जनमेजय़ उवाच:
पाण्डोः पुत्रा महात्मानः सर्वे दिव्यपराक्रमाः |
१ क
जनमेजय़ उवाच:
किय़न्तं कालमवसन्पर्वते गन्धमादने ||
१ ख
जनमेजय़ उवाच:
कानि चाभ्यवहार्याणि तत्र तेषां महात्मनाम् |
२ क
जनमेजय़ उवाच:
वसतां लोकवीराणामासंस्तद्व्रूहि सत्तम ||
२ ख
जनमेजय़ उवाच:
विस्तरेण च मे शंस भीमसेनपराक्रमम् |
३ क
जनमेजय़ उवाच:
यद्यच्चक्रे महावाहुस्तस्मिन्हैमवते गिरौ |
३ ख
जनमेजय़ उवाच:
न खल्वासीत्पुनर्युद्धं तस्य यक्षैर्द्विजोत्तम ||
३ ग
जनमेजय़ उवाच:
कच्चित्समागमस्तेषामासीद्वैश्रवणेन च |
४ क
जनमेजय़ उवाच:
तत्र ह्याय़ाति धनद आर्ष्टिषेणो यथाव्रवीत् ||
४ ख
जनमेजय़ उवाच:
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण तपोधन |
५ क
जनमेजय़ उवाच:
न हि मे शृण्वतस्तृप्तिरस्ति तेषां विचेष्टितम् ||
५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एतदात्महितं श्रुत्वा तस्याप्रतिमतेजसः |
६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
शासनं सततं चक्रुस्तथैव भरतर्षभाः ||
६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
भुञ्जाना मुनिभोज्यानि रसवन्ति फलानि च |
७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
शुद्धवाणहतानां च मृगाणां पिशितान्यपि ||
७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
मेध्यानि हिमवत्पृष्ठे मधूनि विविधानि च |
८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
एवं ते न्यवसंस्तत्र पाण्डवा भरतर्षभाः ||
८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तथा निवसतां तेषां पञ्चमं वर्षमभ्यगात् |
९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
शृण्वतां लोमशोक्तानि वाक्यानि विविधानि च ||
९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
कृत्यकाल उपस्थास्य इति चोक्त्वा घटोत्कचः |
१० क
वैशम्पाय़न उवाच:
राक्षसैः सहितः सर्वैः पूर्वमेव गतः प्रभो ||
१० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
आर्ष्टिषेणाश्रमे तेषां वसतां वै महात्मनाम् |
११ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अगच्छन्वहवो मासाः पश्यतां महदद्भुतम् ||
११ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तैस्तत्र रममाणैश्च विहरद्भिश्च पाण्डवैः |
१२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रीतिमन्तो महाभागा मुनय़श्चारणास्तथा ||
१२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
आजग्मुः पाण्डवान्द्रष्टुं सिद्धात्मानो यतव्रताः |
१३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तैस्तैः सह कथाश्चक्रुर्दिव्या भरतसत्तमाः ||
१३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः कतिपय़ाहस्य महाह्रदनिवासिनम् |
१४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
ऋद्धिमन्तं महानागं सुपर्णः सहसाहरत् ||
१४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
प्राकम्पत महाशैलः प्रामृद्यन्त महाद्रुमाः |
१५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
ददृशुः सर्वभूतानि पाण्डवाश्च तदद्भुतम् ||
१५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः शैलोत्तमस्याग्रात्पाण्डवान्प्रति मारुतः |
१६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अवहत्सर्वमाल्यानि गन्धवन्ति शुभानि च ||
१६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तत्र पुष्पाणि दिव्यानि सुहृद्भिः सह पाण्डवाः |
१७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
ददृशुः पञ्च वर्णानि द्रौपदी च यशस्विनी ||
१७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
भीमसेनं ततः कृष्णा काले वचनमव्रवीत् |
१८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
विविक्ते पर्वतोद्देशे सुखासीनं महाभुजम् ||
१८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सुपर्णानिलवेगेन श्वसनेन महावलात् |
१९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पञ्चवर्णानि पात्यन्ते पुष्पाणि भरतर्षभ |
१९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रत्यक्षं सर्वभूतानां नदीमश्वरथां प्रति ||
१९ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
खाण्डवे सत्यसन्धेन भ्रात्रा तव नरेश्वर |
२० क
वैशम्पाय़न उवाच:
गन्धर्वोरगरक्षांसि वासवश्च निवारितः |
२० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
हता माय़ाविनश्चोग्रा धनुः प्राप्तं च गाण्डिवम् ||
२० ग
वैशम्पाय़न उवाच:
तवापि सुमहत्तेजो महद्वाहुवलं च ते |
२१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अविषह्यमनाधृष्यं शतक्रतुवलोपमम् ||
२१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
त्वद्वाहुवलवेगेन त्रासिताः सर्वराक्षसाः |
२२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
हित्वा शैलं प्रपद्यन्तां भीमसेन दिशो दश ||
२२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः शैलोत्तमस्याग्रं चित्रमाल्यधरं शिवम् |
२३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
व्यपेतभय़संमोहाः पश्यन्तु सुहृदस्तव ||
२३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एवं प्रणिहितं भीम चिरात्प्रभृति मे मनः |
२४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
द्रष्टुमिच्छामि शैलाग्रं त्वद्वाहुवलमाश्रिता ||
२४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः क्षिप्तमिवात्मानं द्रौपद्या स परन्तपः |
२५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
नामृष्यत महावाहुः प्रहारमिव सद्गवः ||
२५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सिंहर्षभगतिः श्रीमानुदारः कनकप्रभः |
२६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मनस्वी वलवान्दृप्तो मानी शूरश्च पाण्डवः ||
२६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
लोहिताक्षः पृथुव्यंसो मत्तवारणविक्रमः |
२७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सिंहदंष्ट्रो वृहत्स्कन्धः शालपोत इवोद्गतः ||
२७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
महात्मा चारुसर्वाङ्गः कम्वुग्रीवो महाभुजः |
२८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
रुक्मपृष्ठं धनुः खड्गं तूणांश्चापि परामृशत् ||
२८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
केसरीव यथोत्सिक्तः प्रभिन्न इव वारणः |
२९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
व्यपेतभय़संमोहः शैलमभ्यपतद्वली ||
२९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तं मृगेन्द्रमिवाय़ान्तं प्रभिन्नमिव वारणम् |
३० क
वैशम्पाय़न उवाच:
ददृशुः सर्वभूतानि वाणखड्गधनुर्धरम् ||
३० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
द्रौपद्या वर्धय़न्हर्षं गदामादाय़ पाण्डवः |
३१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
व्यपेतभय़संमोहः शैलराजं समाविशत् ||
३१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
न ग्लानिर्न च कातर्यं न वैक्लव्यं न मत्सरः |
३२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कदाचिज्जुषते पार्थमात्मजं मातरिश्वनः ||
३२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तदेकाय़नमासाद्य विषमं भीमदर्शनम् |
३३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वहुतालोच्छ्रय़ं शृङ्गमारुरोह महावलः ||
३३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स किंनरमहानागमुनिगन्धर्वराक्षसान् |
३४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
हर्षय़न्पर्वतस्याग्रमाससाद महावलः ||
३४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तत्र वैश्रवणावासं ददर्श भरतर्षभः |
३५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
काञ्चनैः स्फाटिकाकारैर्वेश्मभिः समलङ्कृतम् ||
३५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
मोदय़न्सर्वभूतानि गन्धमादनसम्भवः |
३६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सर्वगन्धवहस्तत्र मारुतः सुसुखो ववौ ||
३६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
चित्रा विविधवर्णाभाश्चित्रमञ्जरिधारिणः |
३७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अचिन्त्या विविधास्तत्र द्रुमाः परमशोभनाः ||
३७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
रत्नजालपरिक्षिप्तं चित्रमाल्यधरं शिवम् |
३८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
राक्षसाधिपतेः स्थानं ददर्श भरतर्षभः ||
३८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
गदाखड्गधनुष्पाणिः समभित्यक्तजीवितः |
३९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
भीमसेनो महावाहुस्तस्थौ गिरिरिवाचलः ||
३९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः शङ्खमुपाध्मासीद्द्विषतां लोमहर्षणम् |
४० क
वैशम्पाय़न उवाच:
ज्याघोषतलघोषं च कृत्वा भूतान्यमोहय़त् ||
४० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः संहृष्टरोमाणः शव्दं तमभिदुद्रुवुः |
४१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
यक्षराक्षसगन्धर्वाः पाण्डवस्य समीपतः ||
४१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
गदापरिघनिस्त्रिंशशक्तिशूलपरश्वधाः |
४२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रगृहीता व्यरोचन्त यक्षराक्षसवाहुभिः ||
४२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः प्रववृते युद्धं तेषां तस्य च भारत |
४३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तैः प्रय़ुक्तान्महाकाय़ैः शक्तिशूलपरश्वधान् |
४३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
भल्लैर्भीमः प्रचिच्छेद भीमवेगतरैस्ततः ||
४३ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
अन्तरिक्षचराणां च भूमिष्ठानां च गर्जताम् |
४४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
शरैर्विव्याध गात्राणि राक्षसानां महावलः ||
४४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सा लोहितमहावृष्टिरभ्यवर्षन्महावलम् |
४५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
काय़ेभ्यः प्रच्युता धारा राक्षसानां समन्ततः ||
४५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
भीमवाहुवलोत्सृष्टैर्वहुधा यक्षरक्षसाम् |
४६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
विनिकृत्तान्यदृश्यन्त शरीराणि शिरांसि च ||
४६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रच्छाद्यमानं रक्षोभिः पाण्डवं प्रिय़दर्शनम् |
४७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
ददृशुः सर्वभूतानि सूर्यमभ्रगणैरिव ||
४७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स रश्मिभिरिवादित्यः शरैररिनिघातिभिः |
४८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सर्वानार्छन्महावाहुर्वलवान्सत्यविक्रमः ||
४८ ख