chevron_left शान्ति पर्व अध्याय १६०
वैशम्पाय़न उवाच:
सम्प्रगृह्य तु निस्त्रिंशं कालार्कानलसंनिभम् ||
४८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
त्रिकूटं चर्म चोद्यम्य सविद्युतमिवाम्वुदम् |
४९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
चचार विविधान्मार्गान्महावलपराक्रमः |
४९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विधुन्वन्नसिमाकाशे दानवान्तचिकीर्षय़ा ||
४९ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्य नादं विनदतो महाहासं च मुञ्चतः |
५० क
वैशम्पाय़न उवाच:
वभौ प्रतिभय़ं रूपं तदा रुद्रस्य भारत ||
५० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तद्रूपधारिणं रुद्रं रौद्रकर्म चिकीर्षवः |
५१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
निशम्य दानवाः सर्वे हृष्टाः समभिदुद्रुवुः ||
५१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अश्मभिश्चाप्यवर्षन्त प्रदीप्तैश्च तथोल्मुकैः |
५२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
घोरैः प्रहरणैश्चान्यैः शितधारैरय़ोमुखैः ||
५२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततस्तद्दानवानीकं सम्प्रणेतारमच्युतम् |
५३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
रुद्रखड्गवलोद्धूतं प्रचचाल मुमोह च ||
५३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
चित्रं शीघ्रतरत्वाच्च चरन्तमसिधारिणम् |
५४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तमेकमसुराः सर्वे सहस्रमिति मेनिरे ||
५४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
छिन्दन्भिन्दन्रुजन्कृन्तन्दारय़न्प्रमथन्नपि |
५५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अचरद्दैत्यसङ्घेषु रुद्रोऽग्निरिव कक्षगः ||
५५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
असिवेगप्ररुग्णास्ते छिन्नवाहूरुवक्षसः |
५६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सम्प्रकृत्तोत्तमाङ्गाश्च पेतुरुर्व्यां महासुराः ||
५६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अपरे दानवा भग्ना रुद्रघातावपीडिताः |
५७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अन्योन्यमभिनर्दन्तो दिशः सम्प्रतिपेदिरे ||
५७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
भूमिं केचित्प्रविविशुः पर्वतानपरे तथा |
५८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अपरे जग्मुराकाशमपरेऽम्भः समाविशन् ||
५८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्मिन्महति संवृत्ते समरे भृशदारुणे |
५९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वभौ भूमिः प्रतिभय़ा तदा रुधिरकर्दमा ||
५९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
दानवानां शरीरैश्च महद्भिः शोणितोक्षितैः |
६० क
वैशम्पाय़न उवाच:
समाकीर्णा महावाहो शैलैरिव सकिंशुकैः ||
६० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
रुधिरेण परिक्लिन्ना प्रवभौ वसुधा तदा |
६१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
रक्तार्द्रवसना श्यामा नारीव मदविह्वला ||
६१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स रुद्रो दानवान्हत्वा कृत्वा धर्मोत्तरं जगत् |
६२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
रौद्रं रूपं विहाय़ाशु चक्रे रूपं शिवं शिवः ||
६२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततो महर्षय़ः सर्वे सर्वे देवगणास्तथा |
६३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
जय़ेनाद्भुतकल्पेन देवदेवमथार्चय़न् ||
६३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः स भगवान्रुद्रो दानवक्षतजोक्षितम् |
६४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
असिं धर्मस्य गोप्तारं ददौ सत्कृत्य विष्णवे ||
६४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विष्णुर्मरीचय़े प्रादान्मरीचिर्भगवांश्च तम् |
६५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
महर्षिभ्यो ददौ खड्गमृषय़ो वासवाय़ तु ||
६५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
महेन्द्रो लोकपालेभ्यो लोकपालास्तु पुत्रक |
६६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मनवे सूर्यपुत्राय़ ददुः खड्गं सुविस्तरम् ||
६६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ऊचुश्चैनं तथैवाद्यं मानुषाणां त्वमीश्वरः |
६७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
असिना धर्मगर्भेण पालय़स्व प्रजा इति ||
६७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
धर्मसेतुमतिक्रान्ताः सूक्ष्मस्थूलार्थकारणात् |
६८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
विभज्य दण्डं रक्ष्याः स्युर्धर्मतो न यदृच्छय़ा ||
६८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
दुर्वाचा निग्रहो दण्डो हिरण्यवहुलस्तथा |
६९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
व्यङ्गनं च शरीरस्य वधो वानल्पकारणात् ||
६९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
असेरेतानि रूपाणि दुर्वाचादीनि निर्दिशेत् |
७० क
वैशम्पाय़न उवाच:
असेरेव प्रमाणानि परिमाणव्यतिक्रमात् ||
७० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अधिसृज्याथ पुत्रं स्वं प्रजानामधिपं ततः |
७१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मनुः प्रजानां रक्षार्थं क्षुपाय़ प्रददावसिम् ||
७१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
क्षुपाज्जग्राह चेक्ष्वाकुरिक्ष्वाकोश्च पुरूरवाः |
७२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
आय़ुश्च तस्माल्लेभे तं नहुषश्च ततो भुवि ||
७२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
यय़ातिर्नहुषाच्चापि पूरुस्तस्माच्च लव्धवान् |
७३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
आमूर्तरय़सस्तस्मात्ततो भूमिशय़ो नृपः ||
७३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
भरतश्चापि दौःषन्तिर्लेभे भूमिशय़ादसिम् |
७४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्माच्च लेभे धर्मज्ञो राजन्नैडविडस्तथा ||
७४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततश्चैडविडाल्लेभे धुन्धुमारो जनेश्वरः |
७५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
धुन्धुमाराच्च काम्वोजो मुचुकुन्दस्ततोऽलभत् ||
७५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
मुचुकुन्दान्मरुत्तश्च मरुत्तादपि रैवतः |
७६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
रैवताद्युवनाश्वश्च युवनाश्वात्ततो रघुः ||
७६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
इक्ष्वाकुवंशजस्तस्माद्धरिणाश्वः प्रतापवान् |
७७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
हरिणाश्वादसिं लेभे शुनकः शुनकादपि ||
७७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
उशीनरो वै धर्मात्मा तस्माद्भोजाः सय़ादवाः |
७८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
यदुभ्यश्च शिविर्लेभे शिवेश्चापि प्रतर्दनः ||
७८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रतर्दनादष्टकश्च रुशदश्वोऽष्टकादपि |
७९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
रुशदश्वाद्भरद्वाजो द्रोणस्तस्मात्कृपस्ततः |
७९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततस्त्वं भ्रातृभिः सार्धं परमासिमवाप्तवान् ||
७९ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
कृत्तिकाश्चास्य नक्षत्रमसेरग्निश्च दैवतम् |
८० क
वैशम्पाय़न उवाच:
रोहिण्यो गोत्रमस्याथ रुद्रश्च गुरुरुत्तमः ||
८० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
असेरष्टौ च नामानि रहस्यानि निवोध मे |
८१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पाण्डवेय़ सदा यानि कीर्तय़ँल्लभते जय़म् ||
८१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
असिर्विशसनः खड्गस्तीक्ष्णवर्त्मा दुरासदः |
८२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
श्रीगर्भो विजय़श्चैव धर्मपालस्तथैव च ||
८२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अग्र्यः प्रहरणानां च खड्गो माद्रवतीसुत |
८३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
महेश्वरप्रणीतश्च पुराणे निश्चय़ं गतः ||
८३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पृथुस्तूत्पादय़ामास धनुराद्यमरिन्दम |
८४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तेनेय़ं पृथिवी पूर्वं वैन्येन परिरक्षिता ||
८४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तदेतदार्षं माद्रेय़ प्रमाणं कर्तुमर्हसि |
८५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
असेश्च पूजा कर्तव्या सदा युद्धविशारदैः ||
८५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
इत्येष प्रथमः कल्पो व्याख्यातस्ते सुविस्तरः |
८६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
असेरुत्पत्तिसंसर्गो यथावद्भरतर्षभ ||
८६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सर्वथैतदिह श्रुत्वा खड्गसाधनमुत्तमम् |
८७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
लभते पुरुषः कीर्तिं प्रेत्य चानन्त्यमश्नुते ||
८७ ख