सञ्जय़ उवाच:
सैन्धवे निहते राजन्पुत्रस्तव सुय़ोधनः |
१ क
सञ्जय़ उवाच:
अश्रुक्लिन्नमुखो दीनो निरुत्साहो द्विषज्जय़े |
१ ख
सञ्जय़ उवाच:
अमन्यतार्जुनसमो योधो भुवि न विद्यते ||
१ ग
सञ्जय़ उवाच:
न द्रोणो न च राधेय़ो नाश्वत्थामा कृपो न च |
२ क
सञ्जय़ उवाच:
क्रुद्धस्य प्रमुखे स्थातुं पर्याप्ता इति मारिष ||
२ ख
सञ्जय़ उवाच:
निर्जित्य हि रणे पार्थः सर्वान्मम महारथान् |
३ क
सञ्जय़ उवाच:
अवधीत्सैन्धवं सङ्ख्ये नैनं कश्चिदवारय़त् ||
३ ख
सञ्जय़ उवाच:
सर्वथा हतमेवैतत्कौरवाणां महद्वलम् |
४ क
सञ्जय़ उवाच:
न ह्यस्य विद्यते त्राता साक्षादपि पुरन्दरः ||
४ ख
सञ्जय़ उवाच:
यमुपाश्रित्य सङ्ग्रामे कृतः शस्त्रसमुद्यमः |
५ क
सञ्जय़ उवाच:
स कर्णो निर्जितः सङ्ख्ये हतश्चैव जय़द्रथः ||
५ ख
सञ्जय़ उवाच:
परुषाणि सभामध्ये प्रोक्तवान्यः स्म पाण्डवान् |
६ क
सञ्जय़ उवाच:
स कर्णो निर्जितः सङ्ख्ये सैन्धवश्च निपातितः ||
६ ख
सञ्जय़ उवाच:
यस्य वीर्यं समाश्रित्य शमं याचन्तमच्युतम् |
७ क
सञ्जय़ उवाच:
तृणवत्तमहं मन्ये स कर्णो निर्जितो युधि ||
७ ख
सञ्जय़ उवाच:
एवं क्लान्तमना राजन्नुपाय़ाद्द्रोणमीक्षितुम् |
८ क
सञ्जय़ उवाच:
आगस्कृत्सर्वलोकस्य पुत्रस्ते भरतर्षभ ||
८ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततस्तत्सर्वमाचख्यौ कुरूणां वैशसं महत् |
९ क
सञ्जय़ उवाच:
परान्विजय़तश्चापि धार्तराष्ट्रान्निमज्जतः ||
९ ख
दुर्योधन उवाच:
पश्य मूर्धावसिक्तानामाचार्य कदनं कृतम् |
१० क
दुर्योधन उवाच:
कृत्वा प्रमुखतः शूरं भीष्मं मम पितामहम् ||
१० ख
दुर्योधन उवाच:
तं निहत्य प्रलुव्धोऽय़ं शिखण्डी पूर्णमानसः |
११ क
दुर्योधन उवाच:
पाञ्चालैः सहितः सर्वैः सेनाग्रमभिकर्षति ||
११ ख
दुर्योधन उवाच:
अपरश्चापि दुर्धर्षः शिष्यस्ते सव्यसाचिना |
१२ क
दुर्योधन उवाच:
अक्षौहिणीः सप्त हत्वा हतो राजा जय़द्रथः ||
१२ ख
दुर्योधन उवाच:
अस्मद्विजय़कामानां सुहृदामुपकारिणाम् |
१३ क
दुर्योधन उवाच:
गन्तास्मि कथमानृण्यं गतानां यमसादनम् ||
१३ ख
दुर्योधन उवाच:
ये मदर्थं परीप्सन्ति वसुधां वसुधाधिपाः |
१४ क
दुर्योधन उवाच:
ते हित्वा वसुधैश्वर्यं वसुधामधिशेरते ||
१४ ख
दुर्योधन उवाच:
सोऽहं कापुरुषः कृत्वा मित्राणां क्षय़मीदृशम् |
१५ क
दुर्योधन उवाच:
नाश्वमेधसहस्रेण पातुमात्मानमुत्सहे ||
१५ ख
दुर्योधन उवाच:
मम लुव्धस्य पापस्य तथा धर्मापचाय़िनः |
१६ क
दुर्योधन उवाच:
व्याय़च्छन्तो जिगीषन्तः प्राप्ता वैवस्वतक्षय़म् ||
१६ ख
दुर्योधन उवाच:
कथं पतितवृत्तस्य पृथिवी सुहृदां द्रुहः |
१७ क
दुर्योधन उवाच:
विवरं नाशकद्दातुं मम पार्थिवसंसदि ||
१७ ख
दुर्योधन उवाच:
सोऽहं रुधिरसिक्ताङ्गं राज्ञां मध्ये पितामहम् |
१८ क
दुर्योधन उवाच:
शय़ानं नाशकं त्रातुं भीष्ममाय़ोधने हतम् ||
१८ ख
दुर्योधन उवाच:
तं मामनार्यपुरुषं मित्रद्रुहमधार्मिकम् |
१९ क
दुर्योधन उवाच:
किं स वक्ष्यति दुर्धर्षः समेत्य परलोकजित् ||
१९ ख
दुर्योधन उवाच:
जलसन्धं महेष्वासं पश्य सात्यकिना हतम् |
२० क
दुर्योधन उवाच:
मदर्थमुद्यतं शूरं प्राणांस्त्यक्त्वा महारथम् ||
२० ख
दुर्योधन उवाच:
काम्वोजं निहतं दृष्ट्वा तथालम्वुसमेव च |
२१ क
दुर्योधन उवाच:
अन्यान्वहूंश्च सुहृदो जीवितार्थोऽद्य को मम ||
२१ ख
दुर्योधन उवाच:
व्याय़च्छन्तो हताः शूरा मदर्थे येऽपराङ्मुखाः |
२२ क
दुर्योधन उवाच:
यतमानाः परं शक्त्या विजेतुमहितान्मम ||
२२ ख
दुर्योधन उवाच:
तेषां गत्वाहमानृण्यमद्य शक्त्या परन्तप |
२३ क
दुर्योधन उवाच:
तर्पय़िष्यामि तानेव जलेन यमुनामनु ||
२३ ख
दुर्योधन उवाच:
सत्यं ते प्रतिजानामि सर्वशस्त्रभृतां वर |
२४ क
दुर्योधन उवाच:
इष्टापूर्तेन च शपे वीर्येण च सुतैरपि ||
२४ ख
दुर्योधन उवाच:
निहत्य तान्रणे सर्वान्पाञ्चालान्पाण्डवैः सह |
२५ क
दुर्योधन उवाच:
शान्तिं लव्धास्मि तेषां वा रणे गन्ता सलोकताम् ||
२५ ख
दुर्योधन उवाच:
न हीदानीं सहाय़ा मे परीप्सन्त्यनुपस्कृताः |
२६ क
दुर्योधन उवाच:
श्रेय़ो हि पाण्डून्मन्यन्ते न तथास्मान्महाभुज ||
२६ ख
दुर्योधन उवाच:
स्वय़ं हि मृत्युर्विहितः सत्यसन्धेन संय़ुगे |
२७ क
दुर्योधन उवाच:
भवानुपेक्षां कुरुते सुशिष्यत्वाद्धनञ्जय़े ||
२७ ख
दुर्योधन उवाच:
अतो विनिहताः सर्वे येऽस्मज्जय़चिकीर्षवः |
२८ क
दुर्योधन उवाच:
कर्णमेव तु पश्यामि सम्प्रत्यस्मज्जय़ैषिणम् ||
२८ ख
दुर्योधन उवाच:
यो हि मित्रमविज्ञाय़ याथातथ्येन मन्दधीः |
२९ क
दुर्योधन उवाच:
मित्रार्थे योजय़त्येनं तस्य सोऽर्थोऽवसीदति ||
२९ ख
दुर्योधन उवाच:
तादृग्रूपमिदं कार्यं कृतं मम सुहृद्व्रुवैः |
३० क
दुर्योधन उवाच:
मोहाल्लुव्धस्य पापस्य जिह्माचारैस्ततस्ततः ||
३० ख
दुर्योधन उवाच:
हतो जय़द्रथश्चैव सौमदत्तिश्च वीर्यवान् |
३१ क
दुर्योधन उवाच:
अभीषाहाः शूरसेनाः शिवय़ोऽथ वसातय़ः ||
३१ ख
दुर्योधन उवाच:
सोऽहमद्य गमिष्यामि यत्र ते पुरुषर्षभाः |
३२ क
दुर्योधन उवाच:
हता मदर्थं सङ्ग्रामे युध्यमानाः किरीटिना ||
३२ ख
दुर्योधन उवाच:
न हि मे जीवितेनार्थस्तानृते पुरुषर्षभान् |
३३ क
दुर्योधन उवाच:
आचार्यः पाण्डुपुत्राणामनुजानातु नो भवान् ||
३३ ख