सञ्जय़ उवाच:
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य सात्वतं युद्धदुर्मदम् |
१ क
सञ्जय़ उवाच:
क्रोधाद्भूरिश्रवा राजन्सहसा समुपाद्रवत् ||
१ ख
सञ्जय़ उवाच:
तमव्रवीन्महावाहुः कौरव्यः शिनिपुङ्गवम् |
२ क
सञ्जय़ उवाच:
अद्य प्राप्तोऽसि दिष्ट्या मे चक्षुर्विषय़मित्युत ||
२ ख
सञ्जय़ उवाच:
चिराभिलषितं काममद्य प्राप्स्यामि संय़ुगे |
३ क
सञ्जय़ उवाच:
न हि मे मोक्ष्यसे जीवन्यदि नोत्सृजसे रणम् ||
३ ख
सञ्जय़ उवाच:
अद्य त्वां समरे हत्वा नित्यं शूराभिमानिनम् |
४ क
सञ्जय़ उवाच:
नन्दय़िष्यामि दाशार्ह कुरुराजं सुय़ोधनम् ||
४ ख
सञ्जय़ उवाच:
अद्य मद्वाणनिर्दग्धं पतितं धरणीतले |
५ क
सञ्जय़ उवाच:
द्रक्ष्यतस्त्वां रणे वीरौ सहितौ केशवार्जुनौ ||
५ ख
सञ्जय़ उवाच:
अद्य धर्मसुतो राजा श्रुत्वा त्वां निहतं मय़ा |
६ क
सञ्जय़ उवाच:
सव्रीडो भविता सद्यो येनासीह प्रवेशितः ||
६ ख
सञ्जय़ उवाच:
अद्य मे विक्रमं पार्थो विज्ञास्यति धनञ्जय़ः |
७ क
सञ्जय़ उवाच:
त्वय़ि भूमौ विनिहते शय़ाने रुधिरोक्षिते ||
७ ख
सञ्जय़ उवाच:
चिराभिलषितो ह्यद्य त्वय़ा सह समागमः |
८ क
सञ्जय़ उवाच:
पुरा देवासुरे युद्धे शक्रस्य वलिना यथा ||
८ ख
सञ्जय़ उवाच:
अद्य युद्धं महाघोरं तव दास्यामि सात्वत |
९ क
सञ्जय़ उवाच:
ततो ज्ञास्यसि तत्त्वेन मद्वीर्यवलपौरुषम् ||
९ ख
सञ्जय़ उवाच:
अद्य संय़मनीं याता मय़ा त्वं निहतो रणे |
१० क
सञ्जय़ उवाच:
यथा रामानुजेनाजौ रावणिर्लक्ष्मणेन वै ||
१० ख
सञ्जय़ उवाच:
अद्य कृष्णश्च पार्थश्च धर्मराजश्च माधव |
११ क
सञ्जय़ उवाच:
हते त्वय़ि निरुत्साहा रणं त्यक्ष्यन्त्यसंशय़म् ||
११ ख
सञ्जय़ उवाच:
अद्य तेऽपचितिं कृत्वा शितैर्माधव साय़कैः |
१२ क
सञ्जय़ उवाच:
तत्स्त्रिय़ो नन्दय़िष्यामि ये त्वय़ा निहता रणे ||
१२ ख
सञ्जय़ उवाच:
चक्षुर्विषय़सम्प्राप्तो न त्वं माधव मोक्ष्यसे |
१३ क
सञ्जय़ उवाच:
सिंहस्य विषय़ं प्राप्तो यथा क्षुद्रमृगस्तथा ||
१३ ख
सञ्जय़ उवाच:
युय़ुधानस्तु तं राजन्प्रत्युवाच हसन्निव |
१४ क
सञ्जय़ उवाच:
कौरवेय़ न सन्त्रासो विद्यते मम संय़ुगे ||
१४ ख
सञ्जय़ उवाच:
स मां निहन्यात्सङ्ग्रामे यो मां कुर्यान्निराय़ुधम् |
१५ क
सञ्जय़ उवाच:
समास्तु शाश्वतीर्हन्याद्यो मां हन्याद्धि संय़ुगे ||
१५ ख
सञ्जय़ उवाच:
किं मृषोक्तेन वहुना कर्मणा तु समाचर |
१६ क
सञ्जय़ उवाच:
शारदस्येव मेघस्य गर्जितं निष्फलं हि ते ||
१६ ख
सञ्जय़ उवाच:
श्रुत्वैतद्गर्जितं वीर हास्यं हि मम जाय़ते |
१७ क
सञ्जय़ उवाच:
चिरकालेप्सितं लोके युद्धमद्यास्तु कौरव ||
१७ ख
सञ्जय़ उवाच:
त्वरते मे मतिस्तात त्वय़ि युद्धाभिकाङ्क्षिणि |
१८ क
सञ्जय़ उवाच:
नाहत्वा संनिवर्तिष्ये त्वामद्य पुरुषाधम ||
१८ ख
सञ्जय़ उवाच:
अन्योन्यं तौ तदा वाग्भिस्तक्षन्तौ नरपुङ्गवौ |
१९ क
सञ्जय़ उवाच:
जिघांसू परमक्रुद्धावभिजघ्नतुराहवे ||
१९ ख
सञ्जय़ उवाच:
समेतौ तौ नरव्याघ्रौ शुष्मिणौ स्पर्धिनौ रणे |
२० क
सञ्जय़ उवाच:
द्विरदाविव सङ्क्रुद्धौ वाशितार्थे मदोत्कटौ ||
२० ख
सञ्जय़ उवाच:
भूरिश्रवाः सात्यकिश्च ववर्षतुररिन्दमौ |
२१ क
सञ्जय़ उवाच:
शरवर्षाणि भीमानि मेघाविव परस्परम् ||
२१ ख
सञ्जय़ उवाच:
सौमदत्तिस्तु शैनेय़ं प्रच्छाद्येषुभिराशुगैः |
२२ क
सञ्जय़ उवाच:
जिघांसुर्भरतश्रेष्ठ विव्याध निशितैः शरैः ||
२२ ख
सञ्जय़ उवाच:
दशभिः सात्यकिं विद्ध्वा सौमदत्तिरथापरान् |
२३ क
सञ्जय़ उवाच:
मुमोच निशितान्वाणाञ्जिघांसुः शिनिपुङ्गवम् ||
२३ ख
सञ्जय़ उवाच:
तानस्य विशिखांस्तीक्ष्णानन्तरिक्षे विशां पते |
२४ क
सञ्जय़ उवाच:
अप्राप्तानस्त्रमाय़ाभिरग्रसत्सात्यकिः प्रभो ||
२४ ख
सञ्जय़ उवाच:
तौ पृथक्षरवर्षाभ्यामवर्षेतां परस्परम् |
२५ क
सञ्जय़ उवाच:
उत्तमाभिजनौ वीरौ कुरुवृष्णिय़शस्करौ ||
२५ ख
सञ्जय़ उवाच:
तौ नखैरिव शार्दूलौ दन्तैरिव महाद्विपौ |
२६ क
सञ्जय़ उवाच:
रथशक्तिभिरन्योन्यं विशिखैश्चाप्यकृन्तताम् ||
२६ ख
सञ्जय़ उवाच:
निर्भिदन्तौ हि गात्राणि विक्षरन्तौ च शोणितम् |
२७ क
सञ्जय़ उवाच:
व्यष्टम्भय़ेतामन्योन्यं प्राणद्यूताभिदेविनौ ||
२७ ख
सञ्जय़ उवाच:
एवमुत्तमकर्माणौ कुरुवृष्णिय़शस्करौ |
२८ क
सञ्जय़ उवाच:
परस्परमय़ुध्येतां वारणाविव यूथपौ ||
२८ ख
सञ्जय़ उवाच:
तावदीर्घेण कालेन व्रह्मलोकपुरस्कृतौ |
२९ क
सञ्जय़ उवाच:
जिगीषन्तौ परं स्थानमन्योन्यमभिजघ्नतुः ||
२९ ख
सञ्जय़ उवाच:
सात्यकिः सौमदत्तिश्च शरवृष्ट्या परस्परम् |
३० क
सञ्जय़ उवाच:
हृष्टवद्धार्तराष्ट्राणां पश्यतामभ्यवर्षताम् ||
३० ख
सञ्जय़ उवाच:
सम्प्रैक्षन्त जनास्तत्र युध्यमानौ युधां पती |
३१ क
सञ्जय़ उवाच:
यूथपौ वाशिताहेतोः प्रय़ुद्धाविव कुञ्जरौ ||
३१ ख
सञ्जय़ उवाच:
अन्योन्यस्य हय़ान्हत्वा धनुषी विनिकृत्य च |
३२ क
सञ्जय़ उवाच:
विरथावसिय़ुद्धाय़ समेय़ातां महारणे ||
३२ ख
सञ्जय़ उवाच:
आर्षभे चर्मणी चित्रे प्रगृह्य विपुले शुभे |
३३ क
सञ्जय़ उवाच:
विकोशौ चाप्यसी कृत्वा समरे तौ विचेरतुः ||
३३ ख
सञ्जय़ उवाच:
चरन्तौ विविधान्मार्गान्मण्डलानि च भागशः |
३४ क
सञ्जय़ उवाच:
मुहुराजघ्नतुः क्रुद्धावन्योन्यमरिमर्दनौ ||
३४ ख
सञ्जय़ उवाच:
सखड्गौ चित्रवर्माणौ सनिष्काङ्गदभूषणौ |
३५ क
सञ्जय़ उवाच:
रणे रणोत्कटौ राजन्नन्योन्यं पर्यकर्षताम् ||
३५ ख
सञ्जय़ उवाच:
मुहूर्तमिव राजेन्द्र परिकृष्य परस्परम् |
३६ क
सञ्जय़ उवाच:
पश्यतां सर्वसैन्यानां वीरावाश्वसतां पुनः ||
३६ ख
सञ्जय़ उवाच:
असिभ्यां चर्मणी शुभ्रे विपुले च शरावरे |
३७ क
सञ्जय़ उवाच:
निकृत्य पुरुषव्याघ्रौ वाहुय़ुद्धं प्रचक्रतुः ||
३७ ख
सञ्जय़ उवाच:
व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ निय़ुद्धकुशलावुभौ |
३८ क
सञ्जय़ उवाच:
वाहुभिः समसज्जेतामाय़सैः परिघैरिव ||
३८ ख
सञ्जय़ उवाच:
तय़ोरासन्भुजाघाता निग्रहप्रग्रहौ तथा |
३९ क
सञ्जय़ उवाच:
शिक्षावलसमुद्भूताः सर्वय़ोधप्रहर्षणाः ||
३९ ख
सञ्जय़ उवाच:
तय़ोर्नृवरय़ो राजन्समरे युध्यमानय़ोः |
४० क
सञ्जय़ उवाच:
भीमोऽभवन्महाशव्दो वज्रपर्वतय़ोरिव ||
४० ख
सञ्जय़ उवाच:
द्विपाविव विषाणाग्रैः शृङ्गैरिव महर्षभौ |
४१ क
सञ्जय़ उवाच:
युय़ुधाते महात्मानौ कुरुसात्वतपुङ्गवौ ||
४१ ख
सञ्जय़ उवाच:
क्षीणाय़ुधे सात्वते युध्यमाने; ततोऽव्रवीदर्जुनं वासुदेवः |
४२ क
सञ्जय़ उवाच:
पश्यस्वैनं विरथं युध्यमानं; रणे केतुं सर्वधनुर्धराणाम् ||
४२ ख
सञ्जय़ उवाच:
प्रविष्टो भारतीं सेनां तव पाण्डव पृष्ठतः |
४३ क
सञ्जय़ उवाच:
योधितश्च महावीर्यैः सर्वैर्भारत भारतैः ||
४३ ख
सञ्जय़ उवाच:
परिश्रान्तो युधां श्रेष्ठः सम्प्राप्तो भूरिदक्षिणम् |
४४ क
सञ्जय़ उवाच:
युद्धकाङ्क्षिणमाय़ान्तं नैतत्सममिवार्जुन ||
४४ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततो भूरिश्रवाः क्रुद्धः सात्यकिं युद्धदुर्मदम् |
४५ क
सञ्जय़ उवाच:
उद्यम्य न्यहनद्राजन्मत्तो मत्तमिव द्विपम् ||
४५ ख
सञ्जय़ उवाच:
रथस्थय़ोर्द्वय़ोर्युद्धे क्रुद्धय़ोर्योधमुख्ययोः |
४६ क
सञ्जय़ उवाच:
केशवार्जुनय़ो राजन्समरे प्रेक्षमाणय़ोः ||
४६ ख
सञ्जय़ उवाच:
अथ कृष्णो महावाहुरर्जुनं प्रत्यभाषत |
४७ क
सञ्जय़ उवाच:
पश्य वृष्ण्यन्धकव्याघ्रं सौमदत्तिवशं गतम् ||
४७ ख
सञ्जय़ उवाच:
परिश्रान्तं गतं भूमौ कृत्वा कर्म सुदुष्करम् |
४८ क
सञ्जय़ उवाच:
तवान्तेवासिनं शूरं पालय़ार्जुन सात्यकिम् ||
४८ ख
सञ्जय़ उवाच:
न वशं यज्ञशीलस्य गच्छेदेष वरारिहन् |
४९ क
सञ्जय़ उवाच:
त्वत्कृते पुरुषव्याघ्र तदाशु क्रिय़तां विभो ||
४९ ख
सञ्जय़ उवाच:
अथाव्रवीद्धृष्टमना वासुदेवं धनञ्जय़ः |
५० क
सञ्जय़ उवाच:
पश्य वृष्णिप्रवीरेण क्रीडन्तं कुरुपुङ्गवम् |
५० ख