chevron_left शान्ति पर्व अध्याय २१३
युधिष्ठिर उवाच:
किं कुर्वन्सुखमाप्नोति किं कुर्वन्दुःखमाप्नुते |
१ क
युधिष्ठिर उवाच:
किं कुर्वन्निर्भय़ो लोके सिद्धश्चरति भारत ||
१ ख
भीष्म उवाच:
दममेव प्रशंसन्ति वृद्धाः श्रुतिसमाधय़ः |
२ क
भीष्म उवाच:
सर्वेषामेव वर्णानां व्राह्मणस्य विशेषतः ||
२ ख
भीष्म उवाच:
नादान्तस्य क्रिय़ासिद्धिर्यथावदुपलभ्यते |
३ क
भीष्म उवाच:
क्रिय़ा तपश्च वेदाश्च दमे सर्वं प्रतिष्ठितम् ||
३ ख
भीष्म उवाच:
दमस्तेजो वर्धय़ति पवित्रं दम उच्यते |
४ क
भीष्म उवाच:
विपाप्मा निर्भय़ो दान्तः पुरुषो विन्दते महत् ||
४ ख
भीष्म उवाच:
सुखं दान्तः प्रस्वपिति सुखं च प्रतिवुध्यते |
५ क
भीष्म उवाच:
सुखं लोके विपर्येति मनश्चास्य प्रसीदति ||
५ ख
भीष्म उवाच:
तेजो दमेन ध्रिय़ते न तत्तीक्ष्णोऽधिगच्छति |
६ क
भीष्म उवाच:
अमित्रांश्च वहून्नित्यं पृथगात्मनि पश्यति ||
६ ख
भीष्म उवाच:
क्रव्याद्भ्य इव भूतानामदान्तेभ्यः सदा भय़म् |
७ क
भीष्म उवाच:
तेषां विप्रतिषेधार्थं राजा सृष्टः स्वय़म्भुवा ||
७ ख
भीष्म उवाच:
आश्रमेषु च सर्वेषु दम एव विशिष्यते |
८ क
भीष्म उवाच:
यच्च तेषु फलं धर्मे भूय़ो दान्ते तदुच्यते ||
८ ख
भीष्म उवाच:
तेषां लिङ्गानि वक्ष्यामि येषां समुदय़ो दमः |
९ क
भीष्म उवाच:
अकार्पण्यमसंरम्भः सन्तोषः श्रद्दधानता ||
९ ख
भीष्म उवाच:
अक्रोध आर्जवं नित्यं नातिवादो न मानिता |
१० क
भीष्म उवाच:
गुरुपूजानसूय़ा च दय़ा भूतेष्वपैशुनम् ||
१० ख
भीष्म उवाच:
जनवादमृषावादस्तुतिनिन्दाविवर्जनम् |
११ क
भीष्म उवाच:
साधुकामश्चास्पृहय़न्नाय़ाति प्रत्ययं नृषु ||
११ ख
भीष्म उवाच:
अवैरकृत्सूपचारः समो निन्दाप्रशंसय़ोः |
१२ क
भीष्म उवाच:
सुवृत्तः शीलसम्पन्नः प्रसन्नात्मात्मवान्वुधः |
१२ ख
भीष्म उवाच:
प्राप्य लोके च सत्कारं स्वर्गं वै प्रेत्य गच्छति ||
१२ ग
भीष्म उवाच:
सर्वभूतहिते युक्तो न स्मय़ाद्द्वेष्टि वै जनम् |
१३ क
भीष्म उवाच:
महाह्रद इवाक्षोभ्य प्रज्ञातृप्तः प्रसीदति ||
१३ ख
भीष्म उवाच:
अभय़ं सर्वभूतेभ्यः सर्वेषामभय़ं यतः |
१४ क
भीष्म उवाच:
नमस्यः सर्वभूतानां दान्तो भवति ज्ञानवान् ||
१४ ख
भीष्म उवाच:
न हृष्यति महत्यर्थे व्यसने च न शोचति |
१५ क
भीष्म उवाच:
स वै परिमितप्रज्ञः स दान्तो द्विज उच्यते ||
१५ ख
भीष्म उवाच:
कर्मभिः श्रुतसम्पन्नः सद्भिराचरितैः शुभैः |
१६ क
भीष्म उवाच:
सदैव दमसंय़ुक्तस्तस्य भुङ्क्ते महत्फलम् ||
१६ ख
भीष्म उवाच:
अनसूय़ा क्षमा शान्तिः सन्तोषः प्रिय़वादिता |
१७ क
भीष्म उवाच:
सत्यं दानमनाय़ासो नैष मार्गो दुरात्मनाम् ||
१७ ख
भीष्म उवाच:
कामक्रोधौ वशे कृत्वा व्रह्मचारी जितेन्द्रिय़ः |
१८ क
भीष्म उवाच:
विक्रम्य घोरे तपसि व्राह्मणः संशितव्रतः |
१८ ख
भीष्म उवाच:
कालाकाङ्क्षी चरेल्लोकान्निरपाय़ इवात्मवान् ||
१८ ग