chevron_left आश्वमेधिक पर्व अध्याय १५
जनमेजय़ उवाच:
विजिते पाण्डवेय़ैस्तु प्रशान्ते च द्विजोत्तम |
१ क
जनमेजय़ उवाच:
राष्ट्रे किं चक्रतुर्वीरौ वासुदेवधनञ्जय़ौ ||
१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विजिते पाण्डवेय़ैस्तु प्रशान्ते च विशां पते |
२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
राष्ट्रे वभूवतुर्हृष्टौ वासुदेवधनञ्जय़ौ ||
२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विजह्राते मुदा युक्तौ दिवि देवेश्वराविव |
३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तौ वनेषु विचित्रेषु पर्वतानां च सानुषु ||
३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
शैलेषु रमणीय़ेषु पल्वलेषु नदीषु च |
४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
चङ्क्रम्यमाणौ संहृष्टावश्विनाविव नन्दने ||
४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
इन्द्रप्रस्थे महात्मानौ रेमाते कृष्णपाण्डवौ |
५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रविश्य तां सभां रम्यां विजह्राते च भारत ||
५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तत्र युद्धकथाश्चित्राः परिक्लेशांश्च पार्थिव |
६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कथाय़ोगे कथाय़ोगे कथय़ामासतुस्तदा ||
६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ऋषीणां देवतानां च वंशांस्तावाहतुस्तदा |
७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रीय़माणौ महात्मानौ पुराणावृषिसत्तमौ ||
७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
मधुरास्तु कथाश्चित्राश्चित्रार्थपदनिश्चय़ाः |
८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
निश्चय़ज्ञः स पार्थाय़ कथय़ामास केशवः ||
८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पुत्रशोकाभिसन्तप्तं ज्ञातीनां च सहस्रशः |
९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कथाभिः शमय़ामास पार्थं शौरिर्जनार्दनः ||
९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स तमाश्वास्य विधिवद्विधानज्ञो महातपाः |
१० क
वैशम्पाय़न उवाच:
अपहृत्यात्मनो भारं विशश्रामेव सात्वतः ||
१० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः कथान्ते गोविन्दो गुडाकेशमुवाच ह |
११ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सान्त्वय़ञ्श्लक्ष्णय़ा वाचा हेतुय़ुक्तमिदं वचः ||
११ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विजितेय़ं धरा कृत्स्ना सव्यसाचिन्परन्तप |
१२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
त्वद्वाहुवलमाश्रित्य राज्ञा धर्मसुतेन ह ||
१२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
असपत्नां महीं भुङ्क्ते धर्मराजो युधिष्ठिरः |
१३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
भीमसेनप्रभावेन यमय़ोश्च नरोत्तम ||
१३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
धर्मेण राज्ञा धर्मज्ञ प्राप्तं राज्यमकण्टकम् |
१४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
धर्मेण निहतः सङ्ख्ये स च राजा सुय़ोधनः ||
१४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अधर्मरुचय़ो लुव्धाः सदा चाप्रिय़वादिनः |
१५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
धार्तराष्ट्रा दुरात्मानः सानुवन्धा निपातिताः ||
१५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रशान्तामखिलां पार्थ पृथिवीं पृथिवीपतिः |
१६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
भुङ्क्ते धर्मसुतो राजा त्वय़ा गुप्तः कुरूद्वह ||
१६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
रमे चाहं त्वय़ा सार्धमरण्येष्वपि पाण्डव |
१७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
किमु यत्र जनोऽय़ं वै पृथा चामित्रकर्शन ||
१७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
यत्र धर्मसुतो राजा यत्र भीमो महावलः |
१८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
यत्र माद्रवतीपुत्रौ रतिस्तत्र परा मम ||
१८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तथैव स्वर्गकल्पेषु सभोद्देशेषु भारत |
१९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
रमणीय़ेषु पुण्येषु सहितस्य त्वय़ानघ ||
१९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
कालो महांस्त्वतीतो मे शूरपुत्रमपश्यतः |
२० क
वैशम्पाय़न उवाच:
वलदेवं च कौरव्य तथान्यान्वृष्णिपुङ्गवान् ||
२० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सोऽहं गन्तुमभीप्सामि पुरीं द्वारवतीं प्रति |
२१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
रोचतां गमनं मह्यं तवापि पुरुषर्षभ ||
२१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
उक्तो वहुविधं राजा तत्र तत्र युधिष्ठिरः |
२२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
स ह भीष्मेण यद्युक्तमस्माभिः शोककारिते ||
२२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
शिष्टो युधिष्ठिरोऽस्माभिः शास्ता सन्नपि पाण्डवः |
२३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तेन तच्च वचः सम्यग्गृहीतं सुमहात्मना ||
२३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
धर्मपुत्रे हि धर्मज्ञे कृतज्ञे सत्यवादिनि |
२४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सत्यं धर्मो मतिश्चाग्र्या स्थितिश्च सततं स्थिरा ||
२४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तद्गत्वा तं महात्मानं यदि ते रोचतेऽर्जुन |
२५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अस्मद्गमनसंय़ुक्तं वचो व्रूहि जनाधिपम् ||
२५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
न हि तस्याप्रिय़ं कुर्यां प्राणत्यागेऽप्युपस्थिते |
२६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कुतो गन्तुं महावाहो पुरीं द्वारवतीं प्रति ||
२६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सर्वं त्विदमहं पार्थ त्वत्प्रीतिहितकाम्यया |
२७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
व्रवीमि सत्यं कौरव्य न मिथ्यैतत्कथञ्चन ||
२७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रय़ोजनं च निर्वृत्तमिह वासे ममार्जुन |
२८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
धार्तराष्ट्रो हतो राजा सवलः सपदानुगः ||
२८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पृथिवी च वशे तात धर्मपुत्रस्य धीमतः |
२९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
स्थिता समुद्रवसना सशैलवनकानना |
२९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
चिता रत्नैर्वहुविधैः कुरुराजस्य पाण्डव ||
२९ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
धर्मेण राजा धर्मज्ञः पातु सर्वां वसुन्धराम् |
३० क
वैशम्पाय़न उवाच:
उपास्यमानो वहुभिः सिद्धैश्चापि महात्मभिः |
३० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स्तूय़मानश्च सततं वन्दिभिर्भरतर्षभ ||
३० ग
वैशम्पाय़न उवाच:
तन्मय़ा सह गत्वाद्य राजानं कुरुवर्धनम् |
३१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
आपृच्छ कुरुशार्दूल गमनं द्वारकां प्रति ||
३१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
इदं शरीरं वसु यच्च मे गृहे; निवेदितं पार्थ सदा युधिष्ठिरे |
३२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रिय़श्च मान्यश्च हि मे युधिष्ठिरः; सदा कुरूणामधिपो महामतिः ||
३२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रय़ोजनं चापि निवासकारणे; न विद्यते मे त्वदृते महाभुज |
३३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
स्थिता हि पृथ्वी तव पार्थ शासने; गुरोः सुवृत्तस्य युधिष्ठिरस्य ह ||
३३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
इतीदमुक्तं स तदा महात्मना; जनार्दनेनामितविक्रमोऽर्जुनः |
३४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तथेति कृच्छ्रादिव वाचमीरय़; ज्जनार्दनं सम्प्रतिपूज्य पार्थिव ||
३४ ख