भीष्म उवाच:
उच्छेषपरिशेषं हि तान्भोजय़ युधिष्ठिर ||
४९ ख
भीष्म उवाच:
चारित्रनिय़ता राजन्ये कृशाः कृशवृत्तय़ः |
५० क
भीष्म उवाच:
अर्थिनश्चोपगच्छन्ति तेषु दत्तं महाफलम् ||
५० ख
भीष्म उवाच:
तद्भक्तास्तद्गृहा राजंस्तद्धनास्तदपाश्रय़ाः |
५१ क
भीष्म उवाच:
अर्थिनश्च भवन्त्यर्थे तेषु दत्तं महाफलम् ||
५१ ख
भीष्म उवाच:
तस्करेभ्यः परेभ्यो वा ये भय़ार्ता युधिष्ठिर |
५२ क
भीष्म उवाच:
अर्थिनो भोक्तुमिच्छन्ति तेषु दत्तं महाफलम् ||
५२ ख
भीष्म उवाच:
अकल्ककस्य विप्रस्य भैक्षोत्करकृतात्मनः |
५३ क
भीष्म उवाच:
वटवो यस्य भिक्षन्ति तेभ्यो दत्तं महाफलम् ||
५३ ख
भीष्म उवाच:
हृतस्वा हृतदाराश्च ये विप्रा देशसम्प्लवे |
५४ क
भीष्म उवाच:
अर्थार्थमभिगच्छन्ति तेभ्यो दत्तं महाफलम् ||
५४ ख
भीष्म उवाच:
व्रतिनो निय़मस्थाश्च ये विप्राः श्रुतसंमताः |
५५ क
भीष्म उवाच:
तत्समाप्त्यर्थमिच्छन्ति तेषु दत्तं महाफलम् ||
५५ ख
भीष्म उवाच:
अव्युत्क्रान्ताश्च धर्मेषु पाषण्डसमय़ेषु च |
५६ क
भीष्म उवाच:
कृशप्राणाः कृशधनास्तेषु दत्तं महाफलम् ||
५६ ख
भीष्म उवाच:
कृतसर्वस्वहरणा निर्दोषाः प्रभविष्णुभिः |
५७ क
भीष्म उवाच:
स्पृहय़न्ति च भुक्तान्नं तेषु दत्तं महाफलम् ||
५७ ख
भीष्म उवाच:
तपस्विनस्तपोनिष्ठास्तेषां भैक्षचराश्च ये |
५८ क
भीष्म उवाच:
अर्थिनः किञ्चिदिच्छन्ति तेषु दत्तं महाफलम् ||
५८ ख
भीष्म उवाच:
महाफलविधिर्दाने श्रुतस्ते भरतर्षभ |
५९ क
भीष्म उवाच:
निरय़ं येन गच्छन्ति स्वर्गं चैव हि तच्छृणु ||
५९ ख
भीष्म उवाच:
गुर्वर्थं वाभय़ार्थं वा वर्जय़ित्वा युधिष्ठिर |
६० क
भीष्म उवाच:
येऽनृतं कथय़न्ति स्म ते वै निरय़गामिनः ||
६० ख
भीष्म उवाच:
परदाराभिहर्तारः परदाराभिमर्शिनः |
६१ क
भीष्म उवाच:
परदारप्रय़ोक्तारस्ते वै निरय़गामिनः ||
६१ ख
भीष्म उवाच:
ये परस्वापहर्तारः परस्वानां च नाशकाः |
६२ क
भीष्म उवाच:
सूचकाश्च परेषां ये ते वै निरय़गामिनः ||
६२ ख
भीष्म उवाच:
प्रपाणां च सभानां च सङ्क्रमाणां च भारत |
६३ क
भीष्म उवाच:
अगाराणां च भेत्तारो नरा निरय़गामिनः ||
६३ ख
भीष्म उवाच:
अनाथां प्रमदां वालां वृद्धां भीतां तपस्विनीम् |
६४ क
भीष्म उवाच:
वञ्चय़न्ति नरा ये च ते वै निरय़गामिनः ||
६४ ख
भीष्म उवाच:
वृत्तिच्छेदं गृहच्छेदं दारच्छेदं च भारत |
६५ क
भीष्म उवाच:
मित्रच्छेदं तथाशाय़ास्ते वै निरय़गामिनः ||
६५ ख
भीष्म उवाच:
सूचकाः सन्धिभेत्तारः परवृत्त्युपजीवकाः |
६६ क
भीष्म उवाच:
अकृतज्ञाश्च मित्राणां ते वै निरय़गामिनः ||
६६ ख
भीष्म उवाच:
पाषण्डा दूषकाश्चैव समय़ानां च दूषकाः |
६७ क
भीष्म उवाच:
ये प्रत्यवसिताश्चैव ते वै निरय़गामिनः ||
६७ ख
भीष्म उवाच:
कृताशं कृतनिर्वेशं कृतभक्तं कृतश्रमम् |
६८ क
भीष्म उवाच:
भेदैर्ये व्यपकर्षन्ति ते वै निरय़गामिनः ||
६८ ख
भीष्म उवाच:
पर्यश्नन्ति च ये दारानग्निभृत्यातिथींस्तथा |
६९ क
भीष्म उवाच:
उत्सन्नपितृदेवेज्यास्ते वै निरय़गामिनः ||
६९ ख
भीष्म उवाच:
वेदविक्रय़िणश्चैव वेदानां चैव दूषकाः |
७० क
भीष्म उवाच:
वेदानां लेखकाश्चैव ते वै निरय़गामिनः ||
७० ख
भीष्म उवाच:
चातुराश्रम्यवाह्याश्च श्रुतिवाह्याश्च ये नराः |
७१ क
भीष्म उवाच:
विकर्मभिश्च जीवन्ति ते वै निरय़गामिनः ||
७१ ख
भीष्म उवाच:
केशविक्रय़िका राजन्विषविक्रय़िकाश्च ये |
७२ क
भीष्म उवाच:
क्षीरविक्रय़िकाश्चैव ते वै निरय़गामिनः ||
७२ ख
भीष्म उवाच:
व्राह्मणानां गवां चैव कन्यानां च युधिष्ठिर |
७३ क
भीष्म उवाच:
येऽन्तरं यान्ति कार्येषु ते वै निरय़गामिनः ||
७३ ख
भीष्म उवाच:
शस्त्रविक्रय़काश्चैव कर्तारश्च युधिष्ठिर |
७४ क
भीष्म उवाच:
शल्यानां धनुषां चैव ते वै निरय़गामिनः ||
७४ ख
भीष्म उवाच:
शल्यैर्वा शङ्कुभिर्वापि श्वभ्रैर्वा भरतर्षभ |
७५ क
भीष्म उवाच:
ये मार्गमनुरुन्धन्ति ते वै निरय़गामिनः ||
७५ ख
भीष्म उवाच:
उपाध्याय़ांश्च भृत्यांश्च भक्तांश्च भरतर्षभ |
७६ क
भीष्म उवाच:
ये त्यजन्त्यसमर्थांस्तांस्ते वै निरय़गामिनः ||
७६ ख
भीष्म उवाच:
अप्राप्तदमकाश्चैव नासानां वेधकास्तथा |
७७ क
भीष्म उवाच:
वन्धकाश्च पशूनां ये ते वै निरय़गामिनः ||
७७ ख
भीष्म उवाच:
अगोप्तारश्छलद्रव्या वलिषड्भागतत्पराः |
७८ क
भीष्म उवाच:
समर्थाश्चाप्यदातारस्ते वै निरय़गामिनः ||
७८ ख
भीष्म उवाच:
क्षान्तान्दान्तांस्तथा प्राज्ञान्दीर्घकालं सहोषितान् |
७९ क
भीष्म उवाच:
त्यजन्ति कृतकृत्या ये ते वै निरय़गामिनः ||
७९ ख
भीष्म उवाच:
वालानामथ वृद्धानां दासानां चैव ये नराः |
८० क
भीष्म उवाच:
अदत्त्वा भक्षय़न्त्यग्रे ते वै निरय़गामिनः ||
८० ख
भीष्म उवाच:
एते पूर्वर्षिभिर्दृष्टाः प्रोक्ता निरय़गामिनः |
८१ क
भीष्म उवाच:
भागिनः स्वर्गलोकस्य वक्ष्यामि भरतर्षभ ||
८१ ख
भीष्म उवाच:
सर्वेष्वेव तु कार्येषु दैवपूर्वेषु भारत |
८२ क
भीष्म उवाच:
हन्ति पुत्रान्पशून्कृत्स्नान्व्राह्मणातिक्रमः कृतः ||
८२ ख
भीष्म उवाच:
दानेन तपसा चैव सत्येन च युधिष्ठिर |
८३ क
भीष्म उवाच:
ये धर्ममनुवर्तन्ते ते नराः स्वर्गगामिनः ||
८३ ख
भीष्म उवाच:
शुश्रूषाभिस्तपोभिश्च श्रुतमादाय़ भारत |
८४ क
भीष्म उवाच:
ये प्रतिग्रहनिःस्नेहास्ते नराः स्वर्गगामिनः ||
८४ ख
भीष्म उवाच:
भय़ात्पापात्तथावाधाद्दारिद्र्याद्व्याधिधर्षणात् |
८५ क
भीष्म उवाच:
यत्कृते प्रतिमुच्यन्ते ते नराः स्वर्गगामिनः ||
८५ ख
भीष्म उवाच:
क्षमावन्तश्च धीराश्च धर्मकार्येषु चोत्थिताः |
८६ क
भीष्म उवाच:
मङ्गलाचारय़ुक्ताश्च ते नराः स्वर्गगामिनः ||
८६ ख
भीष्म उवाच:
निवृत्ता मधुमांसेभ्यः परदारेभ्य एव च |
८७ क
भीष्म उवाच:
निवृत्ताश्चैव मद्येभ्यस्ते नराः स्वर्गगामिनः ||
८७ ख
भीष्म उवाच:
आश्रमाणां च कर्तारः कुलानां चैव भारत |
८८ क
भीष्म उवाच:
देशानां नगराणां च ते नराः स्वर्गगामिनः ||
८८ ख
भीष्म उवाच:
वस्त्राभरणदातारो भक्षपानान्नदास्तथा |
८९ क
भीष्म उवाच:
कुटुम्वानां च दातारस्ते नराः स्वर्गगामिनः ||
८९ ख
भीष्म उवाच:
सर्वहिंसानिवृत्ताश्च नराः सर्वसहाश्च ये |
९० क
भीष्म उवाच:
सर्वस्याश्रय़भूताश्च ते नराः स्वर्गगामिनः ||
९० ख
भीष्म उवाच:
मातरं पितरं चैव शुश्रूषन्ति जितेन्द्रिय़ाः |
९१ क
भीष्म उवाच:
भ्रातॄणां चैव सस्नेहास्ते नराः स्वर्गगामिनः ||
९१ ख
भीष्म उवाच:
आढ्याश्च वलवन्तश्च यौवनस्थाश्च भारत |
९२ क
भीष्म उवाच:
ये वै जितेन्द्रिय़ा धीरास्ते नराः स्वर्गगामिनः ||
९२ ख
भीष्म उवाच:
अपराद्धेषु सस्नेहा मृदवो मित्रवत्सलाः |
९३ क
भीष्म उवाच:
आराधनसुखाश्चापि ते नराः स्वर्गगामिनः ||
९३ ख
भीष्म उवाच:
सहस्रपरिवेष्टारस्तथैव च सहस्रदाः |
९४ क
भीष्म उवाच:
त्रातारश्च सहस्राणां पुरुषाः स्वर्गगामिनः ||
९४ ख
भीष्म उवाच:
सुवर्णस्य च दातारो गवां च भरतर्षभ |
९५ क
भीष्म उवाच:
यानानां वाहनानां च ते नराः स्वर्गगामिनः ||
९५ ख
भीष्म उवाच:
वैवाहिकानां कन्यानां प्रेष्याणां च युधिष्ठिर |
९६ क
भीष्म उवाच:
दातारो वाससां चैव ते नराः स्वर्गगामिनः ||
९६ ख
भीष्म उवाच:
विहारावसथोद्यानकूपारामसभाप्रदाः |
९७ क
भीष्म उवाच:
वप्राणां चैव कर्तारस्ते नराः स्वर्गगामिनः ||
९७ ख
भीष्म उवाच:
निवेशनानां क्षेत्राणां वसतीनां च भारत |
९८ क
भीष्म उवाच:
दातारः प्रार्थितानां च ते नराः स्वर्गगामिनः ||
९८ ख
भीष्म उवाच:
रसानामथ वीजानां धान्यानां च युधिष्ठिर |
९९ क