गन्धर्व उवाच:
कल्माषपाद इत्यस्मिँल्लोके राजा वभूव ह |
१ क
गन्धर्व उवाच:
इक्ष्वाकुवंशजः पार्थ तेजसासदृशो भुवि ||
१ ख
गन्धर्व उवाच:
स कदाचिद्वनं राजा मृगय़ां निर्ययौ पुरात् |
२ क
गन्धर्व उवाच:
मृगान्विध्यन्वराहांश्च चचार रिपुमर्दनः ||
२ ख
गन्धर्व उवाच:
स तु राजा महात्मानं वासिष्ठमृषिसत्तमम् |
३ क
गन्धर्व उवाच:
तृषार्तश्च क्षुधार्तश्च एकाय़नगतः पथि ||
३ ख
गन्धर्व उवाच:
अपश्यदजितः सङ्ख्ये मुनिं प्रतिमुखागतम् |
४ क
गन्धर्व उवाच:
शक्तिं नाम महाभागं वसिष्ठकुलनन्दनम् |
४ ख
गन्धर्व उवाच:
ज्येष्ठं पुत्रशतात्पुत्रं वसिष्ठस्य महात्मनः ||
४ ग
गन्धर्व उवाच:
अपगच्छ पथोऽस्माकमित्येवं पार्थिवोऽव्रवीत् |
५ क
गन्धर्व उवाच:
तथा ऋषिरुवाचैनं सान्त्वय़ञ्श्लक्ष्णय़ा गिरा ||
५ ख
गन्धर्व उवाच:
ऋषिस्तु नापचक्राम तस्मिन्धर्मपथे स्थितः |
६ क
गन्धर्व उवाच:
नापि राजा मुनेर्मानात्क्रोधाच्चापि जगाम ह ||
६ ख
गन्धर्व उवाच:
अमुञ्चन्तं तु पन्थानं तमृषिं नृपसत्तमः |
७ क
गन्धर्व उवाच:
जघान कशय़ा मोहात्तदा राक्षसवन्मुनिम् ||
७ ख
गन्धर्व उवाच:
कशाप्रहाराभिहतस्ततः स मुनिसत्तमः |
८ क
गन्धर्व उवाच:
तं शशाप नृपश्रेष्ठं वासिष्ठः क्रोधमूर्च्छितः ||
८ ख
गन्धर्व उवाच:
हंसि राक्षसवद्यस्माद्राजापसद तापसम् |
९ क
गन्धर्व उवाच:
तस्मात्त्वमद्य प्रभृति पुरुषादो भविष्यसि ||
९ ख
गन्धर्व उवाच:
मनुष्यपिशिते सक्तश्चरिष्यसि महीमिमाम् |
१० क
गन्धर्व उवाच:
गच्छ राजाधमेत्युक्तः शक्तिना वीर्यशक्तिना ||
१० ख
गन्धर्व उवाच:
ततो याज्यनिमित्तं तु विश्वामित्रवसिष्ठय़ोः |
११ क
गन्धर्व उवाच:
वैरमासीत्तदा तं तु विश्वामित्रोऽन्वपद्यत ||
११ ख
गन्धर्व उवाच:
तय़ोर्विवदतोरेवं समीपमुपचक्रमे |
१२ क
गन्धर्व उवाच:
ऋषिरुग्रतपाः पार्थ विश्वामित्रः प्रतापवान् ||
१२ ख
गन्धर्व उवाच:
ततः स वुवुधे पश्चात्तमृषिं नृपसत्तमः |
१३ क
गन्धर्व उवाच:
ऋषेः पुत्रं वसिष्ठस्य वसिष्ठमिव तेजसा ||
१३ ख
गन्धर्व उवाच:
अन्तर्धाय़ तदात्मानं विश्वामित्रोऽपि भारत |
१४ क
गन्धर्व उवाच:
तावुभावुपचक्राम चिकीर्षन्नात्मनः प्रिय़म् ||
१४ ख
गन्धर्व उवाच:
स तु शप्तस्तदा तेन शक्तिना वै नृपोत्तमः |
१५ क
गन्धर्व उवाच:
जगाम शरणं शक्तिं प्रसादय़ितुमर्हय़न् ||
१५ ख
गन्धर्व उवाच:
तस्य भावं विदित्वा स नृपतेः कुरुनन्दन |
१६ क
गन्धर्व उवाच:
विश्वामित्रस्ततो रक्ष आदिदेश नृपं प्रति ||
१६ ख
गन्धर्व उवाच:
स शापात्तस्य विप्रर्षेर्विश्वामित्रस्य चाज्ञय़ा |
१७ क
गन्धर्व उवाच:
राक्षसः किङ्करो नाम विवेश नृपतिं तदा ||
१७ ख
गन्धर्व उवाच:
रक्षसा तु गृहीतं तं विदित्वा स मुनिस्तदा |
१८ क
गन्धर्व उवाच:
विश्वामित्रोऽप्यपक्रामत्तस्माद्देशादरिन्दम ||
१८ ख
गन्धर्व उवाच:
ततः स नृपतिर्विद्वान्रक्षन्नात्मानमात्मना |
१९ क
गन्धर्व उवाच:
वलवत्पीड्यमानोऽपि रक्षसान्तर्गतेन ह ||
१९ ख
गन्धर्व उवाच:
ददर्श तं द्विजः कश्चिद्राजानं प्रस्थितं पुनः |
२० क
गन्धर्व उवाच:
यय़ाचे क्षुधितश्चैनं समांसं भोजनं तदा ||
२० ख
गन्धर्व उवाच:
तमुवाचाथ राजर्षिर्द्विजं मित्रसहस्तदा |
२१ क
गन्धर्व उवाच:
आस्स्व व्रह्मंस्त्वमत्रैव मुहूर्तमिति सान्त्वय़न् ||
२१ ख
गन्धर्व उवाच:
निवृत्तः प्रतिदास्यामि भोजनं ते यथेप्सितम् |
२२ क
गन्धर्व उवाच:
इत्युक्त्वा प्रय़यौ राजा तस्थौ च द्विजसत्तमः ||
२२ ख
गन्धर्व उवाच:
अन्तर्गतं तु तद्राज्ञस्तदा व्राह्मणभाषितम् |
२३ क
गन्धर्व उवाच:
सोऽन्तःपुरं प्रविश्याथ संविवेश नराधिपः ||
२३ ख
गन्धर्व उवाच:
ततोऽर्धरात्र उत्थाय़ सूदमानाय़्य सत्वरम् |
२४ क
गन्धर्व उवाच:
उवाच राजा संस्मृत्य व्राह्मणस्य प्रतिश्रुतम् ||
२४ ख
गन्धर्व उवाच:
गच्छामुष्मिन्नसौ देशे व्राह्मणो मां प्रतीक्षते |
२५ क
गन्धर्व उवाच:
अन्नार्थी त्वं तमन्नेन समांसेनोपपादय़ ||
२५ ख
गन्धर्व उवाच:
एवमुक्तस्तदा सूदः सोऽनासाद्यामिषं क्वचित् |
२६ क
गन्धर्व उवाच:
निवेदय़ामास तदा तस्मै राज्ञे व्यथान्वितः ||
२६ ख
गन्धर्व उवाच:
राजा तु रक्षसाविष्टः सूदमाह गतव्यथः |
२७ क
गन्धर्व उवाच:
अप्येनं नरमांसेन भोजय़ेति पुनः पुनः ||
२७ ख
गन्धर्व उवाच:
तथेत्युक्त्वा ततः सूदः संस्थानं वध्यघातिनाम् |
२८ क
गन्धर्व उवाच:
गत्वा जहार त्वरितो नरमांसमपेतभीः ||
२८ ख
गन्धर्व उवाच:
स तत्संस्कृत्य विधिवदन्नोपहितमाशु वै |
२९ क
गन्धर्व उवाच:
तस्मै प्रादाद्व्राह्मणाय़ क्षुधिताय़ तपस्विने ||
२९ ख
गन्धर्व उवाच:
स सिद्धचक्षुषा दृष्ट्वा तदन्नं द्विजसत्तमः |
३० क
गन्धर्व उवाच:
अभोज्यमिदमित्याह क्रोधपर्याकुलेक्षणः ||
३० ख
गन्धर्व उवाच:
यस्मादभोज्यमन्नं मे ददाति स नराधिपः |
३१ क
गन्धर्व उवाच:
तस्मात्तस्यैव मूढस्य भविष्यत्यत्र लोलुपा ||
३१ ख
गन्धर्व उवाच:
सक्तो मानुषमांसेषु यथोक्तः शक्तिना पुरा |
३२ क
गन्धर्व उवाच:
उद्वेजनीय़ो भूतानां चरिष्यति महीमिमाम् ||
३२ ख
गन्धर्व उवाच:
द्विरनुव्याहृते राज्ञः स शापो वलवानभूत् |
३३ क
गन्धर्व उवाच:
रक्षोवलसमाविष्टो विसञ्ज्ञश्चाभवत्तदा ||
३३ ख
गन्धर्व उवाच:
ततः स नृपतिश्रेष्ठो राक्षसोपहतेन्द्रिय़ः |
३४ क
गन्धर्व उवाच:
उवाच शक्तिं तं दृष्ट्वा नचिरादिव भारत ||
३४ ख
गन्धर्व उवाच:
यस्मादसदृशः शापः प्रय़ुक्तोऽय़ं त्वय़ा मय़ि |
३५ क
गन्धर्व उवाच:
तस्मात्त्वत्तः प्रवर्तिष्ये खादितुं मानुषानहम् ||
३५ ख
गन्धर्व उवाच:
एवमुक्त्वा ततः सद्यस्तं प्राणैर्विप्रय़ुज्य सः |
३६ क
गन्धर्व उवाच:
शक्तिनं भक्षय़ामास व्याघ्रः पशुमिवेप्सितम् ||
३६ ख
गन्धर्व उवाच:
शक्तिनं तु हतं दृष्ट्वा विश्वामित्रस्ततः पुनः |
३७ क
गन्धर्व उवाच:
वसिष्ठस्यैव पुत्रेषु तद्रक्षः सन्दिदेश ह ||
३७ ख
गन्धर्व उवाच:
स ताञ्शतावरान्पुत्रान्वसिष्ठस्य महात्मनः |
३८ क
गन्धर्व उवाच:
भक्षय़ामास सङ्क्रुद्धः सिंहः क्षुद्रमृगानिव ||
३८ ख
गन्धर्व उवाच:
वसिष्ठो घातिताञ्श्रुत्वा विश्वामित्रेण तान्सुतान् |
३९ क
गन्धर्व उवाच:
धारय़ामास तं शोकं महाद्रिरिव मेदिनीम् ||
३९ ख
गन्धर्व उवाच:
चक्रे चात्मविनाशाय़ वुद्धिं स मुनिसत्तमः |
४० क
गन्धर्व उवाच:
न त्वेव कुशिकोच्छेदं मेने मतिमतां वरः ||
४० ख
गन्धर्व उवाच:
स मेरुकूटादात्मानं मुमोच भगवानृषिः |
४१ क
गन्धर्व उवाच:
शिरस्तस्य शिलाय़ां च तूलराशाविवापतत् ||
४१ ख
गन्धर्व उवाच:
न ममार च पातेन स यदा तेन पाण्डव |
४२ क
गन्धर्व उवाच:
तदाग्निमिद्ध्वा भगवान्संविवेश महावने ||
४२ ख
गन्धर्व उवाच:
तं तदा सुसमिद्धोऽपि न ददाह हुताशनः |
४३ क
गन्धर्व उवाच:
दीप्यमानोऽप्यमित्रघ्न शीतोऽग्निरभवत्ततः ||
४३ ख
गन्धर्व उवाच:
स समुद्रमभिप्रेत्य शोकाविष्टो महामुनिः |
४४ क
गन्धर्व उवाच:
वद्ध्वा कण्ठे शिलां गुर्वीं निपपात तदम्भसि ||
४४ ख
गन्धर्व उवाच:
स समुद्रोर्मिवेगेन स्थले न्यस्तो महामुनिः |
४५ क
गन्धर्व उवाच:
जगाम स ततः खिन्नः पुनरेवाश्रमं प्रति ||
४५ ख