chevron_left अनुशासन पर्व अध्याय १३५
वैशम्पाय़न उवाच:
श्रुत्वा धर्मानशेषेण पावनानि च सर्वशः |
१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
युधिष्ठिरः शान्तनवं पुनरेवाभ्यभाषत ||
१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
किमेकं दैवतं लोके किं वाप्येकं पराय़णम् |
२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
स्तुवन्तः कं कमर्चन्तः प्राप्नुय़ुर्मानवाः शुभम् ||
२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
को धर्मः सर्वधर्माणां भवतः परमो मतः |
३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
किं जपन्मुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारवन्धनात् ||
३ ख
भीष्म उवाच:
जगत्प्रभुं देवदेवमनन्तं पुरुषोत्तमम् |
४ क
भीष्म उवाच:
स्तुवन्नामसहस्रेण पुरुषः सततोत्थितः ||
४ ख
भीष्म उवाच:
तमेव चार्चय़न्नित्यं भक्त्या पुरुषमव्ययम् |
५ क
भीष्म उवाच:
ध्याय़न्स्तुवन्नमस्यंश्च यजमानस्तमेव च ||
५ ख
भीष्म उवाच:
अनादिनिधनं विष्णुं सर्वलोकमहेश्वरम् |
६ क
भीष्म उवाच:
लोकाध्यक्षं स्तुवन्नित्यं सर्वदुःखातिगो भवेत् ||
६ ख
भीष्म उवाच:
व्रह्मण्यं सर्वधर्मज्ञं लोकानां कीर्तिवर्धनम् |
७ क
भीष्म उवाच:
लोकनाथं महद्भूतं सर्वभूतभवोद्भवम् ||
७ ख
भीष्म उवाच:
एष मे सर्वधर्माणां धर्मोऽधिकतमो मतः |
८ क
भीष्म उवाच:
यद्भक्त्या पुण्डरीकाक्षं स्तवैरर्चेन्नरः सदा ||
८ ख
भीष्म उवाच:
परमं यो महत्तेजः परमं यो महत्तपः |
९ क
भीष्म उवाच:
परमं यो महद्व्रह्म परमं यः पराय़णम् ||
९ ख
भीष्म उवाच:
पवित्राणां पवित्रं यो मङ्गलानां च मङ्गलम् |
१० क
भीष्म उवाच:
दैवतं देवतानां च भूतानां योऽव्ययः पिता ||
१० ख
भीष्म उवाच:
यतः सर्वाणि भूतानि भवन्त्यादिय़ुगागमे |
११ क
भीष्म उवाच:
यस्मिंश्च प्रलय़ं यान्ति पुनरेव युगक्षय़े ||
११ ख
भीष्म उवाच:
तस्य लोकप्रधानस्य जगन्नाथस्य भूपते |
१२ क
भीष्म उवाच:
विष्णोर्नामसहस्रं मे शृणु पापभय़ापहम् ||
१२ ख
भीष्म उवाच:
यानि नामानि गौणानि विख्यातानि महात्मनः |
१३ क
भीष्म उवाच:
ऋषिभिः परिगीतानि तानि वक्ष्यामि भूतय़े ||
१३ ख
भीष्म उवाच:
विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः |
१४ क
भीष्म उवाच:
भूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः ||
१४ ख
भीष्म उवाच:
पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गतिः |
१५ क
भीष्म उवाच:
अव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च ||
१५ ख
भीष्म उवाच:
योगो योगविदां नेता प्रधानपुरुषेश्वरः |
१६ क
भीष्म उवाच:
नारसिंहवपुः श्रीमान्केशवः पुरुषोत्तमः ||
१६ ख
भीष्म उवाच:
सर्वः शर्वः शिवः स्थाणुर्भूतादिर्निधिरव्ययः |
१७ क
भीष्म उवाच:
सम्भवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः ||
१७ ख
भीष्म उवाच:
स्वय़म्भूः शम्भुरादित्यः पुष्कराक्षो महास्वनः |
१८ क
भीष्म उवाच:
अनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तमः ||
१८ ख
भीष्म उवाच:
अप्रमेय़ो हृषीकेशः पद्मनाभोऽमरप्रभुः |
१९ क
भीष्म उवाच:
विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः ||
१९ ख
भीष्म उवाच:
अग्राह्यः शाश्वतः कृष्णो लोहिताक्षः प्रतर्दनः |
२० क
भीष्म उवाच:
प्रभूतस्त्रिककुव्धाम पवित्रं मङ्गलं परम् ||
२० ख
भीष्म उवाच:
ईशानः प्राणदः प्राणो ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः |
२१ क
भीष्म उवाच:
हिरण्यगर्भो भूगर्भो माधवो मधुसूदनः ||
२१ ख
भीष्म उवाच:
ईश्वरो विक्रमी धन्वी मेधावी विक्रमः क्रमः |
२२ क
भीष्म उवाच:
अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान् ||
२२ ख
भीष्म उवाच:
सुरेशः शरणं शर्म विश्वरेताः प्रजाभवः |
२३ क
भीष्म उवाच:
अहः संवत्सरो व्यालः प्रत्ययः सर्वदर्शनः ||
२३ ख
भीष्म उवाच:
अजः सर्वेश्वरः सिद्धः सिद्धिः सर्वादिरच्युतः |
२४ क
भीष्म उवाच:
वृषाकपिरमेय़ात्मा सर्वय़ोगविनिःसृतः ||
२४ ख
भीष्म उवाच:
वसुर्वसुमनाः सत्यः समात्मा संमितः समः |
२५ क
भीष्म उवाच:
अमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः ||
२५ ख
भीष्म उवाच:
रुद्रो वहुशिरा वभ्रुर्विश्वय़ोनिः शुचिश्रवाः |
२६ क
भीष्म उवाच:
अमृतः शाश्वतः स्थाणुर्वरारोहो महातपाः ||
२६ ख
भीष्म उवाच:
सर्वगः सर्वविद्भानुर्विष्वक्सेनो जनार्दनः |
२७ क
भीष्म उवाच:
वेदो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेदवित्कविः ||
२७ ख
भीष्म उवाच:
लोकाध्यक्षः सुराध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतः |
२८ क
भीष्म उवाच:
चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः ||
२८ ख
भीष्म उवाच:
भ्राजिष्णुर्भोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः |
२९ क
भीष्म उवाच:
अनघो विजय़ो जेता विश्वय़ोनिः पुनर्वसुः ||
२९ ख
भीष्म उवाच:
उपेन्द्रो वामनः प्रांशुरमोघः शुचिरूर्जितः |
३० क
भीष्म उवाच:
अतीन्द्रः सङ्ग्रहः सर्गो धृतात्मा निय़मो यमः ||
३० ख
भीष्म उवाच:
वेद्यो वैद्यः सदाय़ोगी वीरहा माधवो मधुः |
३१ क
भीष्म उवाच:
अतीन्द्रिय़ो महामाय़ो महोत्साहो महावलः ||
३१ ख
भीष्म उवाच:
महावुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिः |
३२ क
भीष्म उवाच:
अनिर्देश्यवपुः श्रीमानमेय़ात्मा महाद्रिधृक् ||
३२ ख
भीष्म उवाच:
महेष्वासो महीभर्ता श्रीनिवासः सतां गतिः |
३३ क
भीष्म उवाच:
अनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः ||
३३ ख
भीष्म उवाच:
मरीचिर्दमनो हंसः सुपर्णो भुजगोत्तमः |
३४ क
भीष्म उवाच:
हिरण्यनाभः सुतपाः पद्मनाभः प्रजापतिः ||
३४ ख
भीष्म उवाच:
अमृत्युः सर्वदृक्सिंहः सन्धाता सन्धिमान्स्थिरः |
३५ क
भीष्म उवाच:
अजो दुर्मर्षणः शास्ता विश्रुतात्मा सुरारिहा ||
३५ ख
भीष्म उवाच:
गुरुर्गुरुतमो धाम सत्यः सत्यपराक्रमः |
३६ क
भीष्म उवाच:
निमिषोऽनिमिषः स्रग्वी वाचस्पतिरुदारधीः ||
३६ ख
भीष्म उवाच:
अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान्न्याय़ो नेता समीरणः |
३७ क
भीष्म उवाच:
सहस्रमूर्धा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात् ||
३७ ख
भीष्म उवाच:
आवर्तनो निवृत्तात्मा संवृतः सम्प्रमर्दनः |
३८ क
भीष्म उवाच:
अहः संवर्तको वह्निरनिलो धरणीधरः ||
३८ ख
भीष्म उवाच:
सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वधृग्विश्वभुग्विभुः |
३९ क
भीष्म उवाच:
सत्कर्ता सत्कृतः साधुर्जह्नुर्नाराय़णो नरः ||
३९ ख
भीष्म उवाच:
असङ्ख्येय़ोऽप्रमेय़ात्मा विशिष्टः शिष्टकृच्छुचिः |
४० क
भीष्म उवाच:
सिद्धार्थः सिद्धसङ्कल्पः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः ||
४० ख
भीष्म उवाच:
वृषाही वृषभो विष्णुर्वृषपर्वा वृषोदरः |
४१ क
भीष्म उवाच:
वर्धनो वर्धमानश्च विविक्तः श्रुतिसागरः ||
४१ ख
भीष्म उवाच:
सुभुजो दुर्धरो वाग्मी महेन्द्रो वसुदो वसुः |
४२ क
भीष्म उवाच:
नैकरूपो वृहद्रूपः शिपिविष्टः प्रकाशनः ||
४२ ख
भीष्म उवाच:
ओजस्तेजो द्युतिधरः प्रकाशात्मा प्रतापनः |
४३ क
भीष्म उवाच:
ऋद्धः स्पष्टाक्षरो मन्त्रश्चन्द्रांशुर्भास्करद्युतिः ||
४३ ख
भीष्म उवाच:
अमृतांशूद्भवो भानुः शशविन्दुः सुरेश्वरः |
४४ क
भीष्म उवाच:
औषधं जगतः सेतुः सत्यधर्मपराक्रमः ||
४४ ख
भीष्म उवाच:
भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनिलः |
४५ क
भीष्म उवाच:
कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः ||
४५ ख
भीष्म उवाच:
युगादिकृद्युगावर्तो नैकमाय़ो महाशनः |
४६ क
भीष्म उवाच:
अदृश्यो व्यक्तरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित् ||
४६ ख
भीष्म उवाच:
इष्टो विशिष्टः शिष्टेष्टः शिखण्डी नहुषो वृषः |
४७ क
भीष्म उवाच:
क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्ववाहुर्महीधरः ||
४७ ख
भीष्म उवाच:
अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजः |
४८ क
भीष्म उवाच:
अपां निधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः ||
४८ ख
भीष्म उवाच:
स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वाय़ुवाहनः |
४९ क
भीष्म उवाच:
वासुदेवो वृहद्भानुरादिदेवः पुरन्दरः ||
४९ ख
भीष्म उवाच:
अशोकस्तारणस्तारः शूरः शौरिर्जनेश्वरः |
५० क
भीष्म उवाच:
अनुकूलः शतावर्तः पद्मी पद्मनिभेक्षणः ||
५० ख