chevron_left आश्वमेधिक पर्व अध्याय ३
व्यास उवाच:
युधिष्ठिर तव प्रज्ञा न सम्यगिति मे मतिः |
१ क
व्यास उवाच:
न हि कश्चित्स्वय़ं मर्त्यः स्ववशः कुरुते क्रिय़ाः ||
१ ख
व्यास उवाच:
ईश्वरेण निय़ुक्तोऽय़ं साध्वसाधु च मानवः |
२ क
व्यास उवाच:
करोति पुरुषः कर्म तत्र का परिदेवना ||
२ ख
व्यास उवाच:
आत्मानं मन्यसे चाथ पापकर्माणमन्ततः |
३ क
व्यास उवाच:
शृणु तत्र यथा पापमपकृष्येत भारत ||
३ ख
व्यास उवाच:
तपोभिः क्रतुभिश्चैव दानेन च युधिष्ठिर |
४ क
व्यास उवाच:
तरन्ति नित्यं पुरुषा ये स्म पापानि कुर्वते ||
४ ख
व्यास उवाच:
यज्ञेन तपसा चैव दानेन च नराधिप |
५ क
व्यास उवाच:
पूय़न्ते राजशार्दूल नरा दुष्कृतकर्मिणः ||
५ ख
व्यास उवाच:
असुराश्च सुराश्चैव पुण्यहेतोर्मखक्रिय़ाम् |
६ क
व्यास उवाच:
प्रय़तन्ते महात्मानस्तस्माद्यज्ञाः पराय़णम् ||
६ ख
व्यास उवाच:
यज्ञैरेव महात्मानो वभूवुरधिकाः सुराः |
७ क
व्यास उवाच:
ततो देवाः क्रिय़ावन्तो दानवानभ्यधर्षय़न् ||
७ ख
व्यास उवाच:
राजसूय़ाश्वमेधौ च सर्वमेधं च भारत |
८ क
व्यास उवाच:
नरमेधं च नृपते त्वमाहर युधिष्ठिर ||
८ ख
व्यास उवाच:
यजस्व वाजिमेधेन विधिवद्दक्षिणावता |
९ क
व्यास उवाच:
वहुकामान्नवित्तेन रामो दाशरथिर्यथा ||
९ ख
व्यास उवाच:
यथा च भरतो राजा दौःषन्तिः पृथिवीपतिः |
१० क
व्यास उवाच:
शाकुन्तलो महावीर्यस्तव पूर्वपितामहः ||
१० ख
युधिष्ठिर उवाच:
असंशय़ं वाजिमेधः पावय़ेत्पृथिवीमपि |
११ क
युधिष्ठिर उवाच:
अभिप्राय़स्तु मे कश्चित्तं त्वं श्रोतुमिहार्हसि ||
११ ख
युधिष्ठिर उवाच:
इमं ज्ञातिवधं कृत्वा सुमहान्तं द्विजोत्तम |
१२ क
युधिष्ठिर उवाच:
दानमल्पं न शक्यामि दातुं वित्तं च नास्ति मे ||
१२ ख
युधिष्ठिर उवाच:
न च वालानिमान्दीनानुत्सहे वसु याचितुम् |
१३ क
युधिष्ठिर उवाच:
तथैवार्द्रव्रणान्कृच्छ्रे वर्तमानान्नृपात्मजान् ||
१३ ख
युधिष्ठिर उवाच:
स्वय़ं विनाश्य पृथिवीं यज्ञार्थे द्विजसत्तम |
१४ क
युधिष्ठिर उवाच:
करमाहारय़िष्यामि कथं शोकपराय़णान् ||
१४ ख
युधिष्ठिर उवाच:
दुर्योधनापराधेन वसुधा वसुधाधिपाः |
१५ क
युधिष्ठिर उवाच:
प्रनष्टा योजय़ित्वास्मानकीर्त्या मुनिसत्तम ||
१५ ख
युधिष्ठिर उवाच:
दुर्योधनेन पृथिवी क्षय़िता वित्तकारणात् |
१६ क
युधिष्ठिर उवाच:
कोशश्चापि विशीर्णोऽसौ धार्तराष्ट्रस्य दुर्मतेः ||
१६ ख
युधिष्ठिर उवाच:
पृथिवी दक्षिणा चात्र विधिः प्रथमकल्पिकः |
१७ क
युधिष्ठिर उवाच:
विद्वद्भिः परिदृष्टोऽय़ं शिष्टो विधिविपर्ययः ||
१७ ख
युधिष्ठिर उवाच:
न च प्रतिनिधिं कर्तुं चिकीर्षामि तपोधन |
१८ क
युधिष्ठिर उवाच:
अत्र मे भगवन्सम्यक्साचिव्यं कर्तुमर्हसि ||
१८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एवमुक्तस्तु पार्थेन कृष्णद्वैपाय़नस्तदा |
१९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मुहूर्तमनुसञ्चिन्त्य धर्मराजानमव्रवीत् ||
१९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विद्यते द्रविणं पार्थ गिरौ हिमवति स्थितम् |
२० क
वैशम्पाय़न उवाच:
उत्सृष्टं व्राह्मणैर्यज्ञे मरुत्तस्य महीपतेः |
२० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तदानय़स्व कौन्तेय़ पर्याप्तं तद्भविष्यति ||
२० ग
युधिष्ठिर उवाच:
कथं यज्ञे मरुत्तस्य द्रविणं तत्समाचितम् |
२१ क
युधिष्ठिर उवाच:
कस्मिंश्च काले स नृपो वभूव वदतां वर ||
२१ ख
व्यास उवाच:
यदि शुश्रूषसे पार्थ शृणु कारन्धमं नृपम् |
२२ क
व्यास उवाच:
यस्मिन्काले महावीर्यः स राजासीन्महाधनः ||
२२ ख