मार्कण्डेय़ उवाच:
अग्नीनां विविधो वंशः कीर्तितस्ते मय़ानघ |
१ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
शृणु जन्म तु कौरव्य कार्त्तिकेय़स्य धीमतः ||
१ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अद्भुतस्याद्भुतं पुत्रं प्रवक्ष्याम्यमितौजसम् |
२ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
जातं सप्तर्षिभार्याभिर्व्रह्मण्यं कीर्तिवर्धनम् ||
२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
देवासुराः पुरा यत्ता विनिघ्नन्तः परस्परम् |
३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
तत्राजय़न्सदा देवान्दानवा घोररूपिणः ||
३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
वध्यमानं वलं दृष्ट्वा वहुशस्तैः पुरन्दरः |
४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
स्वसैन्यनाय़कार्थाय़ चिन्तामाप भृशं तदा ||
४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
देवसेनां दानवैर्यो भग्नां दृष्ट्वा महावलः |
५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
पालय़ेद्वीर्यमाश्रित्य स ज्ञेय़ः पुरुषो मय़ा ||
५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
स शैलं मानसं गत्वा ध्याय़न्नर्थमिमं भृशम् |
६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
शुश्रावार्तस्वरं घोरमथ मुक्तं स्त्रिय़ा तदा ||
६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अभिधावतु मा कश्चित्पुरुषस्त्रातु चैव ह |
७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
पतिं च मे प्रदिशतु स्वय़ं वा पतिरस्तु मे ||
७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
पुरन्दरस्तु तामाह मा भैर्नास्ति भय़ं तव |
८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
एवमुक्त्वा ततोऽपश्यत्केशिनं स्थितमग्रतः ||
८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
किरीटिनं गदापाणिं धातुमन्तमिवाचलम् |
९ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
हस्ते गृहीत्वा तां कन्यामथैनं वासवोऽव्रवीत् ||
९ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अनार्यकर्मन्कस्मात्त्वमिमां कन्यां जिहीर्षसि |
१० क
मार्कण्डेय़ उवाच:
वज्रिणं मां विजानीहि विरमास्याः प्रवाधनात् ||
१० ख
केश्यु उवाच:
विसृजस्व त्वमेवैनां शक्रैषा प्रार्थिता मय़ा |
११ क
केश्यु उवाच:
क्षमं ते जीवतो गन्तुं स्वपुरं पाकशासन ||
११ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
एवमुक्त्वा गदां केशी चिक्षेपेन्द्रवधाय़ वै |
१२ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
तामापतन्तीं चिच्छेद मध्ये वज्रेण वासवः ||
१२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अथास्य शैलशिखरं केशी क्रुद्धो व्यवासृजत् |
१३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
तदापतन्तं सम्प्रेक्ष्य शैलशृङ्गं शतक्रतुः |
१३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
विभेद राजन्वज्रेण भुवि तन्निपपात ह ||
१३ ग
मार्कण्डेय़ उवाच:
पतता तु तदा केशी तेन शृङ्गेण ताडितः |
१४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
हित्वा कन्यां महाभागां प्राद्रवद्भृशपीडितः ||
१४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अपय़ातेऽसुरे तस्मिंस्तां कन्यां वासवोऽव्रवीत् |
१५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
कासि कस्यासि किं चेह कुरुषे त्वं शुभानने ||
१५ ख
कन्यो उवाच:
अहं प्रजापतेः कन्या देवसेनेति विश्रुता |
१६ क
कन्यो उवाच:
भगिनी दैत्यसेना मे सा पूर्वं केशिना हृता ||
१६ ख
कन्यो उवाच:
सहैवावां भगिन्यौ तु सखीभिः सह मानसम् |
१७ क
कन्यो उवाच:
आगच्छावेह रत्यर्थमनुज्ञाप्य प्रजापतिम् ||
१७ ख
कन्यो उवाच:
नित्यं चावां प्रार्थय़ते हर्तुं केशी महासुरः |
१८ क
कन्यो उवाच:
इच्छत्येनं दैत्यसेना न त्वहं पाकशासन ||
१८ ख
कन्यो उवाच:
सा हृता तेन भगवन्मुक्ताहं त्वद्वलेन तु |
१९ क
कन्यो उवाच:
त्वय़ा देवेन्द्र निर्दिष्टं पतिमिच्छामि दुर्जय़म् ||
१९ ख
इन्द्र उवाच:
मम मातृष्वसेय़ा त्वं माता दाक्षाय़णी मम |
२० क
इन्द्र उवाच:
आख्यातं त्वहमिच्छामि स्वय़मात्मवलं त्वय़ा ||
२० ख
कन्यो उवाच:
अवलाहं महावाहो पतिस्तु वलवान्मम |
२१ क
कन्यो उवाच:
वरदानात्पितुर्भावी सुरासुरनमस्कृतः ||
२१ ख
इन्द्र उवाच:
कीदृशं वै वलं देवि पत्युस्तव भविष्यति |
२२ क
इन्द्र उवाच:
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तव वाक्यमनिन्दिते ||
२२ ख
कन्यो उवाच:
देवदानवय़क्षाणां किंनरोरगरक्षसाम् |
२३ क
कन्यो उवाच:
जेता स दृष्टो दुष्टानां महावीर्यो महावलः ||
२३ ख
कन्यो उवाच:
यस्तु सर्वाणि भूतानि त्वय़ा सह विजेष्यति |
२४ क
कन्यो उवाच:
स हि मे भविता भर्ता व्रह्मण्यः कीर्तिवर्धनः ||
२४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
इन्द्रस्तस्या वचः श्रुत्वा दुःखितोऽचिन्तय़द्भृशम् |
२५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अस्या देव्याः पतिर्नास्ति यादृशं सम्प्रभाषते ||
२५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अथापश्यत्स उदय़े भास्करं भास्करद्युतिः |
२६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
सोमं चैव महाभागं विशमानं दिवाकरम् ||
२६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अमावास्यां सम्प्रवृत्तं मुहूर्तं रौद्रमेव च |
२७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
देवासुरं च सङ्ग्रामं सोऽपश्यदुदय़े गिरौ ||
२७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
लोहितैश्च घनैर्युक्तां पूर्वां सन्ध्यां शतक्रतुः |
२८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अपश्यल्लोहितोदं च भगवान्वरुणालय़म् ||
२८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
भृगुभिश्चाङ्गिरोभिश्च हुतं मन्त्रैः पृथग्विधैः |
२९ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
हव्यं गृहीत्वा वह्निं च प्रविशन्तं दिवाकरम् ||
२९ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
पर्व चैव चतुर्विंशं तदा सूर्यमुपस्थितम् |
३० क
मार्कण्डेय़ उवाच:
तथा धर्मगतं रौद्रं सोमं सूर्यगतं च तम् ||
३० ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
समालोक्यैकतामेव शशिनो भास्करस्य च |
३१ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
समवाय़ं तु तं रौद्रं दृष्ट्वा शक्रो व्यचिन्तय़त् ||
३१ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
एष रौद्रश्च सङ्घातो महान्युक्तश्च तेजसा |
३२ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
सोमस्य वह्निसूर्याभ्यामद्भुतोऽय़ं समागमः |
३२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
जनय़ेद्यं सुतं सोमः सोऽस्या देव्याः पतिर्भवेत् ||
३२ ग
मार्कण्डेय़ उवाच:
अग्निश्चैतैर्गुणैर्युक्तः सर्वैरग्निश्च देवता |
३३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
एष चेज्जनय़ेद्गर्भं सोऽस्या देव्याः पतिर्भवेत् ||
३३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
एवं सञ्चिन्त्य भगवान्व्रह्मलोकं तदा गतः |
३४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
गृहीत्वा देवसेनां तामवन्दत्स पितामहम् |
३४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
उवाच चास्या देव्यास्त्वं साधु शूरं पतिं दिश ||
३४ ग
व्रह्मो उवाच:
यथैतच्चिन्तितं कार्यं त्वय़ा दानवसूदन |
३५ क
व्रह्मो उवाच:
तथा स भविता गर्भो वलवानुरुविक्रमः ||
३५ ख
व्रह्मो उवाच:
स भविष्यति सेनानीस्त्वय़ा सह शतक्रतो |
३६ क
व्रह्मो उवाच:
अस्या देव्याः पतिश्चैव स भविष्यति वीर्यवान् ||
३६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
एतच्छ्रुत्वा नमस्तस्मै कृत्वासौ सह कन्यया |
३७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
तत्राभ्यगच्छद्देवेन्द्रो यत्र देवर्षय़ोऽभवन् |
३७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
वसिष्ठप्रमुखा मुख्या विप्रेन्द्राः सुमहाव्रताः ||
३७ ग
मार्कण्डेय़ उवाच:
भागार्थं तपसोपात्तं तेषां सोमं तथाध्वरे |
३८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
पिपासवो यय़ुर्देवाः शतक्रतुपुरोगमाः ||
३८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
इष्टिं कृत्वा यथान्याय़ं सुसमिद्धे हुताशने |
३९ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
जुहुवुस्ते महात्मानो हव्यं सर्वदिवौकसाम् ||
३९ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
समाहूतो हुतवहः सोऽद्भुतः सूर्यमण्डलात् |
४० क
मार्कण्डेय़ उवाच:
विनिःसृत्याय़यौ वह्निर्वाग्यतो विधिवत्प्रभुः |
४० ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
आगम्याहवनीय़ं वै तैर्द्विजैर्मन्त्रतो हुतम् ||
४० ग
मार्कण्डेय़ उवाच:
स तत्र विविधं हव्यं प्रतिगृह्य हुताशनः |
४१ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
ऋषिभ्यो भरतश्रेष्ठ प्राय़च्छत दिवौकसाम् ||
४१ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
निष्क्रामंश्चाप्यपश्यत्स पत्नीस्तेषां महात्मनाम् |
४२ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
स्वेष्वाश्रमेषूपविष्टाः स्नाय़न्तीश्च यथासुखम् ||
४२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
रुक्मवेदिनिभास्तास्तु चन्द्रलेखा इवामलाः |
४३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
हुताशनार्चिप्रतिमाः सर्वास्तारा इवाद्भुताः ||
४३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
स तद्गतेन मनसा वभूव क्षुभितेन्द्रिय़ः |
४४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
पत्नीर्दृष्ट्वा द्विजेन्द्राणां वह्निः कामवशं यय़ौ ||
४४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
स भूय़श्चिन्तय़ामास न न्याय़्यं क्षुभितोऽस्मि यत् |
४५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
साध्वीः पत्नीर्द्विजेन्द्राणामकामाः कामय़ाम्यहम् ||
४५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
नैताः शक्या मय़ा द्रष्टुं स्प्रष्टुं वाप्यनिमित्ततः |
४६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
गार्हपत्यं समाविश्य तस्मात्पश्याम्यभीक्ष्णशः ||
४६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
संस्पृशन्निव सर्वास्ताः शिखाभिः काञ्चनप्रभाः |
४७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
पश्यमानश्च मुमुदे गार्हपत्यं समाश्रितः ||
४७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
निरुष्य तत्र सुचिरमेवं वह्निर्वशं गतः |
४८ क