जनमेजय़ उवाच:
आपगेय़ं महात्मानं भीष्मं शस्त्रभृतां वरम् |
१ क
जनमेजय़ उवाच:
पितामहं भारतानां ध्वजं सर्वमहीक्षिताम् ||
१ ख
जनमेजय़ उवाच:
वृहस्पतिसमं वुद्ध्या क्षमय़ा पृथिवीसमम् |
२ क
जनमेजय़ उवाच:
समुद्रमिव गाम्भीर्ये हिमवन्तमिव स्थिरम् ||
२ ख
जनमेजय़ उवाच:
प्रजापतिमिवौदार्ये तेजसा भास्करोपमम् |
३ क
जनमेजय़ उवाच:
महेन्द्रमिव शत्रूणां ध्वंसनं शरवृष्टिभिः ||
३ ख
जनमेजय़ उवाच:
रणय़ज्ञे प्रतिभय़े स्वाभीले लोमहर्षणे |
४ क
जनमेजय़ उवाच:
दीक्षितं चिररात्राय़ श्रुत्वा राजा युधिष्ठिरः ||
४ ख
जनमेजय़ उवाच:
किमव्रवीन्महावाहुः सर्वधर्मविशारदः |
५ क
जनमेजय़ उवाच:
भीमसेनार्जुनौ वापि कृष्णो वा प्रत्यपद्यत ||
५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
आपद्धर्मार्थकुशलो महावुद्धिर्युधिष्ठिरः |
६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सर्वान्भ्रातॄन्समानीय़ वासुदेवं च सात्वतम् |
६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
उवाच वदतां श्रेष्ठः सान्त्वपूर्वमिदं वचः ||
६ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
पर्याक्रामत सैन्यानि यत्तास्तिष्ठत दंशिताः |
७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पितामहेन वो युद्धं पूर्वमेव भविष्यति |
७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्मात्सप्तसु सेनासु प्रणेतॄन्मम पश्यत ||
७ ग
वासुदेव उवाच:
यथार्हति भवान्वक्तुमस्मिन्काल उपस्थिते |
८ क
वासुदेव उवाच:
तथेदमर्थवद्वाक्यमुक्तं ते भरतर्षभ ||
८ ख
वासुदेव उवाच:
रोचते मे महावाहो क्रिय़तां यदनन्तरम् |
९ क
वासुदेव उवाच:
नाय़कास्तव सेनाय़ामभिषिच्यन्तु सप्त वै ||
९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततो द्रुपदमानाय़्य विराटं शिनिपुङ्गवम् |
१० क
वैशम्पाय़न उवाच:
धृष्टद्युम्नं च पाञ्चाल्यं धृष्टकेतुं च पार्थिवम् |
१० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
शिखण्डिनं च पाञ्चाल्यं सहदेवं च मागधम् ||
१० ग
वैशम्पाय़न उवाच:
एतान्सप्त महेष्वासान्वीरान्युद्धाभिनन्दिनः |
११ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सेनाप्रणेतॄन्विधिवदभ्यषिञ्चद्युधिष्ठिरः ||
११ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सर्वसेनापतिं चात्र धृष्टद्युम्नमुपादिशत् |
१२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
द्रोणान्तहेतोरुत्पन्नो य इद्धाञ्जातवेदसः ||
१२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सर्वेषामेव तेषां तु समस्तानां महात्मनाम् |
१३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सेनापतिपतिं चक्रे गुडाकेशं धनञ्जय़म् ||
१३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अर्जुनस्यापि नेता च संय़न्ता चैव वाजिनाम् |
१४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सङ्कर्षणानुजः श्रीमान्महावुद्धिर्जनार्दनः ||
१४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तद्दृष्ट्वोपस्थितं युद्धं समासन्नं महात्ययम् |
१५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्राविशद्भवनं राज्ञः पाण्डवस्य हलाय़ुधः ||
१५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सहाक्रूरप्रभृतिभिर्गदसाम्वोल्मुकादिभिः |
१६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
रौक्मिणेय़ाहुकसुतैश्चारुदेष्णपुरोगमैः ||
१६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
वृष्णिमुख्यैरभिगतैर्व्याघ्रैरिव वलोत्कटैः |
१७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अभिगुप्तो महावाहुर्मरुद्भिरिव वासवः ||
१७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
नीलकौशेय़वसनः कैलासशिखरोपमः |
१८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सिंहखेलगतिः श्रीमान्मदरक्तान्तलोचनः ||
१८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तं दृष्ट्वा धर्मराजश्च केशवश्च महाद्युतिः |
१९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
उदतिष्ठत्तदा पार्थो भीमकर्मा वृकोदरः ||
१९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
गाण्डीवधन्वा ये चान्ये राजानस्तत्र केचन |
२० क
वैशम्पाय़न उवाच:
पूजय़ां चक्रुरभ्येत्य ते स्म सर्वे हलाय़ुधम् ||
२० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततस्तं पाण्डवो राजा करे पस्पर्श पाणिना |
२१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वासुदेवपुरोगास्तु सर्व एवाभ्यवादय़न् ||
२१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विराटद्रुपदौ वृद्धावभिवाद्य हलाय़ुधः |
२२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
युधिष्ठिरेण सहित उपाविशदरिन्दमः ||
२२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततस्तेषूपविष्टेषु पार्थिवेषु समन्ततः |
२३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वासुदेवमभिप्रेक्ष्य रौहिणेय़ोऽभ्यभाषत ||
२३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
भविताय़ं महारौद्रो दारुणः पुरुषक्षय़ः |
२४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
दिष्टमेतद्ध्रुवं मन्ये न शक्यमतिवर्तितुम् ||
२४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अस्माद्युद्धात्समुत्तीर्णानपि वः ससुहृज्जनान् |
२५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अरोगानक्षतैर्देहैः पश्येय़मिति मे मतिः ||
२५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
समेतं पार्थिवं क्षत्रं कालपक्वमसंशय़म् |
२६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
विमर्दः सुमहान्भावी मांसशोणितकर्दमः ||
२६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
उक्तो मय़ा वासुदेवः पुनः पुनरुपह्वरे |
२७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सम्वन्धिषु समां वृत्तिं वर्तस्व मधुसूदन ||
२७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पाण्डवा हि यथास्माकं तथा दुर्योधनो नृपः |
२८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्यापि क्रिय़तां युक्त्या सपर्येति पुनः पुनः ||
२८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तच्च मे नाकरोद्वाक्यं त्वदर्थे मधुसूदनः |
२९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
निविष्टः सर्वभावेन धनञ्जय़मवेक्ष्य च ||
२९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ध्रुवो जय़ः पाण्डवानामिति मे निश्चिता मतिः |
३० क
वैशम्पाय़न उवाच:
तथा ह्यभिनिवेशोऽय़ं वासुदेवस्य भारत ||
३० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
न चाहमुत्सहे कृष्णमृते लोकमुदीक्षितुम् |
३१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
ततोऽहमनुवर्तामि केशवस्य चिकीर्षितम् ||
३१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
उभौ शिष्यौ हि मे वीरौ गदाय़ुद्धविशारदौ |
३२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तुल्यस्नेहोऽस्म्यतो भीमे तथा दुर्योधने नृपे ||
३२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्माद्यास्यामि तीर्थानि सरस्वत्या निषेवितुम् |
३३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
न हि शक्ष्यामि कौरव्यान्नश्यमानानुपेक्षितुम् ||
३३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एवमुक्त्वा महावाहुरनुज्ञातश्च पाण्डवैः |
३४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तीर्थय़ात्रां यय़ौ रामो निवर्त्य मधुसूदनम् ||
३४ ख