सञ्जय़ उवाच:
गदा हेमाङ्गदा राजंस्तूर्णं हैडिम्वसूनुना |
४९ क
सञ्जय़ उवाच:
भ्राम्योत्क्षिप्ता शरैः सापि द्रौणिनाभ्याहतापतत् ||
४९ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततोऽन्तरिक्षमुत्पत्य कालमेघ इवोन्नदन् |
५० क
सञ्जय़ उवाच:
ववर्षाञ्जनपर्वा स द्रुमवर्षं नभस्तलात् ||
५० ख
सञ्जय़ उवाच:
ततो माय़ाधरं द्रौणिर्घटोत्कचसुतं दिवि |
५१ क
सञ्जय़ उवाच:
मार्गणैरभिविव्याध घनं सूर्य इवांशुभिः ||
५१ ख
सञ्जय़ उवाच:
सोऽवतीर्य पुनस्तस्थौ रथे हेमपरिष्कृते |
५२ क
सञ्जय़ उवाच:
महीधर इवात्युच्चः श्रीमानञ्जनपर्वतः ||
५२ ख
सञ्जय़ उवाच:
तमय़स्मय़वर्माणं द्रौणिर्भीमात्मजात्मजम् |
५३ क
सञ्जय़ उवाच:
जघानाञ्जनपर्वाणं महेश्वर इवान्धकम् ||
५३ ख
सञ्जय़ उवाच:
अथ दृष्ट्वा हतं पुत्रमश्वत्थाम्ना महावलम् |
५४ क
सञ्जय़ उवाच:
द्रौणेः सकाशमभ्येत्य रोषात्प्रचलिताङ्गदः ||
५४ ख
सञ्जय़ उवाच:
प्राह वाक्यमसम्भ्रान्तो वीरं शारद्वतीसुतम् |
५५ क
सञ्जय़ उवाच:
दहन्तं पाण्डवानीकं वनमग्निमिवोद्धतम् ||
५५ ख
सञ्जय़ उवाच:
तिष्ठ तिष्ठ न मे जीवन्द्रोणपुत्र गमिष्यसि |
५६ क
सञ्जय़ उवाच:
त्वामद्य निहनिष्यामि क्रौञ्चमग्निसुतो यथा ||
५६ ख
अश्वत्थामो उवाच:
गच्छ वत्स सहान्यैस्त्वं युध्यस्वामरविक्रम |
५७ क
अश्वत्थामो उवाच:
न हि पुत्रेण हैडिम्वे पिता न्याय़्यं प्रवाधितुम् ||
५७ ख
अश्वत्थामो उवाच:
कामं खलु न मे रोषो हैडिम्वे विद्यते त्वय़ि |
५८ क
अश्वत्थामो उवाच:
किं तु रोषान्वितो जन्तुर्हन्यादात्मानमप्युत ||
५८ ख
सञ्जय़ उवाच:
श्रुत्वैतत्क्रोधताम्राक्षः पुत्रशोकसमन्वितः |
५९ क
सञ्जय़ उवाच:
अश्वत्थामानमाय़स्तो भैमसेनिरभाषत ||
५९ ख
सञ्जय़ उवाच:
किमहं कातरो द्रौणे पृथग्जन इवाहवे |
६० क
सञ्जय़ उवाच:
भीमात्खल्वहमुत्पन्नः कुरूणां विपुले कुले ||
६० ख
सञ्जय़ उवाच:
पाण्डवानामहं पुत्रः समरेष्वनिवर्तिनाम् |
६१ क
सञ्जय़ उवाच:
रक्षसामधिराजोऽहं दशग्रीवसमो वले ||
६१ ख
सञ्जय़ उवाच:
तिष्ठ तिष्ठ न मे जीवन्द्रोणपुत्र गमिष्यसि |
६२ क
सञ्जय़ उवाच:
युद्धश्रद्धामहं तेऽद्य विनेष्यामि रणाजिरे ||
६२ ख
सञ्जय़ उवाच:
इत्युक्त्वा रोषताम्राक्षो राक्षसः सुमहावलः |
६३ क
सञ्जय़ उवाच:
द्रौणिमभ्यद्रवत्क्रुद्धो गजेन्द्रमिव केसरी ||
६३ ख
सञ्जय़ उवाच:
रथाक्षमात्रैरिषुभिरभ्यवर्षद्घटोत्कचः |
६४ क
सञ्जय़ उवाच:
रथिनामृषभं द्रौणिं धाराभिरिव तोय़दः ||
६४ ख
सञ्जय़ उवाच:
शरवृष्टिं शरैर्द्रौणिरप्राप्तां तां व्यशातय़त् |
६५ क
सञ्जय़ उवाच:
ततोऽन्तरिक्षे वाणानां सङ्ग्रामोऽन्य इवाभवत् ||
६५ ख
सञ्जय़ उवाच:
अथास्त्रसङ्घर्षकृतैर्विस्फुलिङ्गैः समावभौ |
६६ क
सञ्जय़ उवाच:
विभावरीमुखे व्योम खद्योतैरिव चित्रितम् ||
६६ ख
सञ्जय़ उवाच:
निशाम्य निहतां माय़ां द्रौणिना रणमानिना |
६७ क
सञ्जय़ उवाच:
घटोत्कचस्ततो माय़ां ससर्जान्तर्हितः पुनः ||
६७ ख
सञ्जय़ उवाच:
सोऽभवद्गिरिरत्युच्चः शिखरैस्तरुसङ्कटैः |
६८ क
सञ्जय़ उवाच:
शूलप्रासासिमुसलजलप्रस्रवणो महान् ||
६८ ख
सञ्जय़ उवाच:
तमञ्जनचय़प्रख्यं द्रौणिर्दृष्ट्वा महीधरम् |
६९ क
सञ्जय़ उवाच:
प्रपतद्भिश्च वहुभिः शस्त्रसङ्घैर्न चुक्षुभे ||
६९ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततः स्मय़न्निव द्रौणिर्वज्रमस्त्रमुदीरय़त् |
७० क
सञ्जय़ उवाच:
स तेनास्त्रेण शैलेन्द्रः क्षिप्तः क्षिप्रमनश्यत ||
७० ख
सञ्जय़ उवाच:
ततः स तोय़दो भूत्वा नीलः सेन्द्राय़ुधो दिवि |
७१ क
सञ्जय़ उवाच:
अश्मवृष्टिभिरत्युग्रो द्रौणिमाच्छादय़द्रणे ||
७१ ख
सञ्जय़ उवाच:
अथ सन्धाय़ वाय़व्यमस्त्रमस्त्रविदां वरः |
७२ क
सञ्जय़ उवाच:
व्यधमद्द्रोणतनय़ो नीलमेघं समुत्थितम् ||
७२ ख
सञ्जय़ उवाच:
स मार्गणगणैर्द्रौणिर्दिशः प्रच्छाद्य सर्वतः |
७३ क
सञ्जय़ उवाच:
शतं रथसहस्राणां जघान द्विपदां वरः ||
७३ ख
सञ्जय़ उवाच:
स दृष्ट्वा पुनराय़ान्तं रथेनाय़तकार्मुकम् |
७४ क
सञ्जय़ उवाच:
घटोत्कचमसम्भ्रान्तं राक्षसैर्वहुभिर्वृतम् ||
७४ ख
सञ्जय़ उवाच:
सिंहशार्दूलसदृशैर्मत्तद्विरदविक्रमैः |
७५ क
सञ्जय़ उवाच:
गजस्थैश्च रथस्थैश्च वाजिपृष्ठगतैरपि ||
७५ ख
सञ्जय़ उवाच:
विवृतास्यशिरोग्रीवैर्हैडिम्वानुचरैः सह |
७६ क
सञ्जय़ उवाच:
पौलस्त्यैर्यातुधानैश्च तामसैश्चोग्रविक्रमैः ||
७६ ख
सञ्जय़ उवाच:
नानाशस्त्रधरैर्वीरैर्नानाकवचभूषणैः |
७७ क
सञ्जय़ उवाच:
महावलैर्भीमरवैः संरम्भोद्वृत्तलोचनैः ||
७७ ख
सञ्जय़ उवाच:
उपस्थितैस्ततो युद्धे राक्षसैर्युद्धदुर्मदैः |
७८ क
सञ्जय़ उवाच:
विषण्णमभिसम्प्रेक्ष्य पुत्रं ते द्रौणिरव्रवीत् ||
७८ ख
सञ्जय़ उवाच:
तिष्ठ दुर्योधनाद्य त्वं न कार्यः सम्भ्रमस्त्वय़ा |
७९ क
सञ्जय़ उवाच:
सहैभिर्भ्रातृभिर्वीरैः पार्थिवैश्चेन्द्रविक्रमैः ||
७९ ख
सञ्जय़ उवाच:
निहनिष्याम्यमित्रांस्ते न तवास्ति पराजय़ः |
८० क
सञ्जय़ उवाच:
सत्यं ते प्रतिजानामि पर्याश्वासय़ वाहिनीम् ||
८० ख
दुर्योधन उवाच:
न त्वेतदद्भुतं मन्ये यत्ते महदिदं मनः |
८१ क
दुर्योधन उवाच:
अस्मासु च परा भक्तिस्तव गौतमिनन्दन ||
८१ ख
सञ्जय़ उवाच:
अश्वत्थामानमुक्त्वैवं ततः सौवलमव्रवीत् |
८२ क
सञ्जय़ उवाच:
वृतः शतसहस्रेण रथानां रणशोभिनाम् ||
८२ ख
सञ्जय़ उवाच:
षष्ट्या गजसहस्रैश्च प्रय़ाहि त्वं धनञ्जय़म् |
८३ क
सञ्जय़ उवाच:
कर्णश्च वृषसेनश्च कृपो नीलस्तथैव च ||
८३ ख
सञ्जय़ उवाच:
उदीच्याः कृतवर्मा च पुरुमित्रः श्रुतार्पणः |
८४ क
सञ्जय़ उवाच:
दुःशासनो निकुम्भश्च कुण्डभेदी उरुक्रमः ||
८४ ख
सञ्जय़ उवाच:
पुरञ्जय़ो दृढरथः पताकी हेमपङ्कजः |
८५ क
सञ्जय़ उवाच:
शल्यारुणीन्द्रसेनाश्च सञ्जय़ो विजय़ो जय़ः ||
८५ ख
सञ्जय़ उवाच:
कमलाक्षः पुरुः क्राथी जय़वर्मा सुदर्शनः |
८६ क
सञ्जय़ उवाच:
एते त्वामनुय़ास्यन्ति पत्तीनामय़ुतानि षट् ||
८६ ख
सञ्जय़ उवाच:
जहि भीमं यमौ चोभौ धर्मराजं च मातुल |
८७ क
सञ्जय़ उवाच:
असुरानिव देवेन्द्रो जय़ाशा मे त्वय़ि स्थिता ||
८७ ख
सञ्जय़ उवाच:
दारितान्द्रौणिना वाणैर्भृशं विक्षतविग्रहान् |
८८ क
सञ्जय़ उवाच:
जहि मातुल कौन्तेय़ानसुरानिव पावकिः ||
८८ ख
सञ्जय़ उवाच:
एवमुक्तो यय़ौ शीघ्रं पुत्रेण तव सौवलः |
८९ क
सञ्जय़ उवाच:
पिप्रीषुस्ते सुतान्राजन्दिधक्षुश्चैव पाण्डवान् ||
८९ ख
सञ्जय़ उवाच:
अथ प्रववृते युद्धं द्रौणिराक्षसय़ोर्मृधे |
९० क
सञ्जय़ उवाच:
विभावर्यां सुतुमुलं शक्रप्रह्रादय़ोरिव ||
९० ख
सञ्जय़ उवाच:
ततो घटोत्कचो वाणैर्दशभिर्गौतमीसुतम् |
९१ क
सञ्जय़ उवाच:
जघानोरसि सङ्क्रुद्धो विषाग्निप्रतिमैर्दृढैः ||
९१ ख
सञ्जय़ उवाच:
स तैरभ्याहतो गाढं शरैर्भीमसुतेरितैः |
९२ क
सञ्जय़ उवाच:
चचाल रथमध्यस्थो वातोद्धूत इव द्रुमः ||
९२ ख
सञ्जय़ उवाच:
भूय़श्चाञ्जलिकेनास्य मार्गणेन महाप्रभम् |
९३ क
सञ्जय़ उवाच:
द्रौणिहस्तस्थितं चापं चिच्छेदाशु घटोत्कचः ||
९३ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततोऽन्यद्द्रौणिरादाय़ धनुर्भारसहं महत् |
९४ क
सञ्जय़ उवाच:
ववर्ष विशिखांस्तीक्ष्णान्वारिधारा इवाम्वुदः ||
९४ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततः शारद्वतीपुत्रः प्रेषय़ामास भारत |
९५ क
सञ्जय़ उवाच:
सुवर्णपुङ्खाञ्शत्रुघ्नान्खचरान्खचरान्प्रति ||
९५ ख
सञ्जय़ उवाच:
तद्वाणैरर्दितं यूथं रक्षसां पीनवक्षसाम् |
९६ क
सञ्जय़ उवाच:
सिंहैरिव वभौ मत्तं गजानामाकुलं कुलम् ||
९६ ख
सञ्जय़ उवाच:
विधम्य राक्षसान्वाणैः साश्वसूतरथान्विभुः |
९७ क
सञ्जय़ उवाच:
ददाह भगवान्वह्निर्भूतानीव युगक्षय़े ||
९७ ख
सञ्जय़ उवाच:
स दग्ध्वाक्षौहिणीं वाणैर्नैरृतान्रुरुचे भृशम् |
९८ क
सञ्जय़ उवाच:
पुरेव त्रिपुरं दग्ध्वा दिवि देवो महेश्वरः ||
९८ ख