श्रीकृष्ण उवाच:
सर्वैर्गुणैर्महाराज राजसूय़ं त्वमर्हसि |
१ क
श्रीकृष्ण उवाच:
जानतस्त्वेव ते सर्वं किञ्चिद्वक्ष्यामि भारत ||
१ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
जामदग्न्येन रामेण क्षत्रं यदवशेषितम् |
२ क
श्रीकृष्ण उवाच:
तस्मादवरजं लोके यदिदं क्षत्रसञ्ज्ञितम् ||
२ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
कृतोऽय़ं कुलसङ्कल्पः क्षत्रिय़ैर्वसुधाधिप |
३ क
श्रीकृष्ण उवाच:
निदेशवाग्भिस्तत्ते ह विदितं भरतर्षभ ||
३ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
ऐलस्येक्ष्वाकुवंशस्य प्रकृतिं परिचक्षते |
४ क
श्रीकृष्ण उवाच:
राजानः श्रेणिवद्धाश्च ततोऽन्ये क्षत्रिय़ा भुवि ||
४ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
ऐलवंश्यास्तु ये राजंस्तथैवेक्ष्वाकवो नृपाः |
५ क
श्रीकृष्ण उवाच:
तानि चैकशतं विद्धि कुलानि भरतर्षभ ||
५ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
यय़ातेस्त्वेव भोजानां विस्तरोऽतिगुणो महान् |
६ क
श्रीकृष्ण उवाच:
भजते च महाराज विस्तरः स चतुर्दिशम् ||
६ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
तेषां तथैव तां लक्ष्मीं सर्वक्षत्रमुपासते |
७ क
श्रीकृष्ण उवाच:
सोऽवनीं मध्यमां भुक्त्वा मिथोभेदेष्वमन्यत ||
७ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
चतुर्युस्त्वपरो राजा यस्मिन्नेकशतोऽभवत् |
८ क
श्रीकृष्ण उवाच:
स साम्राज्यं जरासन्धः प्राप्तो भवति योनितः ||
८ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
तं स राजा महाप्राज्ञ संश्रित्य किल सर्वशः |
९ क
श्रीकृष्ण उवाच:
राजन्सेनापतिर्जातः शिशुपालः प्रतापवान् ||
९ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
तमेव च महाराज शिष्यवत्समुपस्थितः |
१० क
श्रीकृष्ण उवाच:
वक्रः करूषाधिपतिर्माय़ाय़ोधी महावलः ||
१० ख
श्रीकृष्ण उवाच:
अपरौ च महावीर्यौ महात्मानौ समाश्रितौ |
११ क
श्रीकृष्ण उवाच:
जरासन्धं महावीर्यं तौ हंसडिभकावुभौ ||
११ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
दन्तवक्रः करूषश्च कलभो मेघवाहनः |
१२ क
श्रीकृष्ण उवाच:
मूर्ध्ना दिव्यं मणिं विभ्रद्यं तं भूतमणिं विदुः ||
१२ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
मुरं च नरकं चैव शास्ति यो यवनाधिपौ |
१३ क
श्रीकृष्ण उवाच:
अपर्यन्तवलो राजा प्रतीच्यां वरुणो यथा ||
१३ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
भगदत्तो महाराज वृद्धस्तव पितुः सखा |
१४ क
श्रीकृष्ण उवाच:
स वाचा प्रणतस्तस्य कर्मणा चैव भारत ||
१४ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
स्नेहवद्धस्तु पितृवन्मनसा भक्तिमांस्त्वय़ि |
१५ क
श्रीकृष्ण उवाच:
प्रतीच्यां दक्षिणं चान्तं पृथिव्याः पाति यो नृपः ||
१५ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
मातुलो भवतः शूरः पुरुजित्कुन्तिवर्धनः |
१६ क
श्रीकृष्ण उवाच:
स ते संनतिमानेकः स्नेहतः शत्रुतापनः ||
१६ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
जरासन्धं गतस्त्वेवं पुरा यो न मय़ा हतः |
१७ क
श्रीकृष्ण उवाच:
पुरुषोत्तमविज्ञातो योऽसौ चेदिषु दुर्मतिः ||
१७ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
आत्मानं प्रतिजानाति लोकेऽस्मिन्पुरुषोत्तमम् |
१८ क
श्रीकृष्ण उवाच:
आदत्ते सततं मोहाद्यः स चिह्नं च मामकम् ||
१८ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
वङ्गपुण्ड्रकिरातेषु राजा वलसमन्वितः |
१९ क
श्रीकृष्ण उवाच:
पौण्ड्रको वासुदेवेति योऽसौ लोकेषु विश्रुतः ||
१९ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
चतुर्युः स महाराज भोज इन्द्रसखो वली |
२० क
श्रीकृष्ण उवाच:
विद्यावलाद्यो व्यजय़त्पाण्ड्यक्रथककैशिकान् ||
२० ख
श्रीकृष्ण उवाच:
भ्राता यस्याहृतिः शूरो जामदग्न्यसमो युधि |
२१ क
श्रीकृष्ण उवाच:
स भक्तो मागधं राजा भीष्मकः परवीरहा ||
२१ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
प्रिय़ाण्याचरतः प्रह्वान्सदा सम्वन्धिनः सतः |
२२ क
श्रीकृष्ण उवाच:
भजतो न भजत्यस्मानप्रिय़ेषु व्यवस्थितः ||
२२ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
न कुलं न वलं राजन्नभिजानंस्तथात्मनः |
२३ क
श्रीकृष्ण उवाच:
पश्यमानो यशो दीप्तं जरासन्धमुपाश्रितः ||
२३ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
उदीच्यभोजाश्च तथा कुलान्यष्टादशाभिभो |
२४ क
श्रीकृष्ण उवाच:
जरासन्धभय़ादेव प्रतीचीं दिशमाश्रिताः ||
२४ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
शूरसेना भद्रकारा वोधाः शाल्वाः पटच्चराः |
२५ क
श्रीकृष्ण उवाच:
सुस्थराश्च सुकुट्टाश्च कुणिन्दाः कुन्तिभिः सह ||
२५ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
शाल्वेय़ानां च राजानः सोदर्यानुचरैः सह |
२६ क
श्रीकृष्ण उवाच:
दक्षिणा ये च पाञ्चालाः पूर्वाः कुन्तिषु कोशलाः ||
२६ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
तथोत्तरां दिशं चापि परित्यज्य भय़ार्दिताः |
२७ क
श्रीकृष्ण उवाच:
मत्स्याः संन्यस्तपादाश्च दक्षिणां दिशमाश्रिताः ||
२७ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
तथैव सर्वपाञ्चाला जरासन्धभय़ार्दिताः |
२८ क
श्रीकृष्ण उवाच:
स्वराष्ट्रं सम्परित्यज्य विद्रुताः सर्वतोदिशम् ||
२८ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
कस्यचित्त्वथ कालस्य कंसो निर्मथ्य वान्धवान् |
२९ क
श्रीकृष्ण उवाच:
वार्हद्रथसुते देव्यावुपागच्छद्वृथामतिः ||
२९ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
अस्तिः प्राप्तिश्च नाम्ना ते सहदेवानुजेऽवले |
३० क
श्रीकृष्ण उवाच:
वलेन तेन स ज्ञातीनभिभूय़ वृथामतिः ||
३० ख
श्रीकृष्ण उवाच:
श्रैष्ठ्यं प्राप्तः स तस्यासीदतीवापनय़ो महान् |
३१ क
श्रीकृष्ण उवाच:
भोजराजन्यवृद्धैस्तु पीड्यमानैर्दुरात्मना ||
३१ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
ज्ञातित्राणमभीप्सद्भिरस्मत्सम्भावना कृता |
३२ क
श्रीकृष्ण उवाच:
दत्त्वाक्रूराय़ सुतनुं तामाहुकसुतां तदा ||
३२ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
सङ्कर्षणद्वितीय़ेन ज्ञातिकार्यं मय़ा कृतम् |
३३ क
श्रीकृष्ण उवाच:
हतौ कंससुनामानौ मय़ा रामेण चाप्युत ||
३३ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
भय़े तु समुपक्रान्ते जरासन्धे समुद्यते |
३४ क
श्रीकृष्ण उवाच:
मन्त्रोऽय़ं मन्त्रितो राजन्कुलैरष्टादशावरैः ||
३४ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
अनारमन्तो निघ्नन्तो महास्त्रैः शतघातिभिः |
३५ क
श्रीकृष्ण उवाच:
न हन्याम वय़ं तस्य त्रिभिर्वर्षशतैर्वलम् ||
३५ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
तस्य ह्यमरसङ्काशौ वलेन वलिनां वरौ |
३६ क
श्रीकृष्ण उवाच:
नामभ्यां हंसडिभकावित्यास्तां योधसत्तमौ ||
३६ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
तावुभौ सहितौ वीरौ जरासन्धश्च वीर्यवान् |
३७ क
श्रीकृष्ण उवाच:
त्रय़स्त्रय़ाणां लोकानां पर्याप्ता इति मे मतिः ||
३७ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
न हि केवलमस्माकं यावन्तोऽन्ये च पार्थिवाः |
३८ क
श्रीकृष्ण उवाच:
तथैव तेषामासीच्च वुद्धिर्वुद्धिमतां वर ||
३८ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
अथ हंस इति ख्यातः कश्चिदासीन्महान्नृपः |
३९ क
श्रीकृष्ण उवाच:
स चान्यैः सहितो राजन्सङ्ग्रामेऽष्टादशावरैः ||
३९ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
हतो हंस इति प्रोक्तमथ केनापि भारत |
४० क
श्रीकृष्ण उवाच:
तच्छ्रुत्वा डिभको राजन्यमुनाम्भस्यमज्जत ||
४० ख
श्रीकृष्ण उवाच:
विना हंसेन लोकेऽस्मिन्नाहं जीवितुमुत्सहे |
४१ क
श्रीकृष्ण उवाच:
इत्येतां मतिमास्थाय़ डिभको निधनं गतः ||
४१ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
तथा तु डिभकं श्रुत्वा हंसः परपुरञ्जय़ः |
४२ क
श्रीकृष्ण उवाच:
प्रपेदे यमुनामेव सोऽपि तस्यां न्यमज्जत ||
४२ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
तौ स राजा जरासन्धः श्रुत्वाप्सु निधनं गतौ |
४३ क
श्रीकृष्ण उवाच:
स्वपुरं शूरसेनानां प्रय़यौ भरतर्षभ ||
४३ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
ततो वय़ममित्रघ्न तस्मिन्प्रतिगते नृपे |
४४ क
श्रीकृष्ण उवाच:
पुनरानन्दिताः सर्वे मथुराय़ां वसामहे ||
४४ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
यदा त्वभ्येत्य पितरं सा वै राजीवलोचना |
४५ क
श्रीकृष्ण उवाच:
कंसभार्या जरासन्धं दुहिता मागधं नृपम् ||
४५ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
चोदय़त्येव राजेन्द्र पतिव्यसनदुःखिता |
४६ क
श्रीकृष्ण उवाच:
पतिघ्नं मे जहीत्येवं पुनः पुनररिन्दम ||
४६ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
ततो वय़ं महाराज तं मन्त्रं पूर्वमन्त्रितम् |
४७ क
श्रीकृष्ण उवाच:
संस्मरन्तो विमनसो व्यपय़ाता नराधिप ||
४७ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
पृथक्त्वेन द्रुता राजन्सङ्क्षिप्य महतीं श्रिय़म् |
४८ क
श्रीकृष्ण उवाच:
प्रपतामो भय़ात्तस्य सधनज्ञातिवान्धवाः ||
४८ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
इति सञ्चिन्त्य सर्वे स्म प्रतीचीं दिशमाश्रिताः |
४९ क
श्रीकृष्ण उवाच:
कुशस्थलीं पुरीं रम्यां रैवतेनोपशोभिताम् ||
४९ ख
श्रीकृष्ण उवाच:
पुनर्निवेशनं तस्यां कृतवन्तो वय़ं नृप |
५० क
श्रीकृष्ण उवाच:
तथैव दुर्गसंस्कारं देवैरपि दुरासदम् ||
५० ख