chevron_left उद्योग पर्व अध्याय १७४
भीष्म उवाच:
ततस्ते तापसाः सर्वे कार्यवन्तोऽभवंस्तदा |
१ क
भीष्म उवाच:
तां कन्यां चिन्तय़न्तो वै किं कार्यमिति धर्मिणः ||
१ ख
भीष्म उवाच:
केचिदाहुः पितुर्वेश्म नीय़तामिति तापसाः |
२ क
भीष्म उवाच:
केचिदस्मदुपालम्भे मतिं चक्रुर्द्विजोत्तमाः ||
२ ख
भीष्म उवाच:
केचिच्छाल्वपतिं गत्वा निय़ोज्यमिति मेनिरे |
३ क
भीष्म उवाच:
नेति केचिद्व्यवस्यन्ति प्रत्याख्याता हि तेन सा ||
३ ख
भीष्म उवाच:
एवं गते किं नु शक्यं भद्रे कर्तुं मनीषिभिः |
४ क
भीष्म उवाच:
पुनरूचुश्च ते सर्वे तापसाः संशितव्रताः ||
४ ख
भीष्म उवाच:
अलं प्रव्रजितेनेह भद्रे शृणु हितं वचः |
५ क
भीष्म उवाच:
इतो गच्छस्व भद्रं ते पितुरेव निवेशनम् ||
५ ख
भीष्म उवाच:
प्रतिपत्स्यति राजा स पिता ते यदनन्तरम् |
६ क
भीष्म उवाच:
तत्र वत्स्यसि कल्याणि सुखं सर्वगुणान्विता |
६ ख
भीष्म उवाच:
न च तेऽन्या गतिर्न्याय़्या भवेद्भद्रे यथा पिता ||
६ ग
भीष्म उवाच:
पतिर्वापि गतिर्नार्याः पिता वा वरवर्णिनि |
७ क
भीष्म उवाच:
गतिः पतिः समस्थाय़ा विषमे तु पिता गतिः ||
७ ख
भीष्म उवाच:
प्रव्रज्या हि सुदुःखेय़ं सुकुमार्या विशेषतः |
८ क
भीष्म उवाच:
राजपुत्र्याः प्रकृत्या च कुमार्यास्तव भामिनि ||
८ ख
भीष्म उवाच:
भद्रे दोषा हि विद्यन्ते वहवो वरवर्णिनि |
९ क
भीष्म उवाच:
आश्रमे वै वसन्त्यास्ते न भवेय़ुः पितुर्गृहे ||
९ ख
भीष्म उवाच:
ततस्तु तेऽव्रुवन्वाक्यं व्राह्मणास्तां तपस्विनीम् |
१० क
भीष्म उवाच:
त्वामिहैकाकिनीं दृष्ट्वा निर्जने गहने वने |
१० ख
भीष्म उवाच:
प्रार्थय़िष्यन्ति राजेन्द्रास्तस्मान्मैवं मनः कृथाः ||
१० ग
अम्वो उवाच:
न शक्यं काशिनगरीं पुनर्गन्तुं पितुर्गृहान् |
११ क
अम्वो उवाच:
अवज्ञाता भविष्यामि वान्धवानां न संशय़ः ||
११ ख
अम्वो उवाच:
उषिता ह्यन्यथा वाल्ये पितुर्वेश्मनि तापसाः |
१२ क
अम्वो उवाच:
नाहं गमिष्ये भद्रं वस्तत्र यत्र पिता मम |
१२ ख
अम्वो उवाच:
तपस्तप्तुमभीप्सामि तापसैः परिपालिता ||
१२ ग
अम्वो उवाच:
यथा परेऽपि मे लोके न स्यादेवं महात्ययः |
१३ क
अम्वो उवाच:
दौर्भाग्यं व्राह्मणश्रेष्ठास्तस्मात्तप्स्याम्यहं तपः ||
१३ ख
भीष्म उवाच:
इत्येवं तेषु विप्रेषु चिन्तय़त्सु तथा तथा |
१४ क
भीष्म उवाच:
राजर्षिस्तद्वनं प्राप्तस्तपस्वी होत्रवाहनः ||
१४ ख
भीष्म उवाच:
ततस्ते तापसाः सर्वे पूजय़न्ति स्म तं नृपम् |
१५ क
भीष्म उवाच:
पूजाभिः स्वागताद्याभिरासनेनोदकेन च ||
१५ ख
भीष्म उवाच:
तस्योपविष्टस्य ततो विश्रान्तस्योपशृण्वतः |
१६ क
भीष्म उवाच:
पुनरेव कथां चक्रुः कन्यां प्रति वनौकसः ||
१६ ख
भीष्म उवाच:
अम्वाय़ास्तां कथां श्रुत्वा काशिराज्ञश्च भारत |
१७ क
भीष्म उवाच:
स वेपमान उत्थाय़ मातुरस्याः पिता तदा |
१७ ख
भीष्म उवाच:
तां कन्यामङ्कमारोप्य पर्याश्वासय़त प्रभो ||
१७ ग
भीष्म उवाच:
स तामपृच्छत्कार्त्स्न्येन व्यसनोत्पत्तिमादितः |
१८ क
भीष्म उवाच:
सा च तस्मै यथावृत्तं विस्तरेण न्यवेदय़त् ||
१८ ख
भीष्म उवाच:
ततः स राजर्षिरभूद्दुःखशोकसमन्वितः |
१९ क
भीष्म उवाच:
कार्यं च प्रतिपेदे तन्मनसा सुमहातपाः ||
१९ ख
भीष्म उवाच:
अव्रवीद्वेपमानश्च कन्यामार्तां सुदुःखितः |
२० क
भीष्म उवाच:
मा गाः पितृगृहं भद्रे मातुस्ते जनको ह्यहम् ||
२० ख
भीष्म उवाच:
दुःखं छेत्स्यामि तेऽहं वै मय़ि वर्तस्व पुत्रिके |
२१ क
भीष्म उवाच:
पर्याप्तं ते मनः पुत्रि यदेवं परिशुष्यसि ||
२१ ख
भीष्म उवाच:
गच्छ मद्वचनाद्रामं जामदग्न्यं तपस्विनम् |
२२ क
भीष्म उवाच:
रामस्तव महद्दुःखं शोकं चापनय़िष्यति |
२२ ख
भीष्म उवाच:
हनिष्यति रणे भीष्मं न करिष्यति चेद्वचः ||
२२ ग
भीष्म उवाच:
तं गच्छ भार्गवश्रेष्ठं कालाग्निसमतेजसम् |
२३ क
भीष्म उवाच:
प्रतिष्ठापय़िता स त्वां समे पथि महातपाः ||
२३ ख
भीष्म उवाच:
ततस्तु सस्वरं वाष्पमुत्सृजन्ती पुनः पुनः |
२४ क
भीष्म उवाच:
अव्रवीत्पितरं मातुः सा तदा होत्रवाहनम् ||
२४ ख
भीष्म उवाच:
अभिवादय़ित्वा शिरसा गमिष्ये तव शासनात् |
२५ क
भीष्म उवाच:
अपि नामाद्य पश्येय़मार्यं तं लोकविश्रुतम् ||
२५ ख
भीष्म उवाच:
कथं च तीव्रं दुःखं मे हनिष्यति स भार्गवः |
२६ क
भीष्म उवाच:
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुमथ यास्यामि तत्र वै ||
२६ ख