युधिष्ठिर उवाच:
धर्मज्ञो वलवाञ्शूरः सद्यो राक्षसपुङ्गवः |
१ क
युधिष्ठिर उवाच:
भक्तोऽस्मानौरसः पुत्रो भीम गृह्णातु मातरम् ||
१ ख
युधिष्ठिर उवाच:
तव भीम वलेनाहमतिभीमपराक्रम |
२ क
युधिष्ठिर उवाच:
अक्षतः सह पाञ्चाल्या गच्छेय़ं गन्धमादनम् ||
२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
भ्रातुर्वचनमाज्ञाय़ भीमसेनो घटोत्कचम् |
३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
आदिदेश नरव्याघ्रस्तनय़ं शत्रुकर्शनम् ||
३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
हैडिम्वेय़ परिश्रान्ता तव मातापराजिता |
४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
त्वं च कामगमस्तात वलवान्वह तां खग ||
४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स्कन्धमारोप्य भद्रं ते मध्येऽस्माकं विहाय़सा |
५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
गच्छ नीचिकय़ा गत्या यथा चैनां न पीडय़ेः ||
५ ख
घटोत्कच उवाच:
धर्मराजं च धौम्यं च राजपुत्रीं यमौ तथा |
६ क
घटोत्कच उवाच:
एकोऽप्यहमलं वोढुं किमुताद्य सहाय़वान् ||
६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एवमुक्त्वा ततः कृष्णामुवाह स घटोत्कचः |
७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पाण्डूनां मध्यगो वीरः पाण्डवानपि चापरे ||
७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
लोमशः सिद्धमार्गेण जगामानुपमद्युतिः |
८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
स्वेनैवात्मप्रभावेन द्वितीय़ इव भास्करः ||
८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
व्राह्मणांश्चापि तान्सर्वान्समुपादाय़ राक्षसाः |
९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
निय़ोगाद्राक्षसेन्द्रस्य जग्मुर्भीमपराक्रमाः ||
९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एवं सुरमणीय़ानि वनान्युपवनानि च |
१० क
वैशम्पाय़न उवाच:
आलोकय़न्तस्ते जग्मुर्विशालां वदरीं प्रति ||
१० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ते त्वाशुगतिभिर्वीरा राक्षसैस्तैर्महावलैः |
११ क
वैशम्पाय़न उवाच:
उह्यमाना यय़ुः शीघ्रं महदध्वानमल्पवत् ||
११ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
देशान्म्लेच्छगणाकीर्णान्नानारत्नाकराय़ुतान् |
१२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
ददृशुर्गिरिपादांश्च नानाधातुसमाचितान् ||
१२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विद्याधरगणाकीर्णान्युतान्वानरकिंनरैः |
१३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तथा किम्पुरुषैश्चैव गन्धर्वैश्च समन्ततः ||
१३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
नदीजालसमाकीर्णान्नानापक्षिरुताकुलान् |
१४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
नानाविधैर्मृगैर्जुष्टान्वानरैश्चोपशोभितान् ||
१४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ते व्यतीत्य वहून्देशानुत्तरांश्च कुरूनपि |
१५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
ददृशुर्विविधाश्चर्यं कैलासं पर्वतोत्तमम् ||
१५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्याभ्याशे तु ददृशुर्नरनाराय़णाश्रमम् |
१६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
उपेतं पादपैर्दिव्यैः सदापुष्पफलोपगैः ||
१६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ददृशुस्तां च वदरीं वृत्तस्कन्धां मनोरमाम् |
१७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
स्निग्धामविरलच्छाय़ां श्रिय़ा परमय़ा युताम् ||
१७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पत्रैः स्निग्धैरविरलैरुपेतां मृदुभिः शुभाम् |
१८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
विशालशाखां विस्तीर्णामतिद्युतिसमन्विताम् ||
१८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
फलैरुपचितैर्दिव्यैराचितां स्वादुभिर्भृशम् |
१९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मधुस्रवैः सदा दिव्यां महर्षिगणसेविताम् |
१९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
मदप्रमुदितैर्नित्यं नानाद्विजगणैर्युताम् ||
१९ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
अदंशमशके देशे वहुमूलफलोदके |
२० क
वैशम्पाय़न उवाच:
नीलशाद्वलसञ्छन्ने देवगन्धर्वसेविते ||
२० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सुसमीकृतभूभागे स्वभावविहिते शुभे |
२१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
जातां हिममृदुस्पर्शे देशेऽपहतकण्टके ||
२१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तामुपेत्य महात्मानः सह तैर्व्राह्मणर्षभैः |
२२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अवतेरुस्ततः सर्वे राक्षसस्कन्धतः शनैः ||
२२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततस्तमाश्रमं पुण्यं नरनाराय़णाश्रितम् |
२३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
ददृशुः पाण्डवा राजन्सहिता द्विजपुङ्गवैः ||
२३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तमसा रहितं पुण्यमनामृष्टं रवेः करैः |
२४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
क्षुत्तृट्शीतोष्णदोषैश्च वर्जितं शोकनाशनम् ||
२४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
महर्षिगणसम्वाधं व्राह्म्या लक्ष्म्या समन्वितम् |
२५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
दुष्प्रवेशं महाराज नरैर्धर्मवहिष्कृतैः ||
२५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
वलिहोमार्चितं दिव्यं सुसंमृष्टानुलेपनम् |
२६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
दिव्यपुष्पोपहारैश्च सर्वतोऽभिविराजितम् ||
२६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विशालैरग्निशरणैः स्रुग्भाण्डैराचितं शुभैः |
२७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
महद्भिस्तोय़कलशैः कठिनैश्चोपशोभितम् |
२७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
शरण्यं सर्वभूतानां व्रह्मघोषनिनादितम् ||
२७ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
दिव्यमाश्रय़णीय़ं तमाश्रमं श्रमनाशनम् |
२८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
श्रिय़ा युतमनिर्देश्यं देवचर्योपशोभितम् ||
२८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
फलमूलाशनैर्दान्तैश्चीरकृष्णाजिनाम्वरैः |
२९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सूर्यवैश्वानरसमैस्तपसा भावितात्मभिः ||
२९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
महर्षिभिर्मोक्षपरैर्यतिभिर्निय़तेन्द्रिय़ैः |
३० क
वैशम्पाय़न उवाच:
व्रह्मभूतैर्महाभागैरुपेतं व्रह्मवादिभिः ||
३० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सोऽभ्यगच्छन्महातेजास्तानृषीन्निय़तः शुचिः |
३१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
भ्रातृभिः सहितो धीमान्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ||
३१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
दिव्यज्ञानोपपन्नास्ते दृष्ट्वा प्राप्तं युधिष्ठिरम् |
३२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अभ्यगच्छन्त सुप्रीताः सर्व एव महर्षय़ः |
३२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
आशीर्वादान्प्रय़ुञ्जानाः स्वाध्याय़निरता भृशम् ||
३२ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रीतास्ते तस्य सत्कारं विधिना पावकोपमाः |
३३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
उपाजह्रुश्च सलिलं पुष्पमूलफलं शुचि ||
३३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स तैः प्रीत्याथ सत्कारमुपनीतं महर्षिभिः |
३४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रय़तः प्रतिगृह्याथ धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ||
३४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तं शक्रसदनप्रख्यं दिव्यगन्धं मनोरमम् |
३५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रीतः स्वर्गोपमं पुण्यं पाण्डवः सह कृष्णय़ा ||
३५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विवेश शोभय़ा युक्तं भ्रातृभिश्च सहानघ |
३६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
व्राह्मणैर्वेदवेदाङ्गपारगैश्च सहाच्युतः ||
३६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तत्रापश्यत्स धर्मात्मा देवदेवर्षिपूजितम् |
३७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
नरनाराय़णस्थानं भागीरथ्योपशोभितम् ||
३७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
मधुस्रवफलां दिव्यां महर्षिगणसेविताम् |
३८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तामुपेत्य महात्मानस्तेऽवसन्व्राह्मणैः सह ||
३८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
आलोकय़न्तो मैनाकं नानाद्विजगणाय़ुतम् |
३९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
हिरण्यशिखरं चैव तच्च विन्दुसरः शिवम् ||
३९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
भागीरथीं सुतीर्थां च शीतामलजलां शिवाम् |
४० क
वैशम्पाय़न उवाच:
मणिप्रवालप्रस्तारां पादपैरुपशोभिताम् ||
४० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
दिव्यपुष्पसमाकीर्णां मनसः प्रीतिवर्धनीम् |
४१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वीक्षमाणा महात्मानो विजह्रुस्तत्र पाण्डवाः ||
४१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तत्र देवान्पितॄंश्चैव तर्पय़न्तः पुनः पुनः |
४२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
व्राह्मणैः सहिता वीरा न्यवसन्पुरुषर्षभाः ||
४२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
कृष्णाय़ास्तत्र पश्यन्तः क्रीडितान्यमरप्रभाः |
४३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
विचित्राणि नरव्याघ्रा रेमिरे तत्र पाण्डवाः ||
४३ ख