व्यास उवाच:
पुरोडाशं भक्षय़तो दशनान्वै व्यशातय़त् ||
४८ ख
व्यास उवाच:
ततो निश्चक्रमुर्देवा वेपमाना नताः स्म तम् |
४९ क
व्यास उवाच:
पुनश्च सन्दधे दीप्तं देवानां निशितं शरम् ||
४९ ख
व्यास उवाच:
रुद्रस्य यज्ञभागं च विशिष्टं ते न्वकल्पय़न् |
५० क
व्यास उवाच:
भय़ेन त्रिदशा राजञ्शरणं च प्रपेदिरे ||
५० ख
व्यास उवाच:
तेन चैवातिकोपेन स यज्ञः सन्धितस्तदा |
५१ क
व्यास उवाच:
यत्ताश्चापि सुरा आसन्यत्ताश्चाद्यापि तं प्रति ||
५१ ख
व्यास उवाच:
असुराणां पुराण्यासंस्त्रीणि वीर्यवतां दिवि |
५२ क
व्यास उवाच:
आय़सं राजतं चैव सौवर्णमपरं महत् ||
५२ ख
व्यास उवाच:
आय़सं तारकाक्षस्य कमलाक्षस्य राजतम् |
५३ क
व्यास उवाच:
सौवर्णं परमं ह्यासीद्विद्युन्मालिन एव च ||
५३ ख
व्यास उवाच:
न शक्तस्तानि मघवान्भेत्तुं सर्वाय़ुधैरपि |
५४ क
व्यास उवाच:
अथ सर्वेऽमरा रुद्रं जग्मुः शरणमर्दिताः ||
५४ ख
व्यास उवाच:
ते तमूचुर्महात्मानं सर्वे देवाः सवासवाः |
५५ क
व्यास उवाच:
रुद्र रौद्रा भविष्यन्ति पशवः सर्वकर्मसु |
५५ ख
व्यास उवाच:
निपातय़िष्यसे चैनानसुरान्भुवनेश्वर ||
५५ ग
व्यास उवाच:
स तथोक्तस्तथेत्युक्त्वा देवानां हितकाम्यया |
५६ क
व्यास उवाच:
अतिष्ठत्स्थाणुभूतः स सहस्रं परिवत्सरान् ||
५६ ख
व्यास उवाच:
यदा त्रीणि समेतानि अन्तरिक्षे पुराणि वै |
५७ क
व्यास उवाच:
त्रिपर्वणा त्रिशल्येन तेन तानि विभेद सः ||
५७ ख
व्यास उवाच:
पुराणि न च तं शेकुर्दानवाः प्रतिवीक्षितुम् |
५८ क
व्यास उवाच:
शरं कालाग्निसंय़ुक्तं विष्णुसोमसमाय़ुतम् ||
५८ ख
व्यास उवाच:
वालमङ्कगतं कृत्वा स्वय़ं पञ्चशिखं पुनः |
५९ क
व्यास उवाच:
उमा जिज्ञासमाना वै कोऽय़मित्यव्रवीत्सुरान् ||
५९ ख
व्यास उवाच:
वाहुं सवज्रं शक्रस्य क्रुद्धस्यास्तम्भय़त्प्रभुः |
६० क
व्यास उवाच:
स एष भगवान्देवः सर्वलोकेश्वरः प्रभुः ||
६० ख
व्यास उवाच:
न सम्वुवुधिरे चैनं देवास्तं भुवनेश्वरम् |
६१ क
व्यास उवाच:
सप्रजापतय़ः सर्वे वालार्कसदृशप्रभम् ||
६१ ख
व्यास उवाच:
अथाभ्येत्य ततो व्रह्मा दृष्ट्वा च स महेश्वरम् |
६२ क
व्यास उवाच:
अय़ं श्रेष्ठ इति ज्ञात्वा ववन्दे तं पितामहः ||
६२ ख
व्यास उवाच:
ततः प्रसादय़ामासुरुमां रुद्रं च ते सुराः |
६३ क
व्यास उवाच:
अभवच्च पुनर्वाहुर्यथाप्रकृति वज्रिणः ||
६३ ख
व्यास उवाच:
तेषां प्रसन्नो भगवान्सपत्नीको वृषध्वजः |
६४ क
व्यास उवाच:
देवानां त्रिदशश्रेष्ठो दक्षय़ज्ञविनाशनः ||
६४ ख
व्यास उवाच:
स वै रुद्रः स च शिवः सोऽग्निः शर्वः स सर्ववित् |
६५ क
व्यास उवाच:
स चेन्द्रश्चैव वाय़ुश्च सोऽश्विनौ स च विद्युतः ||
६५ ख
व्यास उवाच:
स भवः स च पर्जन्यो महादेवः स चानघः |
६६ क
व्यास उवाच:
स चन्द्रमाः स चेशानः स सूर्यो वरुणश्च सः ||
६६ ख
व्यास उवाच:
स कालः सोऽन्तको मृत्युः स यमो रात्र्यहानि च |
६७ क
व्यास उवाच:
मासार्धमासा ऋतवः सन्ध्ये संवत्सरश्च सः ||
६७ ख
व्यास उवाच:
स च धाता विधाता च विश्वात्मा विश्वकर्मकृत् |
६८ क
व्यास उवाच:
सर्वासां देवतानां च धारय़त्यवपुर्वपुः ||
६८ ख
व्यास उवाच:
सर्वैर्देवैः स्तुतो देवः सैकधा वहुधा च सः |
६९ क
व्यास उवाच:
शतधा सहस्रधा चैव तथा शतसहस्रधा ||
६९ ख
व्यास उवाच:
ईदृशः स महादेवो भूय़श्च भगवानजः |
७० क
व्यास उवाच:
न हि सर्वे मय़ा शक्या वक्तुं भगवतो गुणाः ||
७० ख
व्यास उवाच:
सर्वैर्ग्रहैर्गृहीतान्वै सर्वपापसमन्वितान् |
७१ क
व्यास उवाच:
स मोचय़ति सुप्रीतः शरण्यः शरणागतान् ||
७१ ख
व्यास उवाच:
आय़ुरारोग्यमैश्वर्यं वित्तं कामांश्च पुष्कलान् |
७२ क
व्यास उवाच:
स ददाति मनुष्येभ्यः स चैवाक्षिपते पुनः ||
७२ ख
व्यास उवाच:
सेन्द्रादिषु च देवेषु तस्य चैश्वर्यमुच्यते |
७३ क
व्यास उवाच:
स चैव व्याहृते लोके मनुष्याणां शुभाशुभे ||
७३ ख
व्यास उवाच:
ऐश्वर्याच्चैव कामानामीश्वरः पुनरुच्यते |
७४ क
व्यास उवाच:
महेश्वरश्च भूतानां महतामीश्वरश्च सः ||
७४ ख
व्यास उवाच:
वहुभिर्वहुधा रूपैर्विश्वं व्याप्नोति वै जगत् |
७५ क
व्यास उवाच:
अस्य देवस्य यद्वक्त्रं समुद्रे तदतिष्ठत ||
७५ ख
व्यास उवाच:
एष चैव श्मशानेषु देवो वसति नित्यशः |
७६ क
व्यास उवाच:
यजन्त्येनं जनास्तत्र वीरस्थान इतीश्वरम् ||
७६ ख
व्यास उवाच:
अस्य दीप्तानि रूपाणि घोराणि च वहूनि च |
७७ क
व्यास उवाच:
लोके यान्यस्य कुर्वन्ति मनुष्याः प्रवदन्ति च ||
७७ ख
व्यास उवाच:
नामधेय़ानि लोकेषु वहून्यत्र यथार्थवत् |
७८ क
व्यास उवाच:
निरुच्यन्ते महत्त्वाच्च विभुत्वात्कर्मभिस्तथा ||
७८ ख
व्यास उवाच:
वेदे चास्य समाम्नातं शतरुद्रीय़मुत्तमम् |
७९ क
व्यास उवाच:
नाम्ना चानन्तरुद्रेति उपस्थानं महात्मनः ||
७९ ख
व्यास उवाच:
स कामानां प्रभुर्देवो ये दिव्या ये च मानुषाः |
८० क
व्यास उवाच:
स विभुः स प्रभुर्देवो विश्वं व्याप्नुवते महत् ||
८० ख
व्यास उवाच:
ज्येष्ठं भूतं वदन्त्येनं व्राह्मणा मुनय़स्तथा |
८१ क
व्यास उवाच:
प्रथमो ह्येष देवानां मुखादस्यानलोऽभवत् ||
८१ ख
व्यास उवाच:
सर्वथा यत्पशून्पाति तैश्च यद्रमते पुनः |
८२ क
व्यास उवाच:
तेषामधिपतिर्यच्च तस्मात्पशुपतिः स्मृतः ||
८२ ख
व्यास उवाच:
नित्येन व्रह्मचर्येण लिङ्गमस्य यदा स्थितम् |
८३ क
व्यास उवाच:
महय़न्ति च लोकाश्च महेश्वर इति स्मृतः ||
८३ ख
व्यास उवाच:
ऋषय़श्चैव देवाश्च गन्धर्वाप्सरसस्तथा |
८४ क
व्यास उवाच:
लिङ्गमस्यार्चय़न्ति स्म तच्चाप्यूर्ध्वं समास्थितम् ||
८४ ख
व्यास उवाच:
पूज्यमाने ततस्तस्मिन्मोदते स महेश्वरः |
८५ क
व्यास उवाच:
सुखी प्रीतश्च भवति प्रहृष्टश्चैव शङ्करः ||
८५ ख
व्यास उवाच:
यदस्य वहुधा रूपं भूतभव्यभवत्स्थितम् |
८६ क
व्यास उवाच:
स्थावरं जङ्गमं चैव वहुरूपस्ततः स्मृतः ||
८६ ख
व्यास उवाच:
एकाक्षो जाज्वलन्नास्ते सर्वतोक्षिमय़ोऽपि वा |
८७ क
व्यास उवाच:
क्रोधाद्यश्चाविशल्लोकांस्तस्माच्छर्व इति स्मृतः ||
८७ ख
व्यास उवाच:
धूम्रं रूपं च यत्तस्य धूर्जटिस्तेन उच्यते |
८८ क
व्यास उवाच:
विश्वे देवाश्च यत्तस्मिन्विश्वरूपस्ततः स्मृतः ||
८८ ख
व्यास उवाच:
तिस्रो देवीर्यदा चैव भजते भुवनेश्वरः |
८९ क
व्यास उवाच:
द्यामपः पृथिवीं चैव त्र्यम्वकश्च ततः स्मृतः ||
८९ ख
व्यास उवाच:
समेधय़ति यन्नित्यं सर्वार्थान्सर्वकर्मसु |
९० क
व्यास उवाच:
शिवमिच्छन्मनुष्याणां तस्मादेश शिवः स्मृतः ||
९० ख
व्यास उवाच:
सहस्राक्षोऽय़ुताक्षो वा सर्वतोक्षिमय़ोऽपि वा |
९१ क
व्यास उवाच:
यच्च विश्वं महत्पाति महादेवस्ततः स्मृतः ||
९१ ख
व्यास उवाच:
दहत्यूर्ध्वं स्थितो यच्च प्राणोत्पत्तिस्थितश्च यत् |
९२ क
व्यास उवाच:
स्थितलिङ्गश्च यन्नित्यं तस्मात्स्थाणुरिति स्मृतः ||
९२ ख
व्यास उवाच:
विषमस्थः शरीरेषु समश्च प्राणिनामिह |
९३ क
व्यास उवाच:
स वाय़ुर्विषमस्थेषु प्राणापानशरीरिषु ||
९३ ख
व्यास उवाच:
पूजय़ेद्विग्रहं यस्तु लिङ्गं वापि समर्चय़ेत् |
९४ क
व्यास उवाच:
लिङ्गं पूजय़िता नित्यं महतीं श्रिय़मश्नुते ||
९४ ख
व्यास उवाच:
ऊरुभ्यामर्धमाग्नेय़ं सोमार्धं च शिवा तनुः |
९५ क
व्यास उवाच:
आत्मनोऽर्धं च तस्याग्निः सोमोऽर्धं पुनरुच्यते ||
९५ ख
व्यास उवाच:
तैजसी महती दीप्ता देवेभ्यश्च शिवा तनुः |
९६ क
व्यास उवाच:
भास्वती मानुषेष्वस्य तनुर्घोराग्निरुच्यते ||
९६ ख
व्यास उवाच:
व्रह्मचर्यं चरत्येष शिवा यास्य तनुस्तय़ा |
९७ क
व्यास उवाच:
यास्य घोरतरा मूर्तिः सर्वानत्ति तय़ेश्वरः ||
९७ ख