chevron_left शान्ति पर्व अध्याय २०२
युधिष्ठिर उवाच:
पितामह महाप्राज्ञ युधि सत्यपराक्रम |
१ क
युधिष्ठिर उवाच:
श्रोतुमिच्छामि कार्त्स्न्येन कृष्णमव्ययमीश्वरम् ||
१ ख
युधिष्ठिर उवाच:
यच्चास्य तेजः सुमहद्यच्च कर्म पुरातनम् |
२ क
युधिष्ठिर उवाच:
तन्मे सर्वं यथातत्त्वं प्रव्रूहि भरतर्षभ ||
२ ख
युधिष्ठिर उवाच:
तिर्यग्योनिगतं रूपं कथं धारितवान्हरिः |
३ क
युधिष्ठिर उवाच:
केन कार्यविसर्गेण तन्मे व्रूहि पितामह ||
३ ख
भीष्म उवाच:
पुराहं मृगय़ां यातो मार्कण्डेय़ाश्रमे स्थितः |
४ क
भीष्म उवाच:
तत्रापश्यं मुनिगणान्समासीनान्सहस्रशः ||
४ ख
भीष्म उवाच:
ततस्ते मधुपर्केण पूजां चक्रुरथो मय़ि |
५ क
भीष्म उवाच:
प्रतिगृह्य च तां पूजां प्रत्यनन्दमृषीनहम् ||
५ ख
भीष्म उवाच:
कथैषा कथिता तत्र कश्यपेन महर्षिणा |
६ क
भीष्म उवाच:
मनःप्रह्लादिनीं दिव्यां तामिहैकमनाः शृणु ||
६ ख
भीष्म उवाच:
पुरा दानवमुख्या हि क्रोधलोभसमन्विताः |
७ क
भीष्म उवाच:
वलेन मत्ताः शतशो नरकाद्या महासुराः ||
७ ख
भीष्म उवाच:
तथैव चान्ये वहवो दानवा युद्धदुर्मदाः |
८ क
भीष्म उवाच:
न सहन्ते स्म देवानां समृद्धिं तामनुत्तमाम् ||
८ ख
भीष्म उवाच:
दानवैरर्द्यमानास्तु देवा देवर्षय़स्तथा |
९ क
भीष्म उवाच:
न शर्म लेभिरे राजन्विशमानास्ततस्ततः ||
९ ख
भीष्म उवाच:
पृथिवीं चार्तरूपां ते समपश्यन्दिवौकसः |
१० क
भीष्म उवाच:
दानवैरभिसङ्कीर्णां घोररूपैर्महावलैः |
१० ख
भीष्म उवाच:
भारार्तामपकृष्टां च दुःखितां संनिमज्जतीम् ||
१० ग
भीष्म उवाच:
अथादितेय़ाः सन्त्रस्ता व्रह्माणमिदमव्रुवन् |
११ क
भीष्म उवाच:
कथं शक्यामहे व्रह्मन्दानवैरुपमर्दनम् ||
११ ख
भीष्म उवाच:
स्वय़म्भूस्तानुवाचेदं निसृष्टोऽत्र विधिर्मय़ा |
१२ क
भीष्म उवाच:
ते वरेणाभिसंमत्ता वलेन च मदेन च ||
१२ ख
भीष्म उवाच:
नावभोत्स्यन्ति संमूढा विष्णुमव्यक्तदर्शनम् |
१३ क
भीष्म उवाच:
वराहरूपिणं देवमधृष्यममरैरपि ||
१३ ख
भीष्म उवाच:
एष वेगेन गत्वा हि यत्र ते दानवाधमाः |
१४ क
भीष्म उवाच:
अन्तर्भूमिगता घोरा निवसन्ति सहस्रशः |
१४ ख
भीष्म उवाच:
शमय़िष्यति श्रुत्वा ते जहृषुः सुरसत्तमाः ||
१४ ग
भीष्म उवाच:
ततो विष्णुर्महातेजा वाराहं रूपमाश्रितः |
१५ क
भीष्म उवाच:
अन्तर्भूमिं सम्प्रविश्य जगाम दितिजान्प्रति ||
१५ ख
भीष्म उवाच:
दृष्ट्वा च सहिताः सर्वे दैत्याः सत्त्वममानुषम् |
१६ क
भीष्म उवाच:
प्रसह्य सहसा सर्वे सन्तस्थुः कालमोहिताः ||
१६ ख
भीष्म उवाच:
सर्वे च समभिद्रुत्य वराहं जगृहुः समम् |
१७ क
भीष्म उवाच:
सङ्क्रुद्धाश्च वराहं तं व्यकर्षन्त समन्ततः ||
१७ ख
भीष्म उवाच:
दानवेन्द्रा महाकाय़ा महावीर्या वलोच्छ्रिताः |
१८ क
भीष्म उवाच:
नाशक्नुवंश्च किञ्चित्ते तस्य कर्तुं तदा विभो ||
१८ ख
भीष्म उवाच:
ततोऽगमन्विस्मय़ं ते दानवेन्द्रा भय़ात्तदा |
१९ क
भीष्म उवाच:
संशय़ं गतमात्मानं मेनिरे च सहस्रशः ||
१९ ख
भीष्म उवाच:
ततो देवादिदेवः स योगात्मा योगसारथिः |
२० क
भीष्म उवाच:
योगमास्थाय़ भगवांस्तदा भरतसत्तम ||
२० ख
भीष्म उवाच:
विननाद महानादं क्षोभय़न्दैत्यदानवान् |
२१ क
भीष्म उवाच:
संनादिता येन लोकाः सर्वाश्चैव दिशो दश ||
२१ ख
भीष्म उवाच:
तेन संनादशव्देन लोकाः सङ्क्षोभमागमन् |
२२ क
भीष्म उवाच:
सम्भ्रान्ताश्च दिशः सर्वा देवाः शक्रपुरोगमाः ||
२२ ख
भीष्म उवाच:
निर्विचेष्टं जगच्चापि वभूवातिभृशं तदा |
२३ क
भीष्म उवाच:
स्थावरं जङ्गमं चैव तेन नादेन मोहितम् ||
२३ ख
भीष्म उवाच:
ततस्ते दानवाः सर्वे तेन शव्देन भीषिताः |
२४ क
भीष्म उवाच:
पेतुर्गतासवश्चैव विष्णुतेजोविमोहिताः ||
२४ ख
भीष्म उवाच:
रसातलगतांश्चैव वराहस्त्रिदशद्विषः |
२५ क
भीष्म उवाच:
खुरैः सन्दारय़ामास मांसमेदोस्थिसञ्चय़म् ||
२५ ख
भीष्म उवाच:
नादेन तेन महता सनातन इति स्मृतः |
२६ क
भीष्म उवाच:
पद्मनाभो महाय़ोगी भूताचार्यः स भूतराट् ||
२६ ख
भीष्म उवाच:
ततो देवगणाः सर्वे पितामहमुपाव्रुवन् |
२७ क
भीष्म उवाच:
नादोऽय़ं कीदृशो देव नैनं विद्म वय़ं विभो |
२७ ख
भीष्म उवाच:
कोऽसौ हि कस्य वा नादो येन विह्वलितं जगत् ||
२७ ग
भीष्म उवाच:
एतस्मिन्नन्तरे विष्णुर्वाराहं रूपमास्थितः |
२८ क
भीष्म उवाच:
उदतिष्ठन्महादेवः स्तूय़मानो महर्षिभिः ||
२८ ख
पितामह उवाच:
निहत्य दानवपतीन्महावर्ष्मा महावलः |
२९ क
पितामह उवाच:
एष देवो महाय़ोगी भूतात्मा भूतभावनः ||
२९ ख
पितामह उवाच:
सर्वभूतेश्वरो योगी योनिरात्मा तथात्मनः |
३० क
पितामह उवाच:
स्थिरीभवत कृष्णोऽय़ं सर्वपापप्रणाशनः ||
३० ख
पितामह उवाच:
कृत्वा कर्मातिसाध्वेतदशक्यममितप्रभः |
३१ क
पितामह उवाच:
समाय़ातः स्वमात्मानं महाभागो महाद्युतिः |
३१ ख
पितामह उवाच:
पद्मनाभो महाय़ोगी भूतात्मा भूतभावनः ||
३१ ग
पितामह उवाच:
न सन्तापो न भीः कार्या शोको वा सुरसत्तमाः |
३२ क
पितामह उवाच:
विधिरेष प्रभावश्च कालः सङ्क्षय़कारकः |
३२ ख
पितामह उवाच:
लोकान्धारय़तानेन नादो मुक्तो महात्मना ||
३२ ग
पितामह उवाच:
स एव हि महाभागः सर्वलोकनमस्कृतः |
३३ क
पितामह उवाच:
अच्युतः पुण्डरीकाक्षः सर्वभूतसमुद्भवः ||
३३ ख