वैशम्पाय़न उवाच:
जय़द्रथस्तु सम्प्रेक्ष्य भ्रातरावुद्यताय़ुधौ |
१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्राद्रवत्तूर्णमव्यग्रो जीवितेप्सुः सुदुःखितः ||
१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तं भीमसेनो धावन्तमवतीर्य रथाद्वली |
२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अभिद्रुत्य निजग्राह केशपक्षेऽत्यमर्षणः ||
२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
समुद्यम्य च तं रोषान्निष्पिपेष महीतले |
३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
गले गृहीत्वा राजानं ताडय़ामास चैव ह ||
३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पुनः सञ्जीवमानस्य तस्योत्पतितुमिच्छतः |
४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पदा मूर्ध्नि महावाहुः प्राहरद्विलपिष्यतः ||
४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्य जानुं ददौ भीमो जघ्ने चैनमरत्निना |
५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
स मोहमगमद्राजा प्रहारवरपीडितः ||
५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विरोषं भीमसेनं तु वारय़ामास फल्गुनः |
६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
दुःशलाय़ाः कृते राजा यत्तदाहेति कौरव ||
६ ख
भीमसेन उवाच:
नाय़ं पापसमाचारो मत्तो जीवितुमर्हति |
७ क
भीमसेन उवाच:
द्रौपद्यास्तदनर्हाय़ाः परिक्लेष्टा नराधमः ||
७ ख
भीमसेन उवाच:
किं नु शक्यं मय़ा कर्तुं यद्राजा सततं घृणी |
८ क
भीमसेन उवाच:
त्वं च वालिशय़ा वुद्ध्या सदैवास्मान्प्रवाधसे ||
८ ख
भीमसेन उवाच:
एवमुक्त्वा सटास्तस्य पञ्च चक्रे वृकोदरः |
९ क
भीमसेन उवाच:
अर्धचन्द्रेण वाणेन किञ्चिदव्रुवतस्तदा ||
९ ख
भीमसेन उवाच:
विकल्पय़ित्वा राजानं ततः प्राह वृकोदरः |
१० क
भीमसेन उवाच:
जीवितुं चेच्छसे मूढ हेतुं मे गदतः शृणु ||
१० ख
भीमसेन उवाच:
दासोऽस्मीति त्वय़ा वाच्यं संसत्सु च सभासु च |
११ क
भीमसेन उवाच:
एवं ते जीवितं दद्यामेष युद्धजितो विधिः ||
११ ख
भीमसेन उवाच:
एवमस्त्विति तं राजा कृच्छ्रप्राणो जय़द्रथः |
१२ क
भीमसेन उवाच:
प्रोवाच पुरुषव्याघ्रं भीममाहवशोभिनम् ||
१२ ख
भीमसेन उवाच:
तत एनं विचेष्टन्तं वद्ध्वा पार्थो वृकोदरः |
१३ क
भीमसेन उवाच:
रथमारोपय़ामास विसञ्ज्ञं पांसुगुण्ठितम् ||
१३ ख
भीमसेन उवाच:
ततस्तं रथमास्थाय़ भीमः पार्थानुगस्तदा |
१४ क
भीमसेन उवाच:
अभ्येत्याश्रममध्यस्थमभ्यगच्छद्युधिष्ठिरम् ||
१४ ख
भीमसेन उवाच:
दर्शय़ामास भीमस्तु तदवस्थं जय़द्रथम् |
१५ क
भीमसेन उवाच:
तं राजा प्राहसद्दृष्ट्वा मुच्यतामिति चाव्रवीत् ||
१५ ख
भीमसेन उवाच:
राजानं चाव्रवीद्भीमो द्रौपद्यै कथय़ेति वै |
१६ क
भीमसेन उवाच:
दासभावं गतो ह्येष पाण्डूनां पापचेतनः ||
१६ ख
भीमसेन उवाच:
तमुवाच ततो ज्येष्ठो भ्राता सप्रणय़ं वचः |
१७ क
भीमसेन उवाच:
मुञ्चैनमधमाचारं प्रमाणं यदि ते वय़म् ||
१७ ख
भीमसेन उवाच:
द्रौपदी चाव्रवीद्भीममभिप्रेक्ष्य युधिष्ठिरम् |
१८ क
भीमसेन उवाच:
दासोऽय़ं मुच्यतां राज्ञस्त्वय़ा पञ्चसटः कृतः ||
१८ ख
भीमसेन उवाच:
स मुक्तोऽभ्येत्य राजानमभिवाद्य युधिष्ठिरम् |
१९ क
भीमसेन उवाच:
ववन्दे विह्वलो राजा तांश्च सर्वान्मुनींस्तदा ||
१९ ख
भीमसेन उवाच:
तमुवाच घृणी राजा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः |
२० क
भीमसेन उवाच:
तथा जय़द्रथं दृष्ट्वा गृहीतं सव्यसाचिना ||
२० ख
भीमसेन उवाच:
अदासो गच्छ मुक्तोऽसि मैवं कार्षीः पुनः क्वचित् |
२१ क
भीमसेन उवाच:
स्त्रीकामुक धिगस्तु त्वां क्षुद्रः क्षुद्रसहाय़वान् |
२१ ख
भीमसेन उवाच:
एवंविधं हि कः कुर्यात्त्वदन्यः पुरुषाधमः ||
२१ ग
भीमसेन उवाच:
गतसत्त्वमिव ज्ञात्वा कर्तारमशुभस्य तम् |
२२ क
भीमसेन उवाच:
सम्प्रेक्ष्य भरतश्रेष्ठः कृपां चक्रे नराधिपः ||
२२ ख
भीमसेन उवाच:
धर्मे ते वर्धतां वुद्धिर्मा चाधर्मे मनः कृथाः |
२३ क
भीमसेन उवाच:
साश्वः सरथपादातः स्वस्ति गच्छ जय़द्रथ ||
२३ ख
भीमसेन उवाच:
एवमुक्तस्तु सव्रीडं तूष्णीं किञ्चिदवाङ्मुखः |
२४ क
भीमसेन उवाच:
जगाम राजा दुःखार्तो गङ्गाद्वाराय़ भारत ||
२४ ख
भीमसेन उवाच:
स देवं शरणं गत्वा विरूपाक्षमुमापतिम् |
२५ क
भीमसेन उवाच:
तपश्चचार विपुलं तस्य प्रीतो वृषध्वजः ||
२५ ख
भीमसेन उवाच:
वलिं स्वय़ं प्रत्यगृह्णात्प्रीय़माणस्त्रिलोचनः |
२६ क
भीमसेन उवाच:
वरं चास्मै ददौ देवः स च जग्राह तच्छृणु ||
२६ ख
भीमसेन उवाच:
समस्तान्सरथान्पञ्च जय़ेय़ं युधि पाण्डवान् |
२७ क
भीमसेन उवाच:
इति राजाव्रवीद्देवं नेति देवस्तमव्रवीत् ||
२७ ख
भीमसेन उवाच:
अजय़्यांश्चाप्यवध्यांश्च वारय़िष्यसि तान्युधि |
२८ क
भीमसेन उवाच:
ऋतेऽर्जुनं महावाहुं देवैरपि दुरासदम् ||
२८ ख
भीमसेन उवाच:
यमाहुरजितं देवं शङ्खचक्रगदाधरम् |
२९ क
भीमसेन उवाच:
प्रधानः सोऽस्त्रविदुषां तेन कृष्णेन रक्ष्यते ||
२९ ख
भीमसेन उवाच:
एवमुक्तस्तु नृपतिः स्वमेव भवनं यय़ौ |
३० क
भीमसेन उवाच:
पाण्डवाश्च वने तस्मिन्न्यवसन्काम्यके तदा ||
३० ख