मार्कण्डेय़ उवाच:
ततस्तत्रैव रामस्य समासीनस्य तैः सह |
१ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
समाजग्मुः कपिश्रेष्ठाः सुग्रीववचनात्तदा ||
१ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
वृतः कोटिसहस्रेण वानराणां तरस्विनाम् |
२ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
श्वशुरो वालिनः श्रीमान्सुषेणो राममभ्ययात् ||
२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
कोटीशतवृतौ चापि गजो गवय़ एव च |
३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
वानरेन्द्रौ महावीर्यौ पृथक्पृथगदृश्यताम् ||
३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
षष्टिकोटिसहस्राणि प्रकर्षन्प्रत्यदृश्यत |
४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
गोलाङ्गूलो महाराज गवाक्षो भीमदर्शनः ||
४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
गन्धमादनवासी तु प्रथितो गन्धमादनः |
५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
कोटीसहस्रमुग्राणां हरीणां समकर्षत ||
५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
पनसो नाम मेधावी वानरः सुमहावलः |
६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
कोटीर्दश द्वादश च त्रिंशत्पञ्च प्रकर्षति ||
६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
श्रीमान्दधिमुखो नाम हरिवृद्धोऽपि वीर्यवान् |
७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
प्रचकर्ष महत्सैन्यं हरीणां भीमतेजसाम् ||
७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
कृष्णानां मुखपुण्ड्राणामृक्षाणां भीमकर्मणाम् |
८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
कोटीशतसहस्रेण जाम्ववान्प्रत्यदृश्यत ||
८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
एते चान्ये च वहवो हरिय़ूथपय़ूथपाः |
९ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
असङ्ख्येय़ा महाराज समीय़ू रामकारणात् ||
९ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
शिरीषकुसुमाभानां सिंहानामिव नर्दताम् |
१० क
मार्कण्डेय़ उवाच:
श्रूय़ते तुमुलः शव्दस्तत्र तत्र प्रधावताम् ||
१० ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
गिरिकूटनिभाः केचित्केचिन्महिषसंनिभाः |
११ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
शरदभ्रप्रतीकाशाः पिष्टहिङ्गुलकाननाः ||
११ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
उत्पतन्तः पतन्तश्च प्लवमानाश्च वानराः |
१२ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
उद्धुन्वन्तोऽपरे रेणून्समाजग्मुः समन्ततः ||
१२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
स वानरमहालोकः पूर्णसागरसंनिभः |
१३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
निवेशमकरोत्तत्र सुग्रीवानुमते तदा ||
१३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
ततस्तेषु हरीन्द्रेषु समावृत्तेषु सर्वशः |
१४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
तिथौ प्रशस्ते नक्षत्रे मुहूर्ते चाभिपूजिते ||
१४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
तेन व्यूढेन सैन्येन लोकानुद्वर्तय़न्निव |
१५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
प्रय़यौ राघवः श्रीमान्सुग्रीवसहितस्तदा ||
१५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
मुखमासीत्तु सैन्यस्य हनूमान्मारुतात्मजः |
१६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
जघनं पालय़ामास सौमित्रिरकुतोभय़ः ||
१६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
वद्धगोधाङ्गुलित्राणौ राघवौ तत्र रेजतुः |
१७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
वृतौ हरिमहामात्रैश्चन्द्रसूर्यौ ग्रहैरिव ||
१७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
प्रवभौ हरिसैन्यं तच्छालतालशिलाय़ुधम् |
१८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
सुमहच्छालिभवनं यथा सूर्योदय़ं प्रति ||
१८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
नलनीलाङ्गदक्राथमैन्दद्विविदपालिता |
१९ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
यय़ौ सुमहती सेना राघवस्यार्थसिद्धय़े ||
१९ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
विधिवत्सुप्रशस्तेषु वहुमूलफलेषु च |
२० क
मार्कण्डेय़ उवाच:
प्रभूतमधुमांसेषु वारिमत्सु शिवेषु च ||
२० ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
निवसन्ती निरावाधा तथैव गिरिसानुषु |
२१ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
उपाय़ाद्धरिसेना सा क्षारोदमथ सागरम् ||
२१ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
द्वितीय़सागरनिभं तद्वलं वहुलध्वजम् |
२२ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
वेलावनं समासाद्य निवासमकरोत्तदा ||
२२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
ततो दाशरथिः श्रीमान्सुग्रीवं प्रत्यभाषत |
२३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
मध्ये वानरमुख्यानां प्राप्तकालमिदं वचः ||
२३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
उपाय़ः को नु भवतां मतः सागरलङ्घने |
२४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
इय़ं च महती सेना सागरश्चापि दुस्तरः ||
२४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
तत्रान्ये व्याहरन्ति स्म वानराः पटुमानिनः |
२५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
समर्था लङ्घने सिन्धोर्न तु कृत्स्नस्य वानराः ||
२५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
केचिन्नौभिर्व्यवस्यन्ति केचीच्च विविधैः प्लवैः |
२६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
नेति रामश्च तान्सर्वान्सान्त्वय़न्प्रत्यभाषत ||
२६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
शतय़ोजनविस्तारं न शक्ताः सर्ववानराः |
२७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
क्रान्तुं तोय़निधिं वीरा नैषा वो नैष्ठिकी मतिः ||
२७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
नावो न सन्ति सेनाय़ा वह्व्यस्तारय़ितुं तथा |
२८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
वणिजामुपघातं च कथमस्मद्विधश्चरेत् ||
२८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
विस्तीर्णं चैव नः सैन्यं हन्याच्छिद्रेषु वै परः |
२९ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
प्लवोडुपप्रतारश्च नैवात्र मम रोचते ||
२९ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अहं त्विमं जलनिधिं समारप्स्याम्युपाय़तः |
३० क
मार्कण्डेय़ उवाच:
प्रतिशेष्याम्युपवसन्दर्शय़िष्यति मां ततः ||
३० ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
न चेद्दर्शय़िता मार्गं धक्ष्याम्येनमहं ततः |
३१ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
महास्त्रैरप्रतिहतैरत्यग्निपवनोज्ज्वलैः ||
३१ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
इत्युक्त्वा सहसौमित्रिरुपस्पृश्याथ राघवः |
३२ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
प्रतिशिश्ये जलनिधिं विधिवत्कुशसंस्तरे ||
३२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
सागरस्तु ततः स्वप्ने दर्शय़ामास राघवम् |
३३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
देवो नदनदीभर्ता श्रीमान्यादोगणैर्वृतः ||
३३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
कौसल्यामातरित्येवमाभाष्य मधुरं वचः |
३४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
इदमित्याह रत्नानामाकरैः शतशो वृतः ||
३४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
व्रूहि किं ते करोम्यत्र साहाय़्यं पुरुषर्षभ |
३५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
इक्ष्वाकुरस्मि ते ज्ञातिरिति रामस्तमव्रवीत् ||
३५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
मार्गमिच्छामि सैन्यस्य दत्तं नदनदीपते |
३६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
येन गत्वा दशग्रीवं हन्यां पौलस्त्यपांसनम् ||
३६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
यद्येवं याचतो मार्गं न प्रदास्यति मे भवान् |
३७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
शरैस्त्वां शोषय़िष्यामि दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः ||
३७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
इत्येवं व्रुवतः श्रुत्वा रामस्य वरुणालय़ः |
३८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
उवाच व्यथितो वाक्यमिति वद्धाञ्जलिः स्थितः ||
३८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
नेच्छामि प्रतिघातं ते नास्मि विघ्नकरस्तव |
३९ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
शृणु चेदं वचो राम श्रुत्वा कर्तव्यमाचर ||
३९ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
यदि दास्यामि ते मार्गं सैन्यस्य व्रजतोऽऽज्ञय़ा |
४० क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अन्येऽप्याज्ञापय़िष्यन्ति मामेवं धनुषो वलात् ||
४० ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अस्ति त्वत्र नलो नाम वानरः शिल्पिसंमतः |
४१ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
त्वष्टुर्देवस्य तनय़ो वलवान्विश्वकर्मणः ||
४१ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
स यत्काष्ठं तृणं वापि शिलां वा क्षेप्स्यते मय़ि |
४२ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
सर्वं तद्धारय़िष्यामि स ते सेतुर्भविष्यति ||
४२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
इत्युक्त्वान्तर्हिते तस्मिन्रामो नलमुवाच ह |
४३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
कुरु सेतुं समुद्रे त्वं शक्तो ह्यसि मतो मम ||
४३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
तेनोपाय़ेन काकुत्स्थः सेतुवन्धमकारय़त् |
४४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
दशय़ोजनविस्तारमाय़तं शतय़ोजनम् ||
४४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
नलसेतुरिति ख्यातो योऽद्यापि प्रथितो भुवि |
४५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
रामस्याज्ञां पुरस्कृत्य धार्यते गिरिसंनिभः ||
४५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
तत्रस्थं स तु धर्मात्मा समागच्छद्विभीषणः |
४६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
भ्राता वै राक्षसेन्द्रस्य चतुर्भिः सचिवैः सह ||
४६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
प्रतिजग्राह रामस्तं स्वागतेन महामनाः |
४७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
सुग्रीवस्य तु शङ्काभूत्प्रणिधिः स्यादिति स्म ह ||
४७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
राघवस्तस्य चेष्टाभिः सम्यक्च चरितेङ्गितैः |
४८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
यदा तत्त्वेन तुष्टोऽभूत्तत एनमपूजय़त् ||
४८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
सर्वराक्षसराज्ये चाप्यभ्यषिञ्चद्विभीषणम् |
४९ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
चक्रे च मन्त्रानुचरं सुहृदं लक्ष्मणस्य च ||
४९ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
विभीषणमते चैव सोऽत्यक्रामन्महार्णवम् |
५० क
मार्कण्डेय़ उवाच:
ससैन्यः सेतुना तेन मासेनैव नराधिप ||
५० ख