chevron_left वन पर्व अध्याय १५९
वैश्रवण उवाच:
युधिष्ठिर धृतिर्दाक्ष्यं देशकालौ पराक्रमः |
१ क
वैश्रवण उवाच:
लोकतन्त्रविधानानामेष पञ्चविधो विधिः ||
१ ख
वैश्रवण उवाच:
धृतिमन्तश्च दक्षाश्च स्वे स्वे कर्मणि भारत |
२ क
वैश्रवण उवाच:
पराक्रमविधानज्ञा नराः कृतय़ुगेऽभवन् ||
२ ख
वैश्रवण उवाच:
धृतिमान्देशकालज्ञः सर्वधर्मविधानवित् |
३ क
वैश्रवण उवाच:
क्षत्रिय़ः क्षत्रिय़श्रेष्ठ पृथिवीमनुशास्ति वै ||
३ ख
वैश्रवण उवाच:
य एवं वर्तते पार्थ पुरुषः सर्वकर्मसु |
४ क
वैश्रवण उवाच:
स लोके लभते वीर यशः प्रेत्य च सद्गतिम् ||
४ ख
वैश्रवण उवाच:
देशकालान्तरप्रेप्सुः कृत्वा शक्रः पराक्रमम् |
५ क
वैश्रवण उवाच:
सम्प्राप्तस्त्रिदिवे राज्यं वृत्रहा वसुभिः सह ||
५ ख
वैश्रवण उवाच:
पापात्मा पापवुद्धिर्यः पापमेवानुवर्तते |
६ क
वैश्रवण उवाच:
कर्मणामविभागज्ञः प्रेत्य चेह च नश्यति ||
६ ख
वैश्रवण उवाच:
अकालज्ञः सुदुर्मेधाः कार्याणामविशेषवित् |
७ क
वैश्रवण उवाच:
वृथाचारसमारम्भः प्रेत्य चेह च नश्यति ||
७ ख
वैश्रवण उवाच:
साहसे वर्तमानानां निकृतीनां दुरात्मनाम् |
८ क
वैश्रवण उवाच:
सर्वसामर्थ्यलिप्सूनां पापो भवति निश्चय़ः ||
८ ख
वैश्रवण उवाच:
अधर्मज्ञोऽवलिप्तश्च वालवुद्धिरमर्षणः |
९ क
वैश्रवण उवाच:
निर्भय़ो भीमसेनोऽय़ं तं शाधि पुरुषर्षभ ||
९ ख
वैश्रवण उवाच:
आर्ष्टिषेणस्य राजर्षेः प्राप्य भूय़स्त्वमाश्रमम् |
१० क
वैश्रवण उवाच:
तामिस्रं प्रथमं पक्षं वीतशोकभय़ो वस ||
१० ख
वैश्रवण उवाच:
अलकाः सह गन्धर्वैर्यक्षैश्च सह राक्षसैः |
११ क
वैश्रवण उवाच:
मन्निय़ुक्ता मनुष्येन्द्र सर्वे च गिरिवासिनः |
११ ख
वैश्रवण उवाच:
रक्षन्तु त्वा महावाहो सहितं द्विजसत्तमैः ||
११ ग
वैश्रवण उवाच:
साहसेषु च सन्तिष्ठन्निह शैले वृकोदरः |
१२ क
वैश्रवण उवाच:
वार्यतां साध्वय़ं राजंस्त्वय़ा धर्मभृतां वर ||
१२ ख
वैश्रवण उवाच:
इतः परं च राजेन्द्र द्रक्ष्यन्ति वनगोचराः |
१३ क
वैश्रवण उवाच:
उपस्थास्यन्ति च सदा रक्षिष्यन्ति च सर्वशः ||
१३ ख
वैश्रवण उवाच:
तथैव चान्नपानानि स्वादूनि च वहूनि च |
१४ क
वैश्रवण उवाच:
उपस्थास्यन्ति वो गृह्य मत्प्रेष्याः पुरुषर्षभ ||
१४ ख
वैश्रवण उवाच:
यथा जिष्णुर्महेन्द्रस्य यथा वाय़ोर्वृकोदरः |
१५ क
वैश्रवण उवाच:
धर्मस्य त्वं यथा तात योगोत्पन्नो निजः सुतः ||
१५ ख
वैश्रवण उवाच:
आत्मजावात्मसम्पन्नौ यमौ चोभौ यथाश्विनोः |
१६ क
वैश्रवण उवाच:
रक्ष्यास्तद्वन्ममापीह यूय़ं सर्वे युधिष्ठिर ||
१६ ख
वैश्रवण उवाच:
अर्थतत्त्वविभागज्ञः सर्वधर्मविशेषवित् |
१७ क
वैश्रवण उवाच:
भीमसेनादवरजः फल्गुनः कुशली दिवि ||
१७ ख
वैश्रवण उवाच:
याः काश्चन मता लोकेष्वग्र्याः परमसम्पदः |
१८ क
वैश्रवण उवाच:
जन्मप्रभृति ताः सर्वाः स्थितास्तात धनञ्जय़े ||
१८ ख
वैश्रवण उवाच:
दमो दानं वलं वुद्धिर्ह्रीर्धृतिस्तेज उत्तमम् |
१९ क
वैश्रवण उवाच:
एतान्यपि महासत्त्वे स्थितान्यमिततेजसि ||
१९ ख
वैश्रवण उवाच:
न मोहात्कुरुते जिष्णुः कर्म पाण्डव गर्हितम् |
२० क
वैश्रवण उवाच:
न पार्थस्य मृषोक्तानि कथय़न्ति नरा नृषु ||
२० ख
वैश्रवण उवाच:
स देवपितृगन्धर्वैः कुरूणां कीर्तिवर्धनः |
२१ क
वैश्रवण उवाच:
मानितः कुरुतेऽस्त्राणि शक्रसद्मनि भारत ||
२१ ख
वैश्रवण उवाच:
योऽसौ सर्वान्महीपालान्धर्मेण वशमानय़त् |
२२ क
वैश्रवण उवाच:
स शन्तनुर्महातेजाः पितुस्तव पितामहः |
२२ ख
वैश्रवण उवाच:
प्रीय़ते पार्थ पार्थेन दिवि गाण्डीवधन्वना ||
२२ ग
वैश्रवण उवाच:
सम्यक्चासौ महावीर्यः कुलधुर्य इव स्थितः |
२३ क
वैश्रवण उवाच:
पितॄन्देवांस्तथा विप्रान्पूजय़ित्वा महाय़शाः |
२३ ख
वैश्रवण उवाच:
सप्त मुख्यान्महामेधानाहरद्यमुनां प्रति ||
२३ ग
वैश्रवण उवाच:
अधिराजः स राजंस्त्वां शन्तनुः प्रपितामहः |
२४ क
वैश्रवण उवाच:
स्वर्गजिच्छक्रलोकस्थः कुशलं परिपृच्छति ||
२४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः शक्तिं गदां खड्गं धनुश्च भरतर्षभ |
२५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्राध्वं कृत्वा नमश्चक्रे कुवेराय़ वृकोदरः ||
२५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततोऽव्रवीद्धनाध्यक्षः शरण्यः शरणागतम् |
२६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मानहा भव शत्रूणां सुहृदां नन्दिवर्धनः ||
२६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स्वेषु वेश्मसु रम्येषु वसतामित्रतापनाः |
२७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कामानुपहरिष्यन्ति यक्षा वो भरतर्षभाः ||
२७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
शीघ्रमेव गुडाकेशः कृतास्त्रः पुरुषर्षभः |
२८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
साक्षान्मघवता सृष्टः सम्प्राप्स्यति धनञ्जय़ः ||
२८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एवमुत्तमकर्माणमनुशिष्य युधिष्ठिरम् |
२९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अस्तं गिरिवरश्रेष्ठं प्रय़यौ गुह्यकाधिपः ||
२९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तं परिस्तोमसङ्कीर्णैर्नानारत्नविभूषितैः |
३० क
वैशम्पाय़न उवाच:
यानैरनुय़युर्यक्षा राक्षसाश्च सहस्रशः ||
३० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पक्षिणामिव निर्घोषः कुवेरसदनं प्रति |
३१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वभूव परमाश्वानामैरावतपथे यताम् ||
३१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ते जग्मुस्तूर्णमाकाशं धनाधिपतिवाजिनः |
३२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रकर्षन्त इवाभ्राणि पिवन्त इव मारुतम् ||
३२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततस्तानि शरीराणि गतसत्त्वानि रक्षसाम् |
३३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अपाकृष्यन्त शैलाग्राद्धनाधिपतिशासनात् ||
३३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तेषां हि शापकालोऽसौ कृतोऽगस्त्येन धीमता |
३४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
समरे निहतास्तस्मात्सर्वे मणिमता सह ||
३४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पाण्डवास्तु महात्मानस्तेषु वेश्मसु तां क्षपाम् |
३५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सुखमूषुर्गतोद्वेगाः पूजिताः सर्वराक्षसैः ||
३५ ख