सञ्जय़ उवाच:
अश्वांश्च चतुरो भल्लैरनय़द्यमसादनम् |
४९ क
सञ्जय़ उवाच:
सारथेश्च शिरः काय़ादहरच्छत्रुतापनः ||
४९ ख
सञ्जय़ उवाच:
अथैनं छिन्नधन्वानं हताश्वं हतसारथिम् |
५० क
सञ्जय़ उवाच:
विव्याध साय़कैः पार्थश्चतुर्भिः पाण्डुनन्दनः ||
५० ख
सञ्जय़ उवाच:
हताश्वात्तु रथात्तूर्णमवप्लुत्य नरर्षभः |
५१ क
सञ्जय़ उवाच:
आरुरोह रथं तूर्णं कृपस्य शरपीडितः ||
५१ ख
सञ्जय़ उवाच:
राधेय़ं निर्जितं दृष्ट्वा तावका भरतर्षभ |
५२ क
सञ्जय़ उवाच:
धनञ्जय़शरैर्नुन्नाः प्राद्रवन्त दिशो दश ||
५२ ख
सञ्जय़ उवाच:
द्रवतस्तान्समालोक्य राजा दुर्योधनो नृप |
५३ क
सञ्जय़ उवाच:
निवर्तय़ामास तदा वाक्यं चेदमुवाच ह ||
५३ ख
सञ्जय़ उवाच:
अलं द्रुतेन वः शूरास्तिष्ठध्वं क्षत्रिय़र्षभाः |
५४ क
सञ्जय़ उवाच:
एष पार्थवधाय़ाहं स्वय़ं गच्छामि संय़ुगे |
५४ ख
सञ्जय़ उवाच:
अहं पार्थान्हनिष्यामि सपाञ्चालान्ससोमकान् ||
५४ ग
सञ्जय़ उवाच:
अद्य मे युध्यमानस्य सह गाण्डीवधन्वना |
५५ क
सञ्जय़ उवाच:
द्रक्ष्यन्ति विक्रमं पार्थाः कालस्येव युगक्षय़े ||
५५ ख
सञ्जय़ उवाच:
अद्य मद्वाणजालानि विमुक्तानि सहस्रशः |
५६ क
सञ्जय़ उवाच:
द्रक्ष्यन्ति समरे योधाः शलभानामिवाय़तीः ||
५६ ख
सञ्जय़ उवाच:
अद्य वाणमय़ं वर्षं सृजतो मम धन्विनः |
५७ क
सञ्जय़ उवाच:
जीमूतस्येव घर्मान्ते द्रक्ष्यन्ति युधि सैनिकाः ||
५७ ख
सञ्जय़ उवाच:
जेष्याम्यद्य रणे पार्थं साय़कैर्नतपर्वभिः |
५८ क
सञ्जय़ उवाच:
तिष्ठध्वं समरे शूरा भय़ं त्यजत फल्गुनात् ||
५८ ख
सञ्जय़ उवाच:
न हि मद्वीर्यमासाद्य फल्गुनः प्रसहिष्यति |
५९ क
सञ्जय़ उवाच:
यथा वेलां समासाद्य सागरो मकरालय़ः ||
५९ ख
सञ्जय़ उवाच:
इत्युक्त्वा प्रय़यौ राजा सैन्येन महता वृतः |
६० क
सञ्जय़ उवाच:
फल्गुनं प्रति दुर्धर्षः क्रोधसंरक्तलोचनः ||
६० ख
सञ्जय़ उवाच:
तं प्रय़ान्तं महावाहुं दृष्ट्वा शारद्वतस्तदा |
६१ क
सञ्जय़ उवाच:
अश्वत्थामानमासाद्य वाक्यमेतदुवाच ह ||
६१ ख
सञ्जय़ उवाच:
एष राजा महावाहुरमर्षी क्रोधमूर्छितः |
६२ क
सञ्जय़ उवाच:
पतङ्गवृत्तिमास्थाय़ फल्गुनं योद्धुमिच्छति ||
६२ ख
सञ्जय़ उवाच:
यावन्नः पश्यमानानां प्राणान्पार्थेन सङ्गतः |
६३ क
सञ्जय़ उवाच:
न जह्यात्पुरुषव्याघ्रस्तावद्वारय़ कौरवम् ||
६३ ख
सञ्जय़ उवाच:
यावत्फल्गुनवाणानां गोचरं नाधिगच्छति |
६४ क
सञ्जय़ उवाच:
कौरवः पार्थिवो वीरस्तावद्वारय़ तं द्रुतम् ||
६४ ख
सञ्जय़ उवाच:
यावत्पार्थशरैर्घोरैर्निर्मुक्तोरगसंनिभैः |
६५ क
सञ्जय़ उवाच:
न भस्मीक्रिय़ते राजा तावद्युद्धान्निवार्यताम् ||
६५ ख
सञ्जय़ उवाच:
अय़ुक्तमिव पश्यामि तिष्ठत्स्वस्मासु मानद |
६६ क
सञ्जय़ उवाच:
स्वय़ं युद्धाय़ यद्राजा पार्थं यात्यसहाय़वान् ||
६६ ख
सञ्जय़ उवाच:
दुर्लभं जीवितं मन्ये कौरव्यस्य किरीटिना |
६७ क
सञ्जय़ उवाच:
युध्यमानस्य पार्थेन शार्दूलेनेव हस्तिनः ||
६७ ख
सञ्जय़ उवाच:
मातुलेनैवमुक्तस्तु द्रौणिः शस्त्रभृतां वरः |
६८ क
सञ्जय़ उवाच:
दुर्योधनमिदं वाक्यं त्वरितं समभाषत ||
६८ ख
सञ्जय़ उवाच:
मय़ि जीवति गान्धारे न युद्धं गन्तुमर्हसि |
६९ क
सञ्जय़ उवाच:
मामनादृत्य कौरव्य तव नित्यं हितैषिणम् ||
६९ ख
सञ्जय़ उवाच:
न हि ते सम्भ्रमः कार्यः पार्थस्य विजय़ं प्रति |
७० क
सञ्जय़ उवाच:
अहमावारय़िष्यामि पार्थं तिष्ठ सुय़ोधन ||
७० ख
दुर्योधन उवाच:
आचार्यः पाण्डुपुत्रान्वै पुत्रवत्परिरक्षति |
७१ क
दुर्योधन उवाच:
त्वमप्युपेक्षां कुरुषे तेषु नित्यं द्विजोत्तम ||
७१ ख
दुर्योधन उवाच:
मम वा मन्दभाग्यत्वान्मन्दस्ते विक्रमो युधि |
७२ क
दुर्योधन उवाच:
धर्मराजप्रिय़ार्थं वा द्रौपद्या वा न विद्म तत् ||
७२ ख
दुर्योधन उवाच:
धिगस्तु मम लुव्धस्य यत्कृते सर्ववान्धवाः |
७३ क
दुर्योधन उवाच:
सुखार्हाः परमं दुःखं प्राप्नुवन्त्यपराजिताः ||
७३ ख
दुर्योधन उवाच:
को हि शस्त्रभृतां मुख्यो महेश्वरसमो युधि |
७४ क
दुर्योधन उवाच:
शत्रून्न क्षपय़ेच्छक्तो यो न स्याद्गौतमीसुतः ||
७४ ख
दुर्योधन उवाच:
अश्वत्थामन्प्रसीदस्व नाशय़ैतान्ममाहितान् |
७५ क
दुर्योधन उवाच:
तवास्त्रगोचरे शक्ताः स्थातुं देवापि नानघ ||
७५ ख
दुर्योधन उवाच:
पाञ्चालान्सोमकांश्चैव जहि द्रौणे सहानुगान् |
७६ क
दुर्योधन उवाच:
वय़ं शेषान्हनिष्यामस्त्वय़ैव परिरक्षिताः ||
७६ ख
दुर्योधन उवाच:
एते हि सोमका विप्र पाञ्चालाश्च यशस्विनः |
७७ क
दुर्योधन उवाच:
मम सैन्येषु संरव्धा विचरन्ति दवाग्निवत् ||
७७ ख
दुर्योधन उवाच:
तान्वारय़ महावाहो केकय़ांश्च नरोत्तम |
७८ क
दुर्योधन उवाच:
पुरा कुर्वन्ति निःशेषं रक्ष्यमाणाः किरीटिना ||
७८ ख
दुर्योधन उवाच:
आदौ वा यदि वा पश्चात्तवेदं कर्म मारिष |
७९ क
दुर्योधन उवाच:
त्वमुत्पन्नो महावाहो पाञ्चालानां वधं प्रति ||
७९ ख
दुर्योधन उवाच:
करिष्यसि जगत्सर्वमपाञ्चालं किलाच्युत |
८० क
दुर्योधन उवाच:
एवं सिद्धाव्रुवन्वाचो भविष्यति च तत्तथा ||
८० ख
दुर्योधन उवाच:
न तेऽस्त्रगोचरे शक्ताः स्थातुं देवाः सवासवाः |
८१ क
दुर्योधन उवाच:
किमु पार्थाः सपाञ्चालाः सत्यमेतद्वचो मम ||
८१ ख