मार्कण्डेय़ उवाच:
उपविष्टं ततः स्कन्दं हिरण्यकवचस्रजम् |
१ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
हिरण्यचूडमुकुटं हिरण्याक्षं महाप्रभम् ||
१ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
लोहिताम्वरसंवीतं तीक्ष्णदंष्ट्रं मनोरमम् |
२ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
सर्वलक्षणसम्पन्नं त्रैलोक्यस्यापि सुप्रिय़म् ||
२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
ततस्तं वरदं शूरं युवानं मृष्टकुण्डलम् |
३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अभजत्पद्मरूपा श्रीः स्वय़मेव शरीरिणी ||
३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
श्रिय़ा जुष्टः पृथुय़शाः स कुमारवरस्तदा |
४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
निषण्णो दृश्यते भूतैः पौर्णमास्यां यथा शशी ||
४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अपूजय़न्महात्मानो व्राह्मणास्तं महावलम् |
५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
इदमाहुस्तदा चैव स्कन्दं तत्र महर्षय़ः ||
५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
हिरण्यवर्ण भद्रं ते लोकानां शङ्करो भव |
६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
त्वय़ा षड्रात्रजातेन सर्वे लोका वशीकृताः ||
६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अभय़ं च पुनर्दत्तं त्वय़ैवैषां सुरोत्तम |
७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
तस्मादिन्द्रो भवानस्तु त्रैलोक्यस्याभय़ङ्करः ||
७ ख
स्कन्द उवाच:
किमिन्द्रः सर्वलोकानां करोतीह तपोधनाः |
८ क
स्कन्द उवाच:
कथं देवगणांश्चैव पाति नित्यं सुरेश्वरः ||
८ ख
ऋषय़ ऊचुः:
इन्द्रो दिशति भूतानां वलं तेजः प्रजाः सुखम् |
९ क
ऋषय़ ऊचुः:
तुष्टः प्रय़च्छति तथा सर्वान्दाय़ान्सुरेश्वरः ||
९ ख
ऋषय़ ऊचुः:
दुर्वृत्तानां संहरति वृत्तस्थानां प्रय़च्छति |
१० क
ऋषय़ ऊचुः:
अनुशास्ति च भूतानि कार्येषु वलसूदनः ||
१० ख
ऋषय़ ऊचुः:
असूर्ये च भवेत्सूर्यस्तथाचन्द्रे च चन्द्रमाः |
११ क
ऋषय़ ऊचुः:
भवत्यग्निश्च वाय़ुश्च पृथिव्यापश्च कारणैः ||
११ ख
ऋषय़ ऊचुः:
एतदिन्द्रेण कर्तव्यमिन्द्रे हि विपुलं वलम् |
१२ क
ऋषय़ ऊचुः:
त्वं च वीर वलश्रेष्ठस्तस्मादिन्द्रो भवस्व नः ||
१२ ख
शक्र उवाच:
भवस्वेन्द्रो महावाहो सर्वेषां नः सुखावहः |
१३ क
शक्र उवाच:
अभिषिच्यस्व चैवाद्य प्राप्तरूपोऽसि सत्तम ||
१३ ख
स्कन्द उवाच:
शाधि त्वमेव त्रैलोक्यमव्यग्रो विजय़े रतः |
१४ क
स्कन्द उवाच:
अहं ते किङ्करः शक्र न ममेन्द्रत्वमीप्सितम् ||
१४ ख
शक्र उवाच:
वलं तवाद्भुतं वीर त्वं देवानामरीञ्जहि |
१५ क
शक्र उवाच:
अवज्ञास्यन्ति मां लोका वीर्येण तव विस्मिताः ||
१५ ख
शक्र उवाच:
इन्द्रत्वेऽपि स्थितं वीर वलहीनं पराजितम् |
१६ क
शक्र उवाच:
आवय़ोश्च मिथो भेदे प्रय़तिष्यन्त्यतन्द्रिताः ||
१६ ख
शक्र उवाच:
भेदिते च त्वय़ि विभो लोको द्वैधमुपेष्यति |
१७ क
शक्र उवाच:
द्विधाभूतेषु लोकेषु निश्चितेष्वावय़ोस्तथा |
१७ ख
शक्र उवाच:
विग्रहः सम्प्रवर्तेत भूतभेदान्महावल ||
१७ ग
शक्र उवाच:
तत्र त्वं मां रणे तात यथाश्रद्धं विजेष्यसि |
१८ क
शक्र उवाच:
तस्मादिन्द्रो भवानद्य भविता मा विचारय़ ||
१८ ख
स्कन्द उवाच:
त्वमेव राजा भद्रं ते त्रैलोक्यस्य ममैव च |
१९ क
स्कन्द उवाच:
करोमि किं च ते शक्र शासनं तद्व्रवीहि मे ||
१९ ख
शक्र उवाच:
यदि सत्यमिदं वाक्यं निश्चय़ाद्भाषितं त्वय़ा |
२० क
शक्र उवाच:
यदि वा शासनं स्कन्द कर्तुमिच्छसि मे शृणु ||
२० ख
शक्र उवाच:
अभिषिच्यस्व देवानां सेनापत्ये महावल |
२१ क
शक्र उवाच:
अहमिन्द्रो भविष्यामि तव वाक्यान्महावल ||
२१ ख
स्कन्द उवाच:
दानवानां विनाशाय़ देवानामर्थसिद्धय़े |
२२ क
स्कन्द उवाच:
गोव्राह्मणस्य त्राणार्थं सेनापत्येऽभिषिञ्च माम् ||
२२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
सोऽभिषिक्तो मघवता सर्वैर्देवगणैः सह |
२३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अतीव शुशुभे तत्र पूज्यमानो महर्षिभिः ||
२३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
तस्य तत्काञ्चनं छत्रं ध्रिय़माणं व्यरोचत |
२४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
यथैव सुसमिद्धस्य पावकस्यात्ममण्डलम् ||
२४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
विश्वकर्मकृता चास्य दिव्या माला हिरण्मय़ी |
२५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
आवद्धा त्रिपुरघ्नेन स्वय़मेव यशस्विना ||
२५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
आगम्य मनुजव्याघ्र सह देव्या परन्तप |
२६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अर्चय़ामास सुप्रीतो भगवान्गोवृषध्वजः ||
२६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
रुद्रमग्निं द्विजाः प्राहू रुद्रसूनुस्ततस्तु सः |
२७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
रुद्रेण शुक्रमुत्सृष्टं तच्छ्वेतः पर्वतोऽभवत् |
२७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
पावकस्येन्द्रिय़ं श्वेते कृत्तिकाभिः कृतं नगे ||
२७ ग
मार्कण्डेय़ उवाच:
पूज्यमानं तु रुद्रेण दृष्ट्वा सर्वे दिवौकसः |
२८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
रुद्रसूनुं ततः प्राहुर्गुहं गुणवतां वरम् ||
२८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अनुप्रविश्य रुद्रेण वह्निं जातो ह्ययं शिशुः |
२९ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
तत्र जातस्ततः स्कन्दो रुद्रसूनुस्ततोऽभवत् ||
२९ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
रुद्रस्य वह्नेः स्वाहाय़ाः षण्णां स्त्रीणां च तेजसा |
३० क
मार्कण्डेय़ उवाच:
जातः स्कन्दः सुरश्रेष्ठो रुद्रसूनुस्ततोऽभवत् ||
३० ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अरजे वाससी रक्ते वसानः पावकात्मजः |
३१ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
भाति दीप्तवपुः श्रीमान्रक्ताभ्राभ्यामिवांशुमान् ||
३१ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
कुक्कुटश्चाग्निना दत्तस्तस्य केतुरलङ्कृतः |
३२ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
रथे समुच्छ्रितो भाति कालाग्निरिव लोहितः ||
३२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
विवेश कवचं चास्य शरीरं सहजं ततः |
३३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
युध्यमानस्य देवस्य प्रादुर्भवति तत्सदा ||
३३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
शक्तिर्वर्म वलं तेजः कान्तत्वं सत्यमक्षतिः |
३४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
व्रह्मण्यत्वमसंमोहो भक्तानां परिरक्षणम् ||
३४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
निकृन्तनं च शत्रूणां लोकानां चाभिरक्षणम् |
३५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
स्कन्देन सह जातानि सर्वाण्येव जनाधिप ||
३५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
एवं देवगणैः सर्वैः सोऽभिषिक्तः स्वलङ्कृतः |
३६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
वभौ प्रतीतः सुमनाः परिपूर्णेन्दुदर्शनः ||
३६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
इष्टैः स्वाध्याय़घोषैश्च देवतूर्यरवैरपि |
३७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
देवगन्धर्वगीतैश्च सर्वैरप्सरसां गणैः ||
३७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
एतैश्चान्यैश्च विविधैर्हृष्टतुष्टैरलङ्कृतैः |
३८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
क्रीडन्निव तदा देवैरभिषिक्तः स पावकिः ||
३८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अभिषिक्तं महासेनमपश्यन्त दिवौकसः |
३९ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
विनिहत्य तमः सूर्यं यथेहाभ्युदितं तथा ||
३९ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अथैनमभ्ययुः सर्वा देवसेनाः सहस्रशः |
४० क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अस्माकं त्वं पतिरिति व्रुवाणाः सर्वतोदिशम् ||
४० ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
ताः समासाद्य भगवान्सर्वभूतगणैर्वृतः |
४१ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अर्चितश्च स्तुतश्चैव सान्त्वय़ामास ता अपि ||
४१ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
शतक्रतुश्चाभिषिच्य स्कन्दं सेनापतिं तदा |
४२ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
सस्मार तां देवसेनां या सा तेन विमोक्षिता ||
४२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अय़ं तस्याः पतिर्नूनं विहितो व्रह्मणा स्वय़म् |
४३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
इति चिन्त्यानय़ामास देवसेनां स्वलङ्कृताम् ||
४३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
स्कन्दं चोवाच वलभिदिय़ं कन्या सुरोत्तम |
४४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अजाते त्वय़ि निर्दिष्टा तव पत्नी स्वय़म्भुवा ||
४४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
तस्मात्त्वमस्या विधिवत्पाणिं मन्त्रपुरस्कृतम् |
४५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
गृहाण दक्षिणं देव्याः पाणिना पद्मवर्चसम् ||
४५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
एवमुक्तः स जग्राह तस्याः पाणिं यथाविधि |
४६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
वृहस्पतिर्मन्त्रविधिं जजाप च जुहाव च ||
४६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
एवं स्कन्दस्य महिषीं देवसेनां विदुर्वुधाः |
४७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
षष्ठीं यां व्राह्मणाः प्राहुर्लक्ष्मीमाशां सुखप्रदाम् |
४७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
सिनीवालीं कुहूं चैव सद्वृत्तिमपराजिताम् ||
४७ ग
मार्कण्डेय़ उवाच:
यदा स्कन्दः पतिर्लव्धः शाश्वतो देवसेनय़ा |
४८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
तदा तमाश्रय़ल्लक्ष्मीः स्वय़ं देवी शरीरिणी ||
४८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
श्रीजुष्टः पञ्चमीं स्कन्दस्तस्माच्छ्रीपञ्चमी स्मृता |
४९ क