मार्कण्डेय़ उवाच:
आपस्य मुदिता भार्या सहस्य परमा प्रिय़ा |
१ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
भूपतिर्भुवभर्ता च जनय़त्पावकं परम् ||
१ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
भूतानां चापि सर्वेषां यं प्राहुः पावकं पतिम् |
२ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
आत्मा भुवनभर्तेति सान्वय़ेषु द्विजातिषु ||
२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
महतां चैव भूतानां सर्वेषामिह यः पतिः |
३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
भगवान्स महातेजा नित्यं चरति पावकः ||
३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अग्निर्गृहपतिर्नाम नित्यं यज्ञेषु पूज्यते |
४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
हुतं वहति यो हव्यमस्य लोकस्य पावकः ||
४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अपां गर्भो महाभागः सहपुत्रो महाद्भुतः |
५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
भूपतिर्भुवभर्ता च महतः पतिरुच्यते ||
५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
दहन्मृतानि भूतानि तस्याग्निर्भरतोऽभवत् |
६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अग्निष्टोमे च निय़तः क्रतुश्रेष्ठो भरस्य तु ||
६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
आय़ान्तं निय़तं दृष्ट्वा प्रविवेशार्णवं भय़ात् |
७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
देवास्तं नाधिगच्छन्ति मार्गमाणा यथादिशम् ||
७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
दृष्ट्वा त्वग्निरथर्वाणं ततो वचनमव्रवीत् |
८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
देवानां वह हव्यं त्वमहं वीर सुदुर्वलः |
८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अथर्वन्गच्छ मध्वक्षं प्रिय़मेतत्कुरुष्व मे ||
८ ग
मार्कण्डेय़ उवाच:
प्रेष्य चाग्निरथर्वाणमन्यं देशं ततोऽगमत् |
९ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
मत्स्यास्तस्य समाचख्युः क्रुद्धस्तानग्निरव्रवीत् ||
९ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
भक्ष्या वै विविधैर्भावैर्भविष्यथ शरीरिणाम् |
१० क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अथर्वाणं तथा चापि हव्यवाहोऽव्रवीद्वचः ||
१० ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अनुनीय़मानोऽपि भृशं देववाक्याद्धि तेन सः |
११ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
नैच्छद्वोढुं हविः सर्वं शरीरं च समत्यजत् ||
११ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
स तच्छरीरं सन्त्यज्य प्रविवेश धरां तदा |
१२ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
भूमिं स्पृष्ट्वासृजद्धातून्पृथक्पृथगतीव हि ||
१२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
आस्यात्सुगन्धि तेजश्च अस्थिभ्यो देवदारु च |
१३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
श्लेष्मणः स्फटिकं तस्य पित्तान्मरकतं तथा ||
१३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
यकृत्कृष्णाय़सं तस्य त्रिभिरेव वभुः प्रजाः |
१४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
नखास्तस्याभ्रपटलं शिराजालानि विद्रुमम् |
१४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
शरीराद्विविधाश्चान्ये धातवोऽस्याभवन्नृप ||
१४ ग
मार्कण्डेय़ उवाच:
एवं त्यक्त्वा शरीरं तु परमे तपसि स्थितः |
१५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
भृग्वङ्गिरादिभिर्भूय़स्तपसोत्थापितस्तदा ||
१५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
भृशं जज्वाल तेजस्वी तपसाप्याय़ितः शिखी |
१६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
दृष्ट्वा ऋषीन्भय़ाच्चापि प्रविवेश महार्णवम् ||
१६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
तस्मिन्नष्टे जगद्भीतमथर्वाणमथाश्रितम् |
१७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अर्चय़ामासुरेवैनमथर्वाणं सुरर्षय़ः ||
१७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अथर्वा त्वसृजल्लोकानात्मनालोक्य पावकम् |
१८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
मिषतां सर्वभूतानामुन्ममाथ महार्णवम् ||
१८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
एवमग्निर्भगवता नष्टः पूर्वमथर्वणा |
१९ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
आहूतः सर्वभूतानां हव्यं वहति सर्वदा ||
१९ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
एवं त्वजनय़द्धिष्ण्यान्वेदोक्तान्विवुधान्वहून् |
२० क
मार्कण्डेय़ उवाच:
विचरन्विविधान्देशान्भ्रममाणस्तु तत्र वै ||
२० ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
सिन्धुवर्जं पञ्च नद्यो देविकाथ सरस्वती |
२१ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
गङ्गा च शतकुम्भा च शरय़ूर्गण्डसाह्वय़ा ||
२१ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
चर्मण्वती मही चैव मेध्या मेधातिथिस्तथा |
२२ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
ताम्रावती वेत्रवती नद्यस्तिस्रोऽथ कौशिकी ||
२२ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
तमसा नर्मदा चैव नदी गोदावरी तथा |
२३ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
वेण्णा प्रवेणी भीमा च मेद्रथा चैव भारत ||
२३ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
भारती सुप्रय़ोगा च कावेरी मुर्मुरा तथा |
२४ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
कृष्णा च कृष्णवेण्णा च कपिला शोण एव च |
२४ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
एता नद्यस्तु धिष्ण्यानां मातरो याः प्रकीर्तिताः ||
२४ ग
मार्कण्डेय़ उवाच:
अद्भुतस्य प्रिय़ा भार्या तस्याः पुत्रो विडूरथः |
२५ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
यावन्तः पावकाः प्रोक्ताः सोमास्तावन्त एव च ||
२५ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अत्रेश्चाप्यन्वय़े जाता व्रह्मणो मानसाः प्रजाः |
२६ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अत्रिः पुत्रान्स्रष्टुकामस्तानेवात्मन्यधारय़त् |
२६ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
तस्य तद्व्रह्मणः काय़ान्निर्हरन्ति हुताशनाः ||
२६ ग
मार्कण्डेय़ उवाच:
एवमेते महात्मानः कीर्तितास्तेऽग्नय़ो मय़ा |
२७ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
अप्रमेय़ा यथोत्पन्नाः श्रीमन्तस्तिमिरापहाः ||
२७ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
अद्भुतस्य तु माहात्म्यं यथा वेदेषु कीर्तितम् |
२८ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
तादृशं विद्धि सर्वेषामेको ह्येष हुताशनः ||
२८ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
एक एवैष भगवान्विज्ञेय़ः प्रथमोऽङ्गिराः |
२९ क
मार्कण्डेय़ उवाच:
वहुधा निःसृतः काय़ाज्ज्योतिष्टोमः क्रतुर्यथा ||
२९ ख
मार्कण्डेय़ उवाच:
इत्येष वंशः सुमहानग्नीनां कीर्तितो मय़ा |
३० क
मार्कण्डेय़ उवाच:
पावितो विविधैर्मन्त्रैर्हव्यं वहति देहिनाम् ||
३० ख