सूत उवाच:
स्पृष्टमात्रा तु पद्भ्यां सा गरुडेन वलीय़सा |
१ क
सूत उवाच:
अभज्यत तरोः शाखा भग्नां चैनामधारय़त् ||
१ ख
सूत उवाच:
तां भग्नां स महाशाखां स्मय़न्समवलोकय़न् |
२ क
सूत उवाच:
अथात्र लम्वतोऽपश्यद्वालखिल्यानधोमुखान् ||
२ ख
सूत उवाच:
स तद्विनाशसन्त्रासादनुपत्य खगाधिपः |
३ क
सूत उवाच:
शाखामास्येन जग्राह तेषामेवान्ववेक्षय़ा |
३ ख
सूत उवाच:
शनैः पर्यपतत्पक्षी पर्वतान्प्रविशातय़न् ||
३ ग
सूत उवाच:
एवं सोऽभ्यपतद्देशान्वहून्सगजकच्छपः |
४ क
सूत उवाच:
दय़ार्थं वालखिल्यानां न च स्थानमविन्दत ||
४ ख
सूत उवाच:
स गत्वा पर्वतश्रेष्ठं गन्धमादनमव्ययम् |
५ क
सूत उवाच:
ददर्श कश्यपं तत्र पितरं तपसि स्थितम् ||
५ ख
सूत उवाच:
ददर्श तं पिता चापि दिव्यरूपं विहङ्गमम् |
६ क
सूत उवाच:
तेजोवीर्यवलोपेतं मनोमारुतरंहसम् ||
६ ख
सूत उवाच:
शैलशृङ्गप्रतीकाशं व्रह्मदण्डमिवोद्यतम् |
७ क
सूत उवाच:
अचिन्त्यमनभिज्ञेय़ं सर्वभूतभय़ङ्करम् ||
७ ख
सूत उवाच:
माय़ावीर्यधरं साक्षादग्निमिद्धमिवोद्यतम् |
८ क
सूत उवाच:
अप्रधृष्यमजेय़ं च देवदानवराक्षसैः ||
८ ख
सूत उवाच:
भेत्तारं गिरिशृङ्गाणां नदीजलविशोषणम् |
९ क
सूत उवाच:
लोकसंलोडनं घोरं कृतान्तसमदर्शनम् ||
९ ख
सूत उवाच:
तमागतमभिप्रेक्ष्य भगवान्कश्यपस्तदा |
१० क
सूत उवाच:
विदित्वा चास्य सङ्कल्पमिदं वचनमव्रवीत् ||
१० ख
सूत उवाच:
पुत्र मा साहसं कार्षीर्मा सद्यो लप्स्यसे व्यथाम् |
११ क
सूत उवाच:
मा त्वा दहेय़ुः सङ्क्रुद्धा वालखिल्या मरीचिपाः ||
११ ख
सूत उवाच:
प्रसादय़ामास स तान्कश्यपः पुत्रकारणात् |
१२ क
सूत उवाच:
वालखिल्यांस्तपःसिद्धानिदमुद्दिश्य कारणम् ||
१२ ख
सूत उवाच:
प्रजाहितार्थमारम्भो गरुडस्य तपोधनाः |
१३ क
सूत उवाच:
चिकीर्षति महत्कर्म तदनुज्ञातुमर्हथ ||
१३ ख
सूत उवाच:
एवमुक्ता भगवता मुनय़स्ते समभ्ययुः |
१४ क
सूत उवाच:
मुक्त्वा शाखां गिरिं पुण्यं हिमवन्तं तपोर्थिनः ||
१४ ख
सूत उवाच:
ततस्तेष्वपय़ातेषु पितरं विनतात्मजः |
१५ क
सूत उवाच:
शाखाव्याक्षिप्तवदनः पर्यपृच्छत कश्यपम् ||
१५ ख
सूत उवाच:
भगवन्क्व विमुञ्चामि तरुशाखामिमामहम् |
१६ क
सूत उवाच:
वर्जितं व्राह्मणैर्देशमाख्यातु भगवान्मम ||
१६ ख
सूत उवाच:
ततो निष्पुरुषं शैलं हिमसंरुद्धकन्दरम् |
१७ क
सूत उवाच:
अगम्यं मनसाप्यन्यैस्तस्याचख्यौ स कश्यपः ||
१७ ख
सूत उवाच:
तं पर्वतमहाकुक्षिमाविश्य मनसा खगः |
१८ क
सूत उवाच:
जवेनाभ्यपतत्तार्क्ष्यः सशाखागजकच्छपः ||
१८ ख
सूत उवाच:
न तां वध्रः परिणहेच्छतचर्मा महानणुः |
१९ क
सूत उवाच:
शाखिनो महतीं शाखां यां प्रगृह्य यय़ौ खगः ||
१९ ख
सूत उवाच:
ततः स शतसाहस्रं योजनान्तरमागतः |
२० क
सूत उवाच:
कालेन नातिमहता गरुडः पततां वरः ||
२० ख
सूत उवाच:
स तं गत्वा क्षणेनैव पर्वतं वचनात्पितुः |
२१ क
सूत उवाच:
अमुञ्चन्महतीं शाखां सस्वनां तत्र खेचरः ||
२१ ख
सूत उवाच:
पक्षानिलहतश्चास्य प्राकम्पत स शैलराट् |
२२ क
सूत उवाच:
मुमोच पुष्पवर्षं च समागलितपादपः ||
२२ ख
सूत उवाच:
शृङ्गाणि च व्यशीर्यन्त गिरेस्तस्य समन्ततः |
२३ क
सूत उवाच:
मणिकाञ्चनचित्राणि शोभय़न्ति महागिरिम् ||
२३ ख
सूत उवाच:
शाखिनो वहवश्चापि शाखय़ाभिहतास्तय़ा |
२४ क
सूत उवाच:
काञ्चनैः कुसुमैर्भान्ति विद्युत्वन्त इवाम्वुदाः ||
२४ ख
सूत उवाच:
ते हेमविकचा भूय़ो युक्ताः पर्वतधातुभिः |
२५ क
सूत उवाच:
व्यराजञ्शाखिनस्तत्र सूर्यांशुप्रतिरञ्जिताः ||
२५ ख
सूत उवाच:
ततस्तस्य गिरेः शृङ्गमास्थाय़ स खगोत्तमः |
२६ क
सूत उवाच:
भक्षय़ामास गरुडस्तावुभौ गजकच्छपौ ||
२६ ख
सूत उवाच:
ततः पर्वतकूटाग्रादुत्पपात मनोजवः |
२७ क
सूत उवाच:
प्रावर्तन्ताथ देवानामुत्पाता भय़वेदिनः ||
२७ ख
सूत उवाच:
इन्द्रस्य वज्रं दय़ितं प्रजज्वाल व्यथान्वितम् |
२८ क
सूत उवाच:
सधूमा चापतत्सार्चिर्दिवोल्का नभसश्च्युता ||
२८ ख
सूत उवाच:
तथा वसूनां रुद्राणामादित्यानां च सर्वशः |
२९ क
सूत उवाच:
साध्यानां मरुतां चैव ये चान्ये देवतागणाः |
२९ ख
सूत उवाच:
स्वं स्वं प्रहरणं तेषां परस्परमुपाद्रवत् ||
२९ ग
सूत उवाच:
अभूतपूर्वं सङ्ग्रामे तदा देवासुरेऽपि च |
३० क
सूत उवाच:
ववुर्वाताः सनिर्घाताः पेतुरुल्काः समन्ततः ||
३० ख
सूत उवाच:
निरभ्रमपि चाकाशं प्रजगर्ज महास्वनम् |
३१ क
सूत उवाच:
देवानामपि यो देवः सोऽप्यवर्षदसृक्तदा ||
३१ ख
सूत उवाच:
मम्लुर्माल्यानि देवानां शेमुस्तेजांसि चैव हि |
३२ क
सूत उवाच:
उत्पातमेघा रौद्राश्च ववर्षुः शोणितं वहु |
३२ ख
सूत उवाच:
रजांसि मुकुटान्येषामुत्थितानि व्यधर्षय़न् ||
३२ ग
सूत उवाच:
ततस्त्राससमुद्विग्नः सह देवैः शतक्रतुः |
३३ क
सूत उवाच:
उत्पातान्दारुणान्पश्यन्नित्युवाच वृहस्पतिम् ||
३३ ख
सूत उवाच:
किमर्थं भगवन्घोरा महोत्पाताः समुत्थिताः |
३४ क
सूत उवाच:
न च शत्रुं प्रपश्यामि युधि यो नः प्रधर्षय़ेत् ||
३४ ख
वृहस्पतिरु उवाच:
तवापराधाद्देवेन्द्र प्रमादाच्च शतक्रतो |
३५ क
वृहस्पतिरु उवाच:
तपसा वालखिल्यानां भूतमुत्पन्नमद्भुतम् ||
३५ ख
वृहस्पतिरु उवाच:
कश्यपस्य मुनेः पुत्रो विनताय़ाश्च खेचरः |
३६ क
वृहस्पतिरु उवाच:
हर्तुं सोममनुप्राप्तो वलवान्कामरूपवान् ||
३६ ख
वृहस्पतिरु उवाच:
समर्थो वलिनां श्रेष्ठो हर्तुं सोमं विहङ्गमः |
३७ क
वृहस्पतिरु उवाच:
सर्वं सम्भावय़ाम्यस्मिन्नसाध्यमपि साधय़ेत् ||
३७ ख
सूत उवाच:
श्रुत्वैतद्वचनं शक्रः प्रोवाचामृतरक्षिणः |
३८ क
सूत उवाच:
महावीर्यवलः पक्षी हर्तुं सोममिहोद्यतः ||
३८ ख
सूत उवाच:
युष्मान्सम्वोधय़ाम्येष यथा स न हरेद्वलात् |
३९ क
सूत उवाच:
अतुलं हि वलं तस्य वृहस्पतिरुवाच मे ||
३९ ख
सूत उवाच:
तच्छ्रुत्वा विवुधा वाक्यं विस्मिता यत्नमास्थिताः |
४० क
सूत उवाच:
परिवार्यामृतं तस्थुर्वज्री चेन्द्रः शतक्रतुः ||
४० ख
सूत उवाच:
धारय़न्तो महार्हाणि कवचानि मनस्विनः |
४१ क
सूत उवाच:
काञ्चनानि विचित्राणि वैडूर्यविकृतानि च ||
४१ ख
सूत उवाच:
विविधानि च शस्त्राणि घोररूपाण्यनेकशः |
४२ क
सूत उवाच:
शिततीक्ष्णाग्रधाराणि समुद्यम्य सहस्रशः ||
४२ ख
सूत उवाच:
सविस्फुलिङ्गज्वालानि सधूमानि च सर्वशः |
४३ क
सूत उवाच:
चक्राणि परिघांश्चैव त्रिशूलानि परश्वधान् ||
४३ ख
सूत उवाच:
शक्तीश्च विविधास्तीक्ष्णाः करवालांश्च निर्मलान् |
४४ क
सूत उवाच:
स्वदेहरूपाण्यादाय़ गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः ||
४४ ख
सूत उवाच:
तैः शस्त्रैर्भानुमद्भिस्ते दिव्याभरणभूषिताः |
४५ क
सूत उवाच:
भानुमन्तः सुरगणास्तस्थुर्विगतकल्मषाः ||
४५ ख
सूत उवाच:
अनुपमवलवीर्यतेजसो; धृतमनसः परिरक्षणेऽमृतस्य |
४६ क
सूत उवाच:
असुरपुरविदारणाः सुरा; ज्वलनसमिद्धवपुःप्रकाशिनः ||
४६ ख
सूत उवाच:
इति समरवरं सुरास्थितं; परिघसहस्रशतैः समाकुलम् |
४७ क
सूत उवाच:
विगलितमिव चाम्वरान्तरे; तपनमरीचिविभासितं वभौ ||
४७ ख