व्यास उवाच:
प्रकृतेस्तु विकारा ये क्षेत्रज्ञस्तैः परिश्रितः |
१ क
व्यास उवाच:
ते चैनं न प्रजानन्ति स तु जानाति तानपि ||
१ ख
व्यास उवाच:
तैश्चैष कुरुते कार्यं मनःषष्ठैरिहेन्द्रिय़ैः |
२ क
व्यास उवाच:
सुदान्तैरिव संय़न्ता दृढैः परमवाजिभिः ||
२ ख
व्यास उवाच:
इन्द्रिय़ेभ्यः परा ह्यर्था अर्थेभ्यः परमं मनः |
३ क
व्यास उवाच:
मनसस्तु परा वुद्धिर्वुद्धेरात्मा महान्परः ||
३ ख
व्यास उवाच:
महतः परमव्यक्तमव्यक्तात्परतोऽमृतम् |
४ क
व्यास उवाच:
अमृतान्न परं किञ्चित्सा काष्ठा सा परा गतिः ||
४ ख
व्यास उवाच:
एवं सर्वेषु भूतेषु गूढोऽऽत्मा न प्रकाशते |
५ क
व्यास उवाच:
दृश्यते त्वग्र्यया वुद्ध्या सूक्ष्मय़ा तत्त्वदर्शिभिः ||
५ ख
व्यास उवाच:
अन्तरात्मनि संलीय़ मनःषष्ठानि मेधय़ा |
६ क
व्यास उवाच:
इन्द्रिय़ाणीन्द्रिय़ार्थांश्च वहु चिन्त्यमचिन्तय़न् ||
६ ख
व्यास उवाच:
ध्यानोपरमणं कृत्वा विद्यासम्पादितं मनः |
७ क
व्यास उवाच:
अनीश्वरः प्रशान्तात्म ततोऽर्छत्यमृतं पदम् ||
७ ख
व्यास उवाच:
इन्द्रिय़ाणां तु सर्वेषां वश्यात्मा चलितस्मृतिः |
८ क
व्यास उवाच:
आत्मनः सम्प्रदानेन मर्त्यो मृत्युमुपाश्नुते ||
८ ख
व्यास उवाच:
हित्वा तु सर्वसङ्कल्पान्सत्त्वे चित्तं निवेशय़ेत् |
९ क
व्यास उवाच:
सत्त्वे चित्तं समावेश्य ततः कालञ्जरो भवेत् ||
९ ख
व्यास उवाच:
चित्तप्रसादेन यतिर्जहाति हि शुभाशुभम् |
१० क
व्यास उवाच:
प्रसन्नात्मात्मनि स्थित्वा सुखमानन्त्यमश्नुते ||
१० ख
व्यास उवाच:
लक्षणं तु प्रसादस्य यथा तृप्तः सुखं स्वपेत् |
११ क
व्यास उवाच:
निवाते वा यथा दीपो दीप्यमानो न कम्पते ||
११ ख
व्यास उवाच:
एवं पूर्वापरे रात्रे युञ्जन्नात्मानमात्मना |
१२ क
व्यास उवाच:
सत्त्वाहारविशुद्धात्मा पश्यत्यात्मानमात्मनि ||
१२ ख
व्यास उवाच:
रहस्यं सर्ववेदानामनैतिह्यमनागमम् |
१३ क
व्यास उवाच:
आत्मप्रत्ययिकं शास्त्रमिदं पुत्रानुशासनम् ||
१३ ख
व्यास उवाच:
धर्माख्यानेषु सर्वेषु सत्याख्यानेषु यद्वसु |
१४ क
व्यास उवाच:
दशेदमृक्सहस्राणि निर्मथ्यामृतमुद्धृतम् ||
१४ ख
व्यास उवाच:
नवनीतं यथा दध्नः काष्ठादग्निर्यथैव च |
१५ क
व्यास उवाच:
तथैव विदुषां ज्ञानं पुत्रहेतोः समुद्धृतम् |
१५ ख
व्यास उवाच:
स्नातकानामिदं शास्त्रं वाच्यं पुत्रानुशासनम् ||
१५ ग
व्यास उवाच:
तदिदं नाप्रशान्ताय़ नादान्ताय़ातपस्विने |
१६ क
व्यास उवाच:
नावेदविदुषे वाच्यं तथा नानुगताय़ च ||
१६ ख
व्यास उवाच:
नासूय़काय़ानृजवे न चानिर्दिष्टकारिणे |
१७ क
व्यास उवाच:
न तर्कशास्त्रदग्धाय़ तथैव पिशुनाय़ च ||
१७ ख
व्यास उवाच:
श्लाघते श्लाघनीय़ाय़ प्रशान्ताय़ तपस्विने |
१८ क
व्यास उवाच:
इदं प्रिय़ाय़ पुत्राय़ शिष्याय़ानुगताय़ च |
१८ ख
व्यास उवाच:
रहस्यधर्मं वक्तव्यं नान्यस्मै तु कथञ्चन ||
१८ ग
व्यास उवाच:
यद्यप्यस्य महीं दद्याद्रत्नपूर्णामिमां नरः |
१९ क
व्यास उवाच:
इदमेव ततः श्रेय़ इति मन्येत तत्त्ववित् ||
१९ ख
व्यास उवाच:
अतो गुह्यतरार्थं तदध्यात्ममतिमानुषम् |
२० क
व्यास उवाच:
यत्तन्महर्षिभिर्दृष्टं वेदान्तेषु च गीय़ते |
२० ख
व्यास उवाच:
तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ||
२० ग