वैशम्पाय़न उवाच:
दत्तेऽवकाशे पुरुषैर्विस्मय़ोत्फुल्ललोचनैः |
१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
विवेश रङ्गं विस्तीर्णं कर्णः परपुरञ्जय़ः ||
१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सहजं कवचं विभ्रत्कुण्डलोद्द्योतिताननः |
२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सधनुर्वद्धनिस्त्रिंशः पादचारीव पर्वतः ||
२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
कन्यागर्भः पृथुय़शाः पृथाय़ाः पृथुलोचनः |
३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तीक्ष्णांशोर्भास्करस्यांशः कर्णोऽरिगणसूदनः ||
३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सिंहर्षभगजेन्द्राणां तुल्यवीर्यपराक्रमः |
४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
दीप्तिकान्तिद्युतिगुणैः सूर्येन्दुज्वलनोपमः ||
४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रांशुः कनकतालाभः सिंहसंहननो युवा |
५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
असङ्ख्येय़गुणः श्रीमान्भास्करस्यात्मसम्भवः ||
५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स निरीक्ष्य महावाहुः सर्वतो रङ्गमण्डलम् |
६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रणामं द्रोणकृपय़ोर्नात्यादृतमिवाकरोत् ||
६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स सामाजजनः सर्वो निश्चलः स्थिरलोचनः |
७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कोऽय़मित्यागतक्षोभः कौतूहलपरोऽभवत् ||
७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सोऽव्रवीन्मेघधीरेण स्वरेण वदतां वरः |
८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
भ्राता भ्रातरमज्ञातं सावित्रः पाकशासनिम् ||
८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पार्थ यत्ते कृतं कर्म विशेषवदहं ततः |
९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
करिष्ये पश्यतां नृणां मात्मना विस्मय़ं गमः ||
९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
असमाप्ते ततस्तस्य वचने वदतां वर |
१० क
वैशम्पाय़न उवाच:
यन्त्रोत्क्षिप्त इव क्षिप्रमुत्तस्थौ सर्वतो जनः ||
१० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रीतिश्च पुरुषव्याघ्र दुर्योधनमथास्पृशत् |
११ क
वैशम्पाय़न उवाच:
ह्रीश्च क्रोधश्च वीभत्सुं क्षणेनान्वविशच्च ह ||
११ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततो द्रोणाभ्यनुज्ञातः कर्णः प्रिय़रणः सदा |
१२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
यत्कृतं तत्र पार्थेन तच्चकार महावलः ||
१२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अथ दुर्योधनस्तत्र भ्रातृभिः सह भारत |
१३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कर्णं परिष्वज्य मुदा ततो वचनमव्रवीत् ||
१३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स्वागतं ते महावाहो दिष्ट्या प्राप्तोऽसि मानद |
१४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अहं च कुरुराज्यं च यथेष्टमुपभुज्यताम् ||
१४ ख
कर्ण उवाच:
कृतं सर्वेण मेऽन्येन सखित्वं च त्वय़ा वृणे |
१५ क
कर्ण उवाच:
द्वन्द्वय़ुद्धं च पार्थेन कर्तुमिच्छामि भारत ||
१५ ख
दुर्योधन उवाच:
भुङ्क्ष्व भोगान्मय़ा सार्धं वन्धूनां प्रिय़कृद्भव |
१६ क
दुर्योधन उवाच:
दुर्हृदां कुरु सर्वेषां मूर्ध्नि पादमरिन्दम ||
१६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः क्षिप्तमिवात्मानं मत्वा पार्थोऽभ्यभाषत |
१७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कर्णं भ्रातृसमूहस्य मध्येऽचलमिव स्थितम् ||
१७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अनाहूतोपसृप्तानामनाहूतोपजल्पिनाम् |
१८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
ये लोकास्तान्हतः कर्ण मय़ा त्वं प्रतिपत्स्यसे ||
१८ ख
कर्ण उवाच:
रङ्गोऽय़ं सर्वसामान्यः किमत्र तव फल्गुन |
१९ क
कर्ण उवाच:
वीर्यश्रेष्ठाश्च राजन्या वलं धर्मोऽनुवर्तते ||
१९ ख
कर्ण उवाच:
किं क्षेपैर्दुर्वलाश्वासैः शरैः कथय़ भारत |
२० क
कर्ण उवाच:
गुरोः समक्षं यावत्ते हराम्यद्य शिरः शरैः ||
२० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततो द्रोणाभ्यनुज्ञातः पार्थः परपुरञ्जय़ः |
२१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
भ्रातृभिस्त्वरय़ाश्लिष्टो रणाय़ोपजगाम तम् ||
२१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततो दुर्योधनेनापि सभ्रात्रा समरोद्यतः |
२२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
परिष्वक्तः स्थितः कर्णः प्रगृह्य सशरं धनुः ||
२२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः सविद्युत्स्तनितैः सेन्द्राय़ुधपुरोजवैः |
२३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
आवृतं गगनं मेघैर्वलाकापङ्क्तिहासिभिः ||
२३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः स्नेहाद्धरिहय़ं दृष्ट्वा रङ्गावलोकिनम् |
२४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
भास्करोऽप्यनय़न्नाशं समीपोपगतान्घनान् ||
२४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
मेघच्छाय़ोपगूढस्तु ततोऽदृश्यत पाण्डवः |
२५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सूर्यातपपरिक्षिप्तः कर्णोऽपि समदृश्यत ||
२५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
धार्तराष्ट्रा यतः कर्णस्तस्मिन्देशे व्यवस्थिताः |
२६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
भारद्वाजः कृपो भीष्मो यतः पार्थस्ततोऽभवन् ||
२६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
द्विधा रङ्गः समभवत्स्त्रीणां द्वैधमजाय़त |
२७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कुन्तिभोजसुता मोहं विज्ञातार्था जगाम ह ||
२७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तां तथा मोहसम्पन्नां विदुरः सर्वधर्मवित् |
२८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कुन्तीमाश्वासय़ामास प्रोक्ष्याद्भिश्चन्दनोक्षितैः ||
२८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः प्रत्यागतप्राणा तावुभावपि दंशितौ |
२९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पुत्रौ दृष्ट्वा सुसन्तप्ता नान्वपद्यत किञ्चन ||
२९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तावुद्यतमहाचापौ कृपः शारद्वतोऽव्रवीत् |
३० क
वैशम्पाय़न उवाच:
द्वन्द्वय़ुद्धसमाचारे कुशलः सर्वधर्मवित् ||
३० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अय़ं पृथाय़ास्तनय़ः कनीय़ान्पाण्डुनन्दनः |
३१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कौरवो भवता सार्धं द्वन्द्वय़ुद्धं करिष्यति ||
३१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
त्वमप्येवं महावाहो मातरं पितरं कुलम् |
३२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कथय़स्व नरेन्द्राणां येषां त्वं कुलवर्धनः |
३२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततो विदित्वा पार्थस्त्वां प्रतिय़ोत्स्यति वा न वा ||
३२ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
एवमुक्तस्य कर्णस्य व्रीडावनतमाननम् |
३३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वभौ वर्षाम्वुभिः क्लिन्नं पद्ममागलितं यथा ||
३३ ख
दुर्योधन उवाच:
आचार्य त्रिविधा योनी राज्ञां शास्त्रविनिश्चय़े |
३४ क
दुर्योधन उवाच:
तत्कुलीनश्च शूरश्च सेनां यश्च प्रकर्षति ||
३४ ख
दुर्योधन उवाच:
यद्ययं फल्गुनो युद्धे नाराज्ञा योद्धुमिच्छति |
३५ क
दुर्योधन उवाच:
तस्मादेषोऽङ्गविषय़े मय़ा राज्येऽभिषिच्यते ||
३५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततस्तस्मिन्क्षणे कर्णः सलाजकुसुमैर्घटैः |
३६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
काञ्चनैः काञ्चने पीठे मन्त्रविद्भिर्महारथः |
३६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अभिषिक्तोऽङ्गराज्ये स श्रिय़ा युक्तो महावलः ||
३६ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
सच्छत्रवालव्यजनो जय़शव्दान्तरेण च |
३७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
उवाच कौरवं राजा राजानं तं वृषस्तदा ||
३७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अस्य राज्यप्रदानस्य सदृशं किं ददानि ते |
३८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रव्रूहि राजशार्दूल कर्ता ह्यस्मि तथा नृप |
३८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अत्यन्तं सख्यमिच्छामीत्याह तं स सुय़ोधनः ||
३८ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
एवमुक्तस्ततः कर्णस्तथेति प्रत्यभाषत |
३९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
हर्षाच्चोभौ समाश्लिष्य परां मुदमवापतुः ||
३९ ख