लोमश उवाच:
एतस्मिन्नेव काले तु वृहद्द्युम्नो महीपतिः |
१ क
लोमश उवाच:
सत्रमास्ते महाभागो रैभ्ययाज्यः प्रतापवान् ||
१ ख
लोमश उवाच:
तेन रैभ्यस्य वै पुत्रावर्वावसुपरावसू |
२ क
लोमश उवाच:
वृतौ सहाय़ौ सत्रार्थे वृहद्द्युम्नेन धीमता ||
२ ख
लोमश उवाच:
तत्र तौ समनुज्ञातौ पित्रा कौन्तेय़ जग्मतुः |
३ क
लोमश उवाच:
आश्रमे त्वभवद्रैभ्यो भार्या चैव परावसोः ||
३ ख
लोमश उवाच:
अथावलोककोऽगच्छद्गृहानेकः परावसुः |
४ क
लोमश उवाच:
कृष्णाजिनेन संवीतं ददर्श पितरं वने ||
४ ख
लोमश उवाच:
जघन्यरात्रे निद्रान्धः सावशेषे तमस्यपि |
५ क
लोमश उवाच:
चरन्तं गहनेऽरण्ये मेने स पितरं मृगम् ||
५ ख
लोमश उवाच:
मृगं तु मन्यमानेन पिता वै तेन हिंसितः |
६ क
लोमश उवाच:
अकामय़ानेन तदा शरीरत्राणमिच्छता ||
६ ख
लोमश उवाच:
स तस्य प्रेतकार्याणि कृत्वा सर्वाणि भारत |
७ क
लोमश उवाच:
पुनरागम्य तत्सत्रमव्रवीद्भ्रातरं वचः ||
७ ख
लोमश उवाच:
इदं कर्म न शक्तस्त्वं वोढुमेकः कथञ्चन |
८ क
लोमश उवाच:
मय़ा तु हिंसितस्तातो मन्यमानेन तं मृगम् ||
८ ख
लोमश उवाच:
सोऽस्मदर्थे व्रतं साधु चर त्वं व्रह्महिंसनम् |
९ क
लोमश उवाच:
समर्थो ह्यहमेकाकी कर्म कर्तुमिदं मुने ||
९ ख
अर्वावसुरु उवाच:
करोतु वै भवान्सत्रं वृहद्द्युम्नस्य धीमतः |
१० क
अर्वावसुरु उवाच:
व्रह्महत्यां चरिष्येऽहं त्वदर्थं निय़तेन्द्रिय़ः ||
१० ख
लोमश उवाच:
स तस्या व्रह्महत्याय़ाः पारं गत्वा युधिष्ठिर |
११ क
लोमश उवाच:
अर्वावसुस्तदा सत्रमाजगाम पुनर्मुनिः ||
११ ख
लोमश उवाच:
ततः परावसुर्दृष्ट्वा भ्रातरं समुपस्थितम् |
१२ क
लोमश उवाच:
वृहद्द्युम्नमुवाचेदं वचनं परिषद्गतम् ||
१२ ख
लोमश उवाच:
एष ते व्रह्महा यज्ञं मा द्रष्टुं प्रविशेदिति |
१३ क
लोमश उवाच:
व्रह्महा प्रेक्षितेनापि पीडय़ेत्त्वां न संशय़ः ||
१३ ख
लोमश उवाच:
प्रेष्यैरुत्सार्यमाणस्तु राजन्नर्वावसुस्तदा |
१४ क
लोमश उवाच:
न मय़ा व्रह्महत्येय़ं कृतेत्याह पुनः पुनः ||
१४ ख
लोमश उवाच:
उच्यमानोऽसकृत्प्रेष्यैर्व्रह्महन्निति भारत |
१५ क
लोमश उवाच:
नैव स प्रतिजानाति व्रह्महत्यां स्वय़ं कृताम् |
१५ ख
लोमश उवाच:
मम भ्रात्रा कृतमिदं मय़ा तु परिरक्षितम् ||
१५ ग
लोमश उवाच:
प्रीतास्तस्याभवन्देवाः कर्मणार्वावसोर्नृप |
१६ क
लोमश उवाच:
तं ते प्रवरय़ामासुर्निरासुश्च परावसुम् ||
१६ ख
लोमश उवाच:
ततो देवा वरं तस्मै ददुरग्निपुरोगमाः |
१७ क
लोमश उवाच:
स चापि वरय़ामास पितुरुत्थानमात्मनः ||
१७ ख
लोमश उवाच:
अनागस्त्वं तथा भ्रातुः पितुश्चास्मरणं वधे |
१८ क
लोमश उवाच:
भरद्वाजस्य चोत्थानं यवक्रीतस्य चोभय़ोः ||
१८ ख
लोमश उवाच:
ततः प्रादुर्वभूवुस्ते सर्व एव युधिष्ठिर |
१९ क
लोमश उवाच:
अथाव्रवीद्यवक्रीतो देवानग्निपुरोगमान् ||
१९ ख
लोमश उवाच:
समधीतं मय़ा व्रह्म व्रतानि चरितानि च |
२० क
लोमश उवाच:
कथं नु रैभ्यः शक्तो मामधीय़ानं तपस्विनम् |
२० ख
लोमश उवाच:
तथाय़ुक्तेन विधिना निहन्तुममरोत्तमाः ||
२० ग
देवा ऊचुः:
मैवं कृथा यवक्रीत यथा वदसि वै मुने |
२१ क
देवा ऊचुः:
ऋते गुरुमधीता हि सुखं वेदास्त्वय़ा पुरा ||
२१ ख
देवा ऊचुः:
अनेन तु गुरून्दुःखात्तोषय़ित्वा स्वकर्मणा |
२२ क
देवा ऊचुः:
कालेन महता क्लेशाद्व्रह्माधिगतमुत्तमम् ||
२२ ख
लोमश उवाच:
यवक्रीतमथोक्त्वैवं देवाः साग्निपुरोगमाः |
२३ क
लोमश उवाच:
सञ्जीवय़ित्वा तान्सर्वान्पुनर्जग्मुस्त्रिविष्टपम् ||
२३ ख
लोमश उवाच:
आश्रमस्तस्य पुण्योऽय़ं सदापुष्पफलद्रुमः |
२४ क
लोमश उवाच:
अत्रोष्य राजशार्दूल सर्वपापैः प्रमोक्ष्यसे ||
२४ ख