chevron_left अनुशासन पर्व अध्याय १३६
युधिष्ठिर उवाच:
के पूज्याः के नमस्कार्याः कथं वर्तेत केषु च |
१ क
युधिष्ठिर उवाच:
किमाचारः कीदृशेषु पितामह न रिष्यते ||
१ ख
भीष्म उवाच:
व्राह्मणानां परिभवः सादय़ेदपि देवताः |
२ क
भीष्म उवाच:
व्राह्मणानां नमस्कर्ता युधिष्ठिर न रिष्यते ||
२ ख
भीष्म उवाच:
ते पूज्यास्ते नमस्कार्या वर्तेथास्तेषु पुत्रवत् |
३ क
भीष्म उवाच:
ते हि लोकानिमान्सर्वान्धारय़न्ति मनीषिणः ||
३ ख
भीष्म उवाच:
व्राह्मणाः सर्वलोकानां महान्तो धर्मसेतवः |
४ क
भीष्म उवाच:
धनत्यागाभिरामाश्च वाक्संय़मरताश्च ये ||
४ ख
भीष्म उवाच:
रमणीय़ाश्च भूतानां निधानं च धृतव्रताः |
५ क
भीष्म उवाच:
प्रणेतारश्च लोकानां शास्त्राणां च यशस्विनः ||
५ ख
भीष्म उवाच:
तपो येषां धनं नित्यं वाक्चैव विपुलं वलम् |
६ क
भीष्म उवाच:
प्रभवश्चापि धर्माणां धर्मज्ञाः सूक्ष्मदर्शिनः ||
६ ख
भीष्म उवाच:
धर्मकामाः स्थिता धर्मे सुकृतैर्धर्मसेतवः |
७ क
भीष्म उवाच:
यानुपाश्रित्य जीवन्ति प्रजाः सर्वाश्चतुर्विधाः ||
७ ख
भीष्म उवाच:
पन्थानः सर्वनेतारो यज्ञवाहाः सनातनाः |
८ क
भीष्म उवाच:
पितृपैतामहीं गुर्वीमुद्वहन्ति धुरं सदा ||
८ ख
भीष्म उवाच:
धुरि ये नावसीदन्ति विषमे सद्गवा इव |
९ क
भीष्म उवाच:
पितृदेवातिथिमुखा हव्यकव्याग्रभोजिनः ||
९ ख
भीष्म उवाच:
भोजनादेव ये लोकांस्त्राय़न्ते महतो भय़ात् |
१० क
भीष्म उवाच:
दीपाः सर्वस्य लोकस्य चक्षुश्चक्षुष्मतामपि ||
१० ख
भीष्म उवाच:
सर्वशिल्पादिनिधय़ो निपुणाः सूक्ष्मदर्शिनः |
११ क
भीष्म उवाच:
गतिज्ञाः सर्वभूतानामध्यात्मगतिचिन्तकाः ||
११ ख
भीष्म उवाच:
आदिमध्यावसानानां ज्ञातारश्छिन्नसंशय़ाः |
१२ क
भीष्म उवाच:
परावरविशेषज्ञा गन्तारः परमां गतिम् ||
१२ ख
भीष्म उवाच:
विमुक्ता धुतपाप्मानो निर्द्वन्द्वा निष्परिग्रहाः |
१३ क
भीष्म उवाच:
मानार्हा मानिता नित्यं ज्ञानविद्भिर्महात्मभिः ||
१३ ख
भीष्म उवाच:
चन्दने मलपङ्के च भोजनेऽभोजने समाः |
१४ क
भीष्म उवाच:
समं येषां दुकूलं च शाणक्षौमाजिनानि च ||
१४ ख
भीष्म उवाच:
तिष्ठेय़ुरप्यभुञ्जाना वहूनि दिवसान्यपि |
१५ क
भीष्म उवाच:
शोषय़ेय़ुश्च गात्राणि स्वाध्याय़ैः संय़तेन्द्रिय़ाः ||
१५ ख
भीष्म उवाच:
अदैवं दैवतं कुर्युर्दैवतं चाप्यदैवतम् |
१६ क
भीष्म उवाच:
लोकानन्यान्सृजेय़ुश्च लोकपालांश्च कोपिताः ||
१६ ख
भीष्म उवाच:
अपेय़ः सागरो येषामभिशापान्महात्मनाम् |
१७ क
भीष्म उवाच:
येषां कोपाग्निरद्यापि दण्डके नोपशाम्यति ||
१७ ख
भीष्म उवाच:
देवानामपि ये देवाः कारणं कारणस्य च |
१८ क
भीष्म उवाच:
प्रमाणस्य प्रमाणं च कस्तानभिभवेद्वुधः ||
१८ ख
भीष्म उवाच:
येषां वृद्धश्च वालश्च सर्वः संमानमर्हति |
१९ क
भीष्म उवाच:
तपोविद्याविशेषात्तु मानय़न्ति परस्परम् ||
१९ ख
भीष्म उवाच:
अविद्वान्व्राह्मणो देवः पात्रं वै पावनं महत् |
२० क
भीष्म उवाच:
विद्वान्भूय़स्तरो देवः पूर्णसागरसंनिभः ||
२० ख
भीष्म उवाच:
अविद्वांश्चैव विद्वांश्च व्राह्मणो दैवतं महत् |
२१ क
भीष्म उवाच:
प्रणीतश्चाप्रणीतश्च यथाग्निर्दैवतं महत् ||
२१ ख
भीष्म उवाच:
श्मशाने ह्यपि तेजस्वी पावको नैव दुष्यति |
२२ क
भीष्म उवाच:
हविर्यज्ञेषु च वहन्भूय़ एवाभिशोभते ||
२२ ख
भीष्म उवाच:
एवं यद्यप्यनिष्टेषु वर्तते सर्वकर्मसु |
२३ क
भीष्म उवाच:
सर्वथा व्राह्मणो मान्यो दैवतं विद्धि तत्परम् ||
२३ ख