वैशम्पाय़न उवाच:
प्रविवेश ततः क्षिप्रं तानपास्य महावलः |
४९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वनं पाण्डुसुतः श्रीमाञ्शव्देनापूरय़न्दिशः ||
४९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तेन शव्देन चोग्रेण भीमसेनरवेण च |
५० क
वैशम्पाय़न उवाच:
वनान्तरगताः सर्वे वित्रेसुर्मृगपक्षिणः ||
५० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तं शव्दं सहसा श्रुत्वा मृगपक्षिसमीरितम् |
५१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
जलार्द्रपक्षा विहगाः समुत्पेतुः सहस्रशः ||
५१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तानौदकान्पक्षिगणान्निरीक्ष्य भरतर्षभः |
५२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तानेवानुसरन्रम्यं ददर्श सुमहत्सरः ||
५२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
काञ्चनैः कदलीषण्डैर्मन्दमारुतकम्पितैः |
५३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वीज्यमानमिवाक्षोभ्यं तीरान्तरविसर्पिभिः ||
५३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तत्सरोऽथावतीर्याशु प्रभूतकमलोत्पलम् |
५४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
महागज इवोद्दामश्चिक्रीड वलवद्वली |
५४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विक्रीड्य तस्मिन्सुचिरमुत्ततारामितद्युतिः ||
५४ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
ततोऽवगाह्य वेगेन तद्वनं वहुपादपम् |
५५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
दध्मौ च शङ्खं स्वनवत्सर्वप्राणेन पाण्डवः ||
५५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्य शङ्खस्य शव्देन भीमसेनरवेण च |
५६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वाहुशव्देन चोग्रेण नर्दन्तीव गिरेर्गुहाः ||
५६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तं वज्रनिष्पेषसममास्फोटितरवं भृशम् |
५७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
श्रुत्वा शैलगुहासुप्तैः सिंहैर्मुक्तो महास्वनः ||
५७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सिंहनादभय़त्रस्तैः कुञ्जरैरपि भारत |
५८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मुक्तो विरावः सुमहान्पर्वतो येन पूरितः ||
५८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तं तु नादं ततः श्रुत्वा सुप्तो वानरपुङ्गवः |
५९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्राजृम्भत महाकाय़ो हनूमान्नाम वानरः ||
५९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
कदलीषण्डमध्यस्थो निद्रावशगतस्तदा |
६० क
वैशम्पाय़न उवाच:
जृम्भमाणः सुविपुलं शक्रध्वजमिवोच्छ्रितम् |
६० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
आस्फोटय़त लाङ्गूलमिन्द्राशनिसमस्वनम् ||
६० ग
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्य लाङ्गूलनिनदं पर्वतः स गुहामुखैः |
६१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
उद्गारमिव गौर्नर्दमुत्ससर्ज समन्ततः ||
६१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स लाङ्गूलरवस्तस्य मत्तवारणनिस्वनम् |
६२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अन्तर्धाय़ विचित्रेषु चचार गिरिसानुषु ||
६२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स भीमसेनस्तं श्रुत्वा सम्प्रहृष्टतनूरुहः |
६३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
शव्दप्रभवमन्विच्छंश्चचार कदलीवनम् ||
६३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
कदलीवनमध्यस्थमथ पीने शिलातले |
६४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
स ददर्श महावाहुर्वानराधिपतिं स्थितम् ||
६४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विद्युत्सङ्घातदुष्प्रेक्ष्यं विद्युत्सङ्घातपिङ्गलम् |
६५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
विद्युत्सङ्घातसदृशं विद्युत्सङ्घातचञ्चलम् ||
६५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
वाहुस्वस्तिकविन्यस्तपीनह्रस्वशिरोधरम् |
६६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
स्कन्धभूय़िष्ठकाय़त्वात्तनुमध्यकटीतटम् ||
६६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
किञ्चिच्चाभुग्नशीर्षेण दीर्घरोमाञ्चितेन च |
६७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
लाङ्गूलेनोर्ध्वगतिना ध्वजेनेव विराजितम् ||
६७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
रक्तोष्ठं ताम्रजिह्वास्यं रक्तकर्णं चलद्भ्रुवम् |
६८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वदनं वृत्तदंष्ट्राग्रं रश्मिवन्तमिवोडुपम् ||
६८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
वदनाभ्यन्तरगतैः शुक्लभासैरलङ्कृतम् |
६९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
केसरोत्करसंमिश्रमशोकानामिवोत्करम् ||
६९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
हिरण्मय़ीनां मध्यस्थं कदलीनां महाद्युतिम् |
७० क
वैशम्पाय़न उवाच:
दीप्यमानं स्ववपुषा अर्चिष्मन्तमिवानलम् ||
७० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
निरीक्षन्तमवित्रस्तं लोचनैर्मधुपिङ्गलैः |
७१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तं वानरवरं वीरमतिकाय़ं महावलम् ||
७१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अथोपसृत्य तरसा भीमो भीमपराक्रमः |
७२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सिंहनादं समकरोद्वोधय़िष्यन्कपिं तदा ||
७२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तेन शव्देन भीमस्य वित्रेसुर्मृगपक्षिणः |
७३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
हनूमांश्च महासत्त्व ईषदुन्मील्य लोचने |
७३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अवैक्षदथ सावज्ञं लोचनैर्मधुपिङ्गलैः ||
७३ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
स्मितेनाभाष्य कौन्तेय़ं वानरो नरमव्रवीत् |
७४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
किमर्थं सरुजस्तेऽहं सुखसुप्तः प्रवोधितः ||
७४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ननु नाम त्वय़ा कार्या दय़ा भूतेषु जानता |
७५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वय़ं धर्मं न जानीमस्तिर्यग्योनिं समाश्रिताः ||
७५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
मनुष्या वुद्धिसम्पन्ना दय़ां कुर्वन्ति जन्तुषु |
७६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
क्रूरेषु कर्मसु कथं देहवाक्चित्तदूषिषु |
७६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
धर्मघातिषु सज्जन्ते वुद्धिमन्तो भवद्विधाः ||
७६ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
न त्वं धर्मं विजानासि वृद्धा नोपासितास्त्वय़ा |
७७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अल्पवुद्धितय़ा वन्यानुत्सादय़सि यन्मृगान् ||
७७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
व्रूहि कस्त्वं किमर्थं वा वनं त्वमिदमागतः |
७८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वर्जितं मानुषैर्भावैस्तथैव पुरुषैरपि ||
७८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अतः परमगम्योऽय़ं पर्वतः सुदुरारुहः |
७९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
विना सिद्धगतिं वीर गतिरत्र न विद्यते ||
७९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
कारुण्यात्सौहृदाच्चैव वारय़े त्वां महावल |
८० क
वैशम्पाय़न उवाच:
नातः परं त्वय़ा शक्यं गन्तुमाश्वसिहि प्रभो ||
८० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
इमान्यमृतकल्पानि मूलानि च फलानि च |
८१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
भक्षय़ित्वा निवर्तस्व ग्राह्यं यदि वचो मम ||
८१ ख