वैशम्पाय़न उवाच:
भीमसेनस्ततः कृष्णमुवाच यदुनन्दनम् |
१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वुद्धिमास्थाय़ विपुलां जरासन्धजिघांसय़ा ||
१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
नाय़ं पापो मय़ा कृष्ण युक्तः स्यादनुरोधितुम् |
२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्राणेन यदुशार्दूल वद्धवङ्क्षणवाससा ||
२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एवमुक्तस्ततः कृष्णः प्रत्युवाच वृकोदरम् |
३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
त्वरय़न्पुरुषव्याघ्रो जरासन्धवधेप्सय़ा ||
३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
यत्ते दैवं परं सत्त्वं यच्च ते मातरिश्वनः |
४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वलं भीम जरासन्धे दर्शय़ाशु तदद्य नः ||
४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एवमुक्तस्तदा भीमो जरासन्धमरिन्दमः |
५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
उत्क्षिप्य भ्रामय़द्राजन्वलवन्तं महावलः ||
५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
भ्रामय़ित्वा शतगुणं भुजाभ्यां भरतर्षभ |
६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वभञ्ज पृष्ठे सङ्क्षिप्य निष्पिष्य विननाद च ||
६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्य निष्पिष्यमाणस्य पाण्डवस्य च गर्जतः |
७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अभवत्तुमुलो नादः सर्वप्राणिभय़ङ्करः ||
७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
वित्रेसुर्मागधाः सर्वे स्त्रीणां गर्भाश्च सुस्रुवुः |
८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
भीमसेनस्य नादेन जरासन्धस्य चैव ह ||
८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
किं नु स्विद्धिमवान्भिन्नः किं नु स्विद्दीर्यते मही |
९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
इति स्म मागधा जज्ञुर्भीमसेनस्य निस्वनात् ||
९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततो राजकुलद्वारि प्रसुप्तमिव तं नृपम् |
१० क
वैशम्पाय़न उवाच:
रात्रौ परासुमुत्सृज्य निश्चक्रमुररिन्दमाः ||
१० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
जरासन्धरथं कृष्णो योजय़ित्वा पताकिनम् |
११ क
वैशम्पाय़न उवाच:
आरोप्य भ्रातरौ चैव मोक्षय़ामास वान्धवान् ||
११ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ते वै रत्नभुजं कृष्णं रत्नार्हं पृथिवीश्वराः |
१२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
राजानश्चक्रुरासाद्य मोक्षिता महतो भय़ात् ||
१२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अक्षतः शस्त्रसम्पन्नो जितारिः सह राजभिः |
१३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
रथमास्थाय़ तं दिव्यं निर्जगाम गिरिव्रजात् ||
१३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
यः स सोदर्यवान्नाम द्विय़ोधः कृष्णसारथिः |
१४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अभ्यासघाती सन्दृश्यो दुर्जय़ः सर्वराजभिः ||
१४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
भीमार्जुनाभ्यां योधाभ्यामास्थितः कृष्णसारथिः |
१५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
शुशुभे रथवर्योऽसौ दुर्जय़ः सर्वधन्विभिः ||
१५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
शक्रविष्णू हि सङ्ग्रामे चेरतुस्तारकामय़े |
१६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
रथेन तेन तं कृष्ण उपारुह्य यय़ौ तदा ||
१६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तप्तचामीकराभेण किङ्किणीजालमालिना |
१७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मेघनिर्घोषनादेन जैत्रेणामित्रघातिना ||
१७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
येन शक्रो दानवानां जघान नवतीर्नव |
१८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तं प्राप्य समहृष्यन्त रथं ते पुरुषर्षभाः ||
१८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः कृष्णं महावाहुं भ्रातृभ्यां सहितं तदा |
१९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
रथस्थं मागधा दृष्ट्वा समपद्यन्त विस्मिताः ||
१९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
हय़ैर्दिव्यैः समाय़ुक्तो रथो वाय़ुसमो जवे |
२० क
वैशम्पाय़न उवाच:
अधिष्ठितः स शुशुभे कृष्णेनातीव भारत ||
२० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
असङ्गी देवविहितस्तस्मिन्रथवरे ध्वजः |
२१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
योजनाद्ददृशे श्रीमानिन्द्राय़ुधसमप्रभः ||
२१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
चिन्तय़ामास कृष्णोऽथ गरुत्मन्तं स चाभ्ययात् |
२२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
क्षणे तस्मिन्स तेनासीच्चैत्ययूप इवोच्छ्रितः ||
२२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
व्यादितास्यैर्महानादैः सह भूतैर्ध्वजालय़ैः |
२३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्थौ रथवरे तस्मिन्गरुत्मान्पन्नगाशनः ||
२३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
दुर्निरीक्ष्यो हि भूतानां तेजसाभ्यधिकं वभौ |
२४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
आदित्य इव मध्याह्ने सहस्रकिरणावृतः ||
२४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
न स सज्जति वृक्षेषु शस्त्रैश्चापि न रिष्यते |
२५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
दिव्यो ध्वजवरो राजन्दृश्यते देवमानुषैः ||
२५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तमास्थाय़ रथं दिव्यं पर्जन्यसमनिस्वनम् |
२६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
निर्ययौ पुरुषव्याघ्रः पाण्डवाभ्यां सहाच्युतः ||
२६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
यं लेभे वासवाद्राजा वसुस्तस्माद्वृहद्रथः |
२७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
वृहद्रथात्क्रमेणैव प्राप्तो वार्हद्रथं नृपम् ||
२७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स निर्ययौ महावाहुः पुण्डरीकेक्षणस्ततः |
२८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
गिरिव्रजाद्वहिस्तस्थौ समे देशे महाय़शाः ||
२८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तत्रैनं नागराः सर्वे सत्कारेणाभ्ययुस्तदा |
२९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
व्राह्मणप्रमुखा राजन्विधिदृष्टेन कर्मणा ||
२९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
वन्धनाद्विप्रमुक्ताश्च राजानो मधुसूदनम् |
३० क
वैशम्पाय़न उवाच:
पूजय़ामासुरूचुश्च सान्त्वपूर्वमिदं वचः ||
३० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
नैतच्चित्रं महावाहो त्वय़ि देवकिनन्दन |
३१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
भीमार्जुनवलोपेते धर्मस्य परिपालनम् ||
३१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
जरासन्धह्रदे घोरे दुःखपङ्के निमज्जताम् |
३२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
राज्ञां समभ्युद्धरणं यदिदं कृतमद्य ते ||
३२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विष्णो समवसन्नानां गिरिदुर्गे सुदारुणे |
३३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
दिष्ट्या मोक्षाद्यशो दीप्तमाप्तं ते पुरुषोत्तम ||
३३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
किं कुर्मः पुरुषव्याघ्र व्रवीहि पुरुषर्षभ |
३४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कृतमित्येव तज्ज्ञेय़ं नृपैर्यद्यपि दुष्करम् ||
३४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तानुवाच हृषीकेशः समाश्वास्य महामनाः |
३५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
युधिष्ठिरो राजसूय़ं क्रतुमाहर्तुमिच्छति ||
३५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्य धर्मप्रवृत्तस्य पार्थिवत्वं चिकीर्षतः |
३६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सर्वैर्भवद्भिर्यज्ञार्थे साहाय़्यं दीय़तामिति ||
३६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः प्रतीतमनसस्ते नृपा भरतर्षभ |
३७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तथेत्येवाव्रुवन्सर्वे प्रतिजज्ञुश्च तां गिरम् ||
३७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
रत्नभाजं च दाशार्हं चक्रुस्ते पृथिवीश्वराः |
३८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कृच्छ्राज्जग्राह गोविन्दस्तेषां तदनुकम्पय़ा ||
३८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
जरासन्धात्मजश्चैव सहदेवो महारथः |
३९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
निर्ययौ सजनामात्यः पुरस्कृत्य पुरोहितम् ||
३९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स नीचैः प्रश्रितो भूत्वा वहुरत्नपुरोगमः |
४० क
वैशम्पाय़न उवाच:
सहदेवो नृणां देवं वासुदेवमुपस्थितः ||
४० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
भय़ार्ताय़ ततस्तस्मै कृष्णो दत्त्वाभय़ं तदा |
४१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अभ्यषिञ्चत तत्रैव जरासन्धात्मजं तदा ||
४१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
गत्वैकत्वं च कृष्णेन पार्थाभ्यां चैव सत्कृतः |
४२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
विवेश राजा मतिमान्पुनर्वार्हद्रथं पुरम् ||
४२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
कृष्णस्तु सह पार्थाभ्यां श्रिय़ा परमय़ा ज्वलन् |
४३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
रत्नान्यादाय़ भूरीणि प्रय़यौ पुष्करेक्षणः ||
४३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
इन्द्रप्रस्थमुपागम्य पाण्डवाभ्यां सहाच्युतः |
४४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
समेत्य धर्मराजानं प्रीय़माणोऽभ्यभाषत ||
४४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
दिष्ट्या भीमेन वलवाञ्जरासन्धो निपातितः |
४५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
राजानो मोक्षिताश्चेमे वन्धनान्नृपसत्तम ||
४५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
दिष्ट्या कुशलिनौ चेमौ भीमसेनधनञ्जय़ौ |
४६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
पुनः स्वनगरं प्राप्तावक्षताविति भारत ||
४६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततो युधिष्ठिरः कृष्णं पूजय़ित्वा यथार्हतः |
४७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
भीमसेनार्जुनौ चैव प्रहृष्टः परिषस्वजे ||
४७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः क्षीणे जरासन्धे भ्रातृभ्यां विहितं जय़म् |
४८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
अजातशत्रुरासाद्य मुमुदे भ्रातृभिः सह ||
४८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
यथावय़ः समागम्य राजभिस्तैश्च पाण्डवः |
४९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सत्कृत्य पूजय़ित्वा च विससर्ज नराधिपान् ||
४९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
युधिष्ठिराभ्यनुज्ञातास्ते नृपा हृष्टमानसाः |
५० क
वैशम्पाय़न उवाच:
जग्मुः स्वदेशांस्त्वरिता यानैरुच्चावचैस्ततः ||
५० ख