भीष्म उवाच:
ततश्चितां वकपतेः कारय़ामास राक्षसः |
१ क
भीष्म उवाच:
रत्नैर्गन्धैश्च वहुभिर्वस्त्रैश्च समलङ्कृताम् ||
१ ख
भीष्म उवाच:
तत्र प्रज्वाल्य नृपते वकराजं प्रतापवान् |
२ क
भीष्म उवाच:
प्रेतकार्याणि विधिवद्राक्षसेन्द्रश्चकार ह ||
२ ख
भीष्म उवाच:
तस्मिन्कालेऽथ सुरभिर्देवी दाक्षाय़णी शुभा |
३ क
भीष्म उवाच:
उपरिष्टात्ततस्तस्य सा वभूव पय़स्विनी ||
३ ख
भीष्म उवाच:
तस्या वक्त्राच्च्युतः फेनः क्षीरमिश्रस्तदानघ |
४ क
भीष्म उवाच:
सोऽपतद्वै ततस्तस्यां चिताय़ां राजधर्मणः ||
४ ख
भीष्म उवाच:
ततः सञ्जीवितस्तेन वकराजस्तदानघ |
५ क
भीष्म उवाच:
उत्पत्य च समेय़ाय़ विरूपाक्षं वकाधिपः ||
५ ख
भीष्म उवाच:
ततोऽभ्ययाद्देवराजो विरूपाक्षपुरं तदा |
६ क
भीष्म उवाच:
प्राह चेदं विरूपाक्षं दिष्ट्याय़ं जीवतीत्युत ||
६ ख
भीष्म उवाच:
श्रावय़ामास चेन्द्रस्तं विरूपाक्षं पुरातनम् |
७ क
भीष्म उवाच:
यथा शापः पुरा दत्तो व्रह्मणा राजधर्मणः ||
७ ख
भीष्म उवाच:
यदा वकपती राजन्व्रह्माणं नोपसर्पति |
८ क
भीष्म उवाच:
ततो रोषादिदं प्राह वकेन्द्राय़ पितामहः ||
८ ख
भीष्म उवाच:
यस्मान्मूढो मम सदो नागतोऽसौ वकाधमः |
९ क
भीष्म उवाच:
तस्माद्वधं स दुष्टात्मा नचिरात्समवाप्स्यति ||
९ ख
भीष्म उवाच:
तदाय़ं तस्य वचनान्निहतो गौतमेन वै |
१० क
भीष्म उवाच:
तेनैवामृतसिक्तश्च पुनः सञ्जीवितो वकः ||
१० ख
भीष्म उवाच:
राजधर्मा ततः प्राह प्रणिपत्य पुरन्दरम् |
११ क
भीष्म उवाच:
यदि तेऽनुग्रहकृता मय़ि वुद्धिः पुरन्दर |
११ ख
भीष्म उवाच:
सखाय़ं मे सुदय़ितं गौतमं जीवय़ेत्युत ||
११ ग
भीष्म उवाच:
तस्य वाक्यं समाज्ञाय़ वासवः पुरुषर्षभ |
१२ क
भीष्म उवाच:
सञ्जीवय़ित्वा सख्ये वै प्रादात्तं गौतमं तदा ||
१२ ख
भीष्म उवाच:
सभाण्डोपस्करं राजंस्तमासाद्य वकाधिपः |
१३ क
भीष्म उवाच:
सम्परिष्वज्य सुहृदं प्रीत्या परमय़ा युतः ||
१३ ख
भीष्म उवाच:
अथ तं पापकर्माणं राजधर्मा वकाधिपः |
१४ क
भीष्म उवाच:
विसर्जय़ित्वा सधनं प्रविवेश स्वमालय़म् ||
१४ ख
भीष्म उवाच:
यथोचितं च स वको यय़ौ व्रह्मसदस्तदा |
१५ क
भीष्म उवाच:
व्रह्मा च तं महात्मानमातिथ्येनाभ्यपूजय़त् ||
१५ ख
भीष्म उवाच:
गौतमश्चापि सम्प्राप्य पुनस्तं शवरालय़म् |
१६ क
भीष्म उवाच:
शूद्राय़ां जनय़ामास पुत्रान्दुष्कृतकारिणः ||
१६ ख
भीष्म उवाच:
शापश्च सुमहांस्तस्य दत्तः सुरगणैस्तदा |
१७ क
भीष्म उवाच:
कुक्षौ पुनर्भ्वां भार्याय़ां जनय़ित्वा चिरात्सुतान् |
१७ ख
भीष्म उवाच:
निरय़ं प्राप्स्यति महत्कृतघ्नोऽय़मिति प्रभो ||
१७ ग
भीष्म उवाच:
एतत्प्राह पुरा सर्वं नारदो मम भारत |
१८ क
भीष्म उवाच:
संस्मृत्य चापि सुमहदाख्यानं पुरुषर्षभ |
१८ ख
भीष्म उवाच:
मय़ापि भवते सर्वं यथावदुपवर्णितम् ||
१८ ग
भीष्म उवाच:
कुतः कृतघ्नस्य यशः कुतः स्थानं कुतः सुखम् |
१९ क
भीष्म उवाच:
अश्रद्धेय़ः कृतघ्नो हि कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः ||
१९ ख
भीष्म उवाच:
मित्रद्रोहो न कर्तव्यः पुरुषेण विशेषतः |
२० क
भीष्म उवाच:
मित्रध्रुङ्निरय़ं घोरमनन्तं प्रतिपद्यते ||
२० ख
भीष्म उवाच:
कृतज्ञेन सदा भाव्यं मित्रकामेन चानघ |
२१ क
भीष्म उवाच:
मित्रात्प्रभवते सत्यं मित्रात्प्रभवते वलम् |
२१ ख
भीष्म उवाच:
सत्कारैरुत्तमैर्मित्रं पूजय़ेत विचक्षणः ||
२१ ग
भीष्म उवाच:
परित्याज्यो वुधैः पापः कृतघ्नो निरपत्रपः |
२२ क
भीष्म उवाच:
मित्रद्रोही कुलाङ्गारः पापकर्मा नराधमः ||
२२ ख
भीष्म उवाच:
एष धर्मभृतां श्रेष्ठ प्रोक्तः पापो मय़ा तव |
२३ क
भीष्म उवाच:
मित्रद्रोही कृतघ्नो वै किं भूय़ः श्रोतुमिच्छसि ||
२३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एतच्छ्रुत्वा तदा वाक्यं भीष्मेणोक्तं महात्मना |
२४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
युधिष्ठिरः प्रीतमना वभूव जनमेजय़ ||
२४ ख