वैशम्पाय़न उवाच:
ततस्ते निय़तात्मान उदीचीं दिशमास्थिताः |
१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
ददृशुर्योगय़ुक्ताश्च हिमवन्तं महागिरिम् ||
१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तं चाप्यतिक्रमन्तस्ते ददृशुर्वालुकार्णवम् |
२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अवैक्षन्त महाशैलं मेरुं शिखरिणां वरम् ||
२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तेषां तु गच्छतां शीघ्रं सर्वेषां योगधर्मिणाम् |
३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
याज्ञसेनी भ्रष्टय़ोगा निपपात महीतले ||
३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तां तु प्रपतितां दृष्ट्वा भीमसेनो महावलः |
४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
उवाच धर्मराजानं याज्ञसेनीमवेक्ष्य ह ||
४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
नाधर्मश्चरितः कश्चिद्राजपुत्र्या परन्तप |
५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कारणं किं नु तद्राजन्यत्कृष्णा पतिता भुवि ||
५ ख
युधिष्ठिर उवाच:
पक्षपातो महानस्या विशेषेण धनञ्जय़े |
६ क
युधिष्ठिर उवाच:
तस्यैतत्फलमद्यैषा भुङ्क्ते पुरुषसत्तम ||
६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एवमुक्त्वानवेक्ष्यैनां यय़ौ धर्मसुतो नृपः |
७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
समाधाय़ मनो धीमान्धर्मात्मा पुरुषर्षभः ||
७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सहदेवस्ततो धीमान्निपपात महीतले |
८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तं चापि पतितं दृष्ट्वा भीमो राजानमव्रवीत् ||
८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
योऽय़मस्मासु सर्वेषु शुश्रूषुरनहङ्कृतः |
९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सोऽय़ं माद्रवतीपुत्रः कस्मान्निपतितो भुवि ||
९ ख
युधिष्ठिर उवाच:
आत्मनः सदृशं प्राज्ञं नैषोऽमन्यत कञ्चन |
१० क
युधिष्ठिर उवाच:
तेन दोषेण पतितस्तस्मादेष नृपात्मजः ||
१० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
इत्युक्त्वा तु समुत्सृज्य सहदेवं यय़ौ तदा |
११ क
वैशम्पाय़न उवाच:
भ्रातृभिः सह कौन्तेय़ः शुना चैव युधिष्ठिरः ||
११ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
कृष्णां निपतितां दृष्ट्वा सहदेवं च पाण्डवम् |
१२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
आर्तो वन्धुप्रिय़ः शूरो नकुलो निपपात ह ||
१२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्मिन्निपतिते वीरे नकुले चारुदर्शने |
१३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पुनरेव तदा भीमो राजानमिदमव्रवीत् ||
१३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
योऽय़मक्षतधर्मात्मा भ्राता वचनकारकः |
१४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
रूपेणाप्रतिमो लोके नकुलः पतितो भुवि ||
१४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
इत्युक्तो भीमसेनेन प्रत्युवाच युधिष्ठिरः |
१५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
नकुलं प्रति धर्मात्मा सर्ववुद्धिमतां वरः ||
१५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
रूपेण मत्समो नास्ति कश्चिदित्यस्य दर्शनम् |
१६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अधिकश्चाहमेवैक इत्यस्य मनसि स्थितम् ||
१६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
नकुलः पतितस्तस्मादागच्छ त्वं वृकोदर |
१७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
यस्य यद्विहितं वीर सोऽवश्यं तदुपाश्नुते ||
१७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तांस्तु प्रपतितान्दृष्ट्वा पाण्डवः श्वेतवाहनः |
१८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पपात शोकसन्तप्तस्ततोऽनु परवीरहा ||
१८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्मिंस्तु पुरुषव्याघ्रे पतिते शक्रतेजसि |
१९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
म्रिय़माणे दुराधर्षे भीमो राजानमव्रवीत् ||
१९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अनृतं न स्मराम्यस्य स्वैरेष्वपि महात्मनः |
२० क
वैशम्पाय़न उवाच:
अथ कस्य विकारोऽय़ं येनाय़ं पतितो भुवि ||
२० ख
युधिष्ठिर उवाच:
एकाह्ना निर्दहेय़ं वै शत्रूनित्यर्जुनोऽव्रवीत् |
२१ क
युधिष्ठिर उवाच:
न च तत्कृतवानेष शूरमानी ततोऽपतत् ||
२१ ख
युधिष्ठिर उवाच:
अवमेने धनुर्ग्राहानेष सर्वांश्च फल्गुनः |
२२ क
युधिष्ठिर उवाच:
यथा चोक्तं तथा चैव कर्तव्यं भूतिमिच्छता ||
२२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
इत्युक्त्वा प्रस्थितो राजा भीमोऽथ निपपात ह |
२३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पतितश्चाव्रवीद्भीमो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ||
२३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
भो भो राजन्नवेक्षस्व पतितोऽहं प्रिय़स्तव |
२४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
किंनिमित्तं च पतनं व्रूहि मे यदि वेत्थ ह ||
२४ ख
युधिष्ठिर उवाच:
अतिभुक्तं च भवता प्राणेन च विकत्थसे |
२५ क
युधिष्ठिर उवाच:
अनवेक्ष्य परं पार्थ तेनासि पतितः क्षितौ ||
२५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
इत्युक्त्वा तं महावाहुर्जगामानवलोकय़न् |
२६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
श्वा त्वेकोऽनुय़यौ यस्ते वहुशः कीर्तितो मय़ा ||
२६ ख