धृतराष्ट्र उवाच:
अतितीव्राणि दुःखानि दुःसहानि वहूनि च |
१ क
धृतराष्ट्र उवाच:
तवाहं सञ्जय़ाश्रौषं पुत्राणां मम सङ्क्षय़म् ||
१ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
तथा तु मे कथय़से यथा युद्धं तु वर्तते |
२ क
धृतराष्ट्र उवाच:
न सन्ति सूत कौरव्या इति मे नैष्ठिकी मतिः ||
२ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
दुर्योधनस्तु विरथः कृतस्तत्र महारणे |
३ क
धृतराष्ट्र उवाच:
धर्मपुत्रः कथं चक्रे तस्मिन्वा नृपतिः कथम् ||
३ ख
धृतराष्ट्र उवाच:
अपराह्णे कथं युद्धमभवल्लोमहर्षणम् |
४ क
धृतराष्ट्र उवाच:
तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन कुशलो ह्यसि सञ्जय़ ||
४ ख
सञ्जय़ उवाच:
संसक्तेषु च सैन्येषु युध्यमानेषु भागशः |
५ क
सञ्जय़ उवाच:
रथमन्यं समास्थाय़ पुत्रस्तव विशां पते ||
५ ख
सञ्जय़ उवाच:
क्रोधेन महताविष्टः सविषो भुजगो यथा |
६ क
सञ्जय़ उवाच:
दुर्योधनस्तु दृष्ट्वा वै धर्मराजं युधिष्ठिरम् |
६ ख
सञ्जय़ उवाच:
उवाच सूत त्वरितं याहि याहीति भारत ||
६ ग
सञ्जय़ उवाच:
अत्र मां प्रापय़ क्षिप्रं सारथे यत्र पाण्डवः |
७ क
सञ्जय़ उवाच:
ध्रिय़माणेन छत्रेण राजा राजति दंशितः ||
७ ख
सञ्जय़ उवाच:
स सूतश्चोदितो राज्ञा राज्ञः स्यन्दनमुत्तमम् |
८ क
सञ्जय़ उवाच:
युधिष्ठिरस्याभिमुखं प्रेषय़ामास संय़ुगे ||
८ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततो युधिष्ठिरः क्रुद्धः प्रमत्त इव सद्गवः |
९ क
सञ्जय़ उवाच:
सारथिं चोदय़ामास याहि यत्र सुय़ोधनः ||
९ ख
सञ्जय़ उवाच:
तौ समाजग्मतुर्वीरौ भ्रातरौ रथसत्तमौ |
१० क
सञ्जय़ उवाच:
समेत्य च महावीर्यौ संनद्धौ युद्धदुर्मदौ |
१० ख
सञ्जय़ उवाच:
ततक्षतुर्महेष्वासौ शरैरन्योन्यमाहवे ||
१० ग
सञ्जय़ उवाच:
ततो दुर्योधनो राजा धर्मशीलस्य मारिष |
११ क
सञ्जय़ उवाच:
शिलाशितेन भल्लेन धनुश्चिच्छेद संय़ुगे |
११ ख
सञ्जय़ उवाच:
तं नामृष्यत सङ्क्रुद्धो व्यवसाय़ं युधिष्ठिरः ||
११ ग
सञ्जय़ उवाच:
अपविध्य धनुश्छिन्नं क्रोधसंरक्तलोचनः |
१२ क
सञ्जय़ उवाच:
अन्यत्कार्मुकमादाय़ धर्मपुत्रश्चमूमुखे ||
१२ ख
सञ्जय़ उवाच:
दुर्योधनस्य चिच्छेद ध्वजं कार्मुकमेव च |
१३ क
सञ्जय़ उवाच:
अथान्यद्धनुरादाय़ प्रत्यविध्यत पाण्डवम् ||
१३ ख
सञ्जय़ उवाच:
तावन्योन्यं सुसंरव्धौ शरवर्षाण्यमुञ्चताम् |
१४ क
सञ्जय़ उवाच:
सिंहाविव सुसङ्क्रुद्धौ परस्परजिगीषय़ा ||
१४ ख
सञ्जय़ उवाच:
अन्योन्यं जघ्नतुश्चैव नर्दमानौ वृषाविव |
१५ क
सञ्जय़ उवाच:
अन्योन्यं प्रेक्षमाणौ च चेरतुस्तौ महारथौ ||
१५ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततः पूर्णाय़तोत्सृष्टैरन्योन्यं सुकृतव्रणौ |
१६ क
सञ्जय़ उवाच:
विरेजतुर्महाराज पुष्पिताविव किंशुकौ ||
१६ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततो राजन्प्रतिभय़ान्सिंहनादान्मुहुर्मुहुः |
१७ क
सञ्जय़ उवाच:
तलय़ोश्च तथा शव्दान्धनुषोश्च महाहवे ||
१७ ख
सञ्जय़ उवाच:
शङ्खशव्दरवांश्चैव चक्रतुस्तौ रथोत्तमौ |
१८ क
सञ्जय़ उवाच:
अन्योन्यं च महाराज पीडय़ां चक्रतुर्भृशम् ||
१८ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततो युधिष्ठिरो राजा तव पुत्रं त्रिभिः शरैः |
१९ क
सञ्जय़ उवाच:
आजघानोरसि क्रुद्धो वज्रवेगो दुरासदः ||
१९ ख
सञ्जय़ उवाच:
प्रतिविव्याध तं तूर्णं तव पुत्रो महीपतिम् |
२० क
सञ्जय़ उवाच:
पञ्चभिर्निशितैर्वाणैर्हेमपुङ्खैः शिलाशितैः ||
२० ख
सञ्जय़ उवाच:
ततो दुर्योधनो राजा शक्तिं चिक्षेप भारत |
२१ क
सञ्जय़ उवाच:
सर्वपारशवीं तीक्ष्णां महोल्काप्रतिमां तदा ||
२१ ख
सञ्जय़ उवाच:
तामापतन्तीं सहसा धर्मराजः शिलाशितैः |
२२ क
सञ्जय़ उवाच:
त्रिभिश्चिच्छेद सहसा तं च विव्याध सप्तभिः ||
२२ ख
सञ्जय़ उवाच:
निपपात ततः साथ हेमदण्डा महाघना |
२३ क
सञ्जय़ उवाच:
निपतन्ती महोल्केव व्यराजच्छिखिसंनिभा ||
२३ ख
सञ्जय़ उवाच:
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा पुत्रस्तव विशां पते |
२४ क
सञ्जय़ उवाच:
नवभिर्निशितैर्भल्लैर्निजघान युधिष्ठिरम् ||
२४ ख
सञ्जय़ उवाच:
सोऽतिविद्धो वलवतामग्रणीः शत्रुतापनः |
२५ क
सञ्जय़ उवाच:
दुर्योधनं समुद्दिश्य वाणं जग्राह सत्वरः ||
२५ ख
सञ्जय़ उवाच:
समाधत्त च तं वाणं धनुष्युग्रं महावलः |
२६ क
सञ्जय़ उवाच:
चिक्षेप च ततो राजा राज्ञः क्रुद्धः पराक्रमी ||
२६ ख
सञ्जय़ उवाच:
स तु वाणः समासाद्य तव पुत्रं महारथम् |
२७ क
सञ्जय़ उवाच:
व्यमोहय़त राजानं धरणीं च जगाम ह ||
२७ ख
सञ्जय़ उवाच:
ततो दुर्योधनः क्रुद्धो गदामुद्यम्य वेगितः |
२८ क
सञ्जय़ उवाच:
विधित्सुः कलहस्यान्तमभिदुद्राव पाण्डवम् ||
२८ ख
सञ्जय़ उवाच:
तमालक्ष्योद्यतगदं दण्डहस्तमिवान्तकम् |
२९ क
सञ्जय़ उवाच:
धर्मराजो महाशक्तिं प्राहिणोत्तव सूनवे |
२९ ख
सञ्जय़ उवाच:
दीप्यमानां महावेगां महोल्कां ज्वलितामिव ||
२९ ग
सञ्जय़ उवाच:
रथस्थः स तय़ा विद्धो वर्म भित्त्वा महाहवे |
३० क
सञ्जय़ उवाच:
भृशं संविग्नहृदय़ः पपात च मुमोह च ||
३० ख
सञ्जय़ उवाच:
ततस्त्वरितमागत्य कृतवर्मा तवात्मजम् |
३१ क
सञ्जय़ उवाच:
प्रत्यपद्यत राजानं मग्नं वै व्यसनार्णवे ||
३१ ख
सञ्जय़ उवाच:
भीमोऽपि महतीं गृह्य गदां हेमपरिष्कृताम् |
३२ क
सञ्जय़ उवाच:
अभिदुद्राव वेगेन कृतवर्माणमाहवे |
३२ ख
सञ्जय़ उवाच:
एवं तदभवद्युद्धं त्वदीय़ानां परैः सह ||
३२ ग