वैशम्पाय़न उवाच:
तत्र ते पुरुषव्याघ्राः परमं शौचमास्थिताः |
१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
षड्रात्रमवसन्वीरा धनञ्जय़दिदृक्षय़ा |
१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्मिन्विहरमाणाश्च रममाणाश्च पाण्डवाः ||
१ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
मनोज्ञे काननवरे सर्वभूतमनोरमे |
२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पादपैः पुष्पविकचैः फलभारावनामितैः ||
२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
शोभितं सर्वतोरम्यैः पुंस्कोकिलकुलाकुलैः |
३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
स्निग्धपत्रैरविरलैः शीतच्छाय़ैर्मनोरमैः ||
३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सरांसि च विचित्राणि प्रसन्नसलिलानि च |
४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कमलैः सोत्पलैस्तत्र भ्राजमानानि सर्वशः |
४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पश्यन्तश्चारुरूपाणि रेमिरे तत्र पाण्डवाः ||
४ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
पुण्यगन्धः सुखस्पर्शो ववौ तत्र समीरणः |
५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
ह्लादय़न्पाण्डवान्सर्वान्सकृष्णान्सद्विजर्षभान् ||
५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः पूर्वोत्तरो वाय़ुः पवमानो यदृच्छय़ा |
६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सहस्रपत्रमर्काभं दिव्यं पद्ममुदावहत् ||
६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तदपश्यत पाञ्चाली दिव्यगन्धं मनोरमम् |
७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अनिलेनाहृतं भूमौ पतितं जलजं शुचि ||
७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तच्छुभा शुभमासाद्य सौगन्धिकमनुत्तमम् |
८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अतीव मुदिता राजन्भीमसेनमथाव्रवीत् ||
८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पश्य दिव्यं सुरुचिरं भीम पुष्पमनुत्तमम् |
९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
गन्धसंस्थानसम्पन्नं मनसो मम नन्दनम् ||
९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एतत्तु धर्मराजाय़ प्रदास्यामि परन्तप |
१० क
वैशम्पाय़न उवाच:
हरेरिदं मे कामाय़ काम्यके पुनराश्रमे ||
१० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
यदि तेऽहं प्रिय़ा पार्थ वहूनीमान्युपाहर |
११ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तान्यहं नेतुमिच्छामि काम्यकं पुनराश्रमम् ||
११ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एवमुक्त्वा तु पाञ्चाली भीमसेनमनिन्दिता |
१२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
जगाम धर्मराजाय़ पुष्पमादाय़ तत्तदा ||
१२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अभिप्राय़ं तु विज्ञाय़ महिष्याः पुरुषर्षभः |
१३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रिय़ाय़ाः प्रिय़कामः स भीमो भीमपराक्रमः ||
१३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
वातं तमेवाभिमुखो यतस्तत्पुष्पमागतम् |
१४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
आजिहीर्षुर्जगामाशु स पुष्पाण्यपराण्यपि ||
१४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
रुक्मपृष्ठं धनुर्गृह्य शरांश्चाशीविषोपमान् |
१५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मृगराडिव सङ्क्रुद्धः प्रभिन्न इव कुञ्जरः ||
१५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
द्रौपद्याः प्रिय़मन्विच्छन्स्ववाहुवलमाश्रितः |
१६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
व्यपेतभय़संमोहः शैलमभ्यपतद्वली ||
१६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स तं द्रुमलतागुल्मच्छन्नं नीलशिलातलम् |
१७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
गिरिं चचारारिहरः किंनराचरितं शुभम् ||
१७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
नानावर्णधरैश्चित्रं धातुद्रुममृगाण्डजैः |
१८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सर्वभूषणसम्पूर्णं भूमेर्भुजमिवोच्छ्रितम् ||
१८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सर्वर्तुरमणीय़ेषु गन्धमादनसानुषु |
१९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सक्तचक्षुरभिप्राय़ं हृदय़ेनानुचिन्तय़न् ||
१९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पुंस्कोकिलनिनादेषु षट्पदाभिरुतेषु च |
२० क
वैशम्पाय़न उवाच:
वद्धश्रोत्रमनश्चक्षुर्जगामामितविक्रमः ||
२० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
जिघ्रमाणो महातेजाः सर्वर्तुकुसुमोद्भवम् |
२१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
गन्धमुद्दाममुद्दामो वने मत्त इव द्विपः ||
२१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ह्रिय़माणश्रमः पित्रा सम्प्रहृष्टतनूरुहः |
२२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पितुः संस्पर्शशीतेन गन्धमादनवाय़ुना ||
२२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स यक्षगन्धर्वसुरव्रह्मर्षिगणसेवितम् |
२३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
विलोडय़ामास तदा पुष्पहेतोररिन्दमः ||
२३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विषमच्छेदरचितैरनुलिप्तमिवाङ्गुलैः |
२४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
विमलैर्धातुविच्छेदैः काञ्चनाञ्जनराजतैः ||
२४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सपक्षमिव नृत्यन्तं पार्श्वलग्नैः पय़ोधरैः |
२५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मुक्ताहारैरिव चितं च्युतैः प्रस्रवणोदकैः ||
२५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अभिरामनदीकुञ्जनिर्झरोदरकन्दरम् |
२६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अप्सरोनूपुररवैः प्रनृत्तवहुवर्हिणम् ||
२६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
दिग्वारणविषाणाग्रैर्घृष्टोपलशिलातलम् |
२७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
स्रस्तांशुकमिवाक्षोभ्यैर्निम्नगानिःसृतैर्जलैः ||
२७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सशष्पकवलैः स्वस्थैरदूरपरिवर्तिभिः |
२८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
भय़स्याज्ञैश्च हरिणैः कौतूहलनिरीक्षितः ||
२८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
चालय़न्नूरुवेगेन लताजालान्यनेकशः |
२९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
आक्रीडमानः कौन्तेय़ः श्रीमान्वाय़ुसुतो यय़ौ ||
२९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रिय़ामनोरथं कर्तुमुद्यतश्चारुलोचनः |
३० क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रांशुः कनकतालाभः सिंहसंहननो युवा ||
३० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
मत्तवारणविक्रान्तो मत्तवारणवेगवान् |
३१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मत्तवारणताम्राक्षो मत्तवारणवारणः ||
३१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रिय़पार्श्वोपविष्टाभिर्व्यावृत्ताभिर्विचेष्टितैः |
३२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
यक्षगन्धर्वय़ोषाभिरदृश्याभिर्निरीक्षितः ||
३२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
नवावतारं रूपस्य विक्रीणन्निव पाण्डवः |
३३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
चचार रमणीय़ेषु गन्धमादनसानुषु ||
३३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
संस्मरन्विविधान्क्लेशान्दुर्योधनकृतान्वहून् |
३४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
द्रौपद्या वनवासिन्याः प्रिय़ं कर्तुं समुद्यतः ||
३४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सोऽचिन्तय़द्गते स्वर्गमर्जुने मय़ि चागते |
३५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पुष्पहेतोः कथं न्वार्यः करिष्यति युधिष्ठिरः ||
३५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स्नेहान्नरवरो नूनमविश्वासाद्वनस्य च |
३६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
नकुलं सहदेवं च न मोक्ष्यति युधिष्ठिरः ||
३६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
कथं नु कुसुमावाप्तिः स्याच्छीघ्रमिति चिन्तय़न् |
३७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रतस्थे नरशार्दूलः पक्षिराडिव वेगितः ||
३७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
कम्पय़न्मेदिनीं पद्भ्यां निर्घात इव पर्वसु |
३८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
त्रासय़न्गजय़ूथानि वातरंहा वृकोदरः ||
३८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सिंहव्याघ्रगणांश्चैव मर्दमानो महावलः |
३९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
उन्मूलय़न्महावृक्षान्पोथय़ंश्चोरसा वली ||
३९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
लतावल्लीश्च वेगेन विकर्षन्पाण्डुनन्दनः |
४० क
वैशम्पाय़न उवाच:
उपर्युपरि शैलाग्रमारुरुक्षुरिव द्विपः |
४० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विनर्दमानोऽतिभृशं सविद्युदिव तोय़दः ||
४० ग
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्य शव्देन घोरेण धनुर्घोषेण चाभिभो |
४१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
त्रस्तानि मृगय़ूथानि समन्ताद्विप्रदुद्रुवुः ||
४१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अथापश्यन्महावाहुर्गन्धमादनसानुषु |
४२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सुरम्यं कदलीषण्डं वहुय़ोजनविस्तृतम् ||
४२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तमभ्यगच्छद्वेगेन क्षोभय़िष्यन्महावलः |
४३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
महागज इवास्रावी प्रभञ्जन्विविधान्द्रुमान् ||
४३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
उत्पाट्य कदलीस्कन्धान्वहुतालसमुच्छ्रय़ान् |
४४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
चिक्षेप तरसा भीमः समन्ताद्वलिनां वरः ||
४४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः सत्त्वान्युपाक्रामन्वहूनि च महान्ति च |
४५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
रुरुवारणसङ्घाश्च महिषाश्च जलाश्रय़ाः ||
४५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सिंहव्याघ्राश्च सङ्क्रुद्धा भीमसेनमभिद्रवन् |
४६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
व्यादितास्या महारौद्रा विनदन्तोऽतिभीषणाः ||
४६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततो वाय़ुसुतः क्रोधात्स्ववाहुवलमाश्रितः |
४७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
गजेनाघ्नन्गजं भीमः सिंहं सिंहेन चाभिभूः |
४७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तलप्रहारैरन्यांश्च व्यहनत्पाण्डवो वली ||
४७ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
ते हन्यमाना भीमेन सिंहव्याघ्रतरक्षवः |
४८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
भय़ाद्विससृपुः सर्वे शकृन्मूत्रं च सुस्रुवुः ||
४८ ख