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
पित्रा सार्धं समासीनमृद्ध्या परमय़ा युतम् ||
१४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
जातस्पर्धास्ततस्ते तु तपसे धृतनिश्चय़ाः |
१५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
व्रह्माणं तोषय़ामासुर्घोरेण तपसा तदा ||
१५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अतिष्ठदेकपादेन सहस्रं परिवत्सरान् |
१६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
वाय़ुभक्षो दशग्रीवः पञ्चाग्निः सुसमाहितः ||
१६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अधःशाय़ी कुम्भकर्णो यताहारो यतव्रतः |
१७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
विभीषणः शीर्णपर्णमेकमभ्यवहारय़त् ||
१७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
उपवासरतिर्धीमान्सदा जप्यपराय़णः |
१८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
तमेव कालमातिष्ठत्तीव्रं तप उदारधीः ||
१८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
खरः शूर्पणखा चैव तेषां वै तप्यतां तपः |
१९ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
परिचर्यां च रक्षां च चक्रतुर्हृष्टमानसौ ||
१९ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
पूर्णे वर्षसहस्रे तु शिरश्छित्त्वा दशाननः |
२० क
मार्कण्डेय़ उवाच:
जुहोत्यग्नौ दुराधर्षस्तेनातुष्यज्जगत्प्रभुः ||
२० ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
ततो व्रह्मा स्वय़ं गत्वा तपसस्तान्न्यवारय़त् |
२१ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
प्रलोभ्य वरदानेन सर्वानेव पृथक्पृथक् ||
२१ ख
व्रह्मो उवाच:
प्रीतोऽस्मि वो निवर्तध्वं वरान्वृणुत पुत्रकाः |
२२ क
व्रह्मो उवाच:
यद्यदिष्टमृते त्वेकममरत्वं तथास्तु तत् ||
२२ ख
व्रह्मो उवाच:
यद्यदग्नौ हुतं सर्वं शिरस्ते महदीप्सय़ा |
२३ क
व्रह्मो उवाच:
तथैव तानि ते देहे भविष्यन्ति यथेप्सितम् ||
२३ ख
व्रह्मो उवाच:
वैरूप्यं च न ते देहे कामरूपधरस्तथा |
२४ क
व्रह्मो उवाच:
भविष्यसि रणेऽरीणां विजेतासि न संशय़ः ||
२४ ख
रावण उवाच:
गन्धर्वदेवासुरतो यक्षराक्षसतस्तथा |
२५ क
रावण उवाच:
सर्पकिंनरभूतेभ्यो न मे भूय़ात्पराभवः ||
२५ ख
व्रह्मो उवाच:
य एते कीर्तिताः सर्वे न तेभ्योऽस्ति भय़ं तव |
२६ क
व्रह्मो उवाच:
ऋते मनुष्याद्भद्रं ते तथा तद्विहितं मय़ा ||
२६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
एवमुक्तो दशग्रीवस्तुष्टः समभवत्तदा |
२७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अवमेने हि दुर्वुद्धिर्मनुष्यान्पुरुषादकः ||
२७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
कुम्भकर्णमथोवाच तथैव प्रपितामहः |
२८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
स वव्रे महतीं निद्रां तमसा ग्रस्तचेतनः ||
२८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
तथा भविष्यतीत्युक्त्वा विभीषणमुवाच ह |
२९ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
वरं वृणीष्व पुत्र त्वं प्रीतोऽस्मीति पुनः पुनः ||
२९ ख
विभीषण उवाच:
परमापद्गतस्यापि नाधर्मे मे मतिर्भवेत् |
३० क
विभीषण उवाच:
अशिक्षितं च भगवन्व्रह्मास्त्रं प्रतिभातु मे ||
३० ख
व्रह्मो उवाच:
यस्माद्राक्षसय़ोनौ ते जातस्यामित्रकर्शन |
३१ क
व्रह्मो उवाच:
नाधर्मे रमते वुद्धिरमरत्वं ददामि ते ||
३१ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
राक्षसस्तु वरं लव्ध्वा दशग्रीवो विशां पते |
३२ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
लङ्काय़ाश्च्यावय़ामास युधि जित्वा धनेश्वरम् ||
३२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
हित्वा स भगवाँल्लङ्कामाविशद्गन्धमादनम् |
३३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
गन्धर्वय़क्षानुगतो रक्षःकिम्पुरुषैः सह ||
३३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
विमानं पुष्पकं तस्य जहाराक्रम्य रावणः |
३४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
शशाप तं वैश्रवणो न त्वामेतद्वहिष्यति ||
३४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
यस्तु त्वां समरे हन्ता तमेवैतद्वहिष्यति |
३५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अवमन्य गुरुं मां च क्षिप्रं त्वं न भविष्यसि ||
३५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
विभीषणस्तु धर्मात्मा सतां धर्ममनुस्मरन् |
३६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अन्वगच्छन्महाराज श्रिय़ा परमय़ा युतः ||
३६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
तस्मै स भगवांस्तुष्टो भ्राता भ्रात्रे धनेश्वरः |
३७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
सेनापत्यं ददौ धीमान्यक्षराक्षससेनय़ोः ||
३७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
राक्षसाः पुरुषादाश्च पिशाचाश्च महावलाः |
३८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
सर्वे समेत्य राजानमभ्यषिञ्चद्दशाननम् ||
३८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
दशग्रीवस्तु दैत्यानां देवानां च वलोत्कटः |
३९ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
आक्रम्य रत्नान्यहरत्कामरूपी विहङ्गमः ||
३९ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
रावय़ामास लोकान्यत्तस्माद्रावण उच्यते |
४० क
मार्कण्डेय़ उवाच:
दशग्रीवः कामवलो देवानां भय़मादधत् ||
४० ख