दुर्योधन उवाच:
वनमेव गमिष्यामि वसानो मृगचर्मणी |
४९ क
दुर्योधन उवाच:
न हि मे निर्जितस्यास्ति जीवितेऽद्य स्पृहा विभो ||
४९ ख
दुर्योधन उवाच:
गच्छ त्वं भुङ्क्ष्व राजेन्द्र पृथिवीं निहतेश्वराम् |
५० क
दुर्योधन उवाच:
हतय़ोधां नष्टरत्नां क्षीणवप्रां यथासुखम् ||
५० ख
युधिष्ठिर उवाच:
आर्तप्रलापान्मा तात सलिलस्थः प्रभाषथाः |
५१ क
युधिष्ठिर उवाच:
नैतन्मनसि मे राजन्वाशितं शकुनेरिव ||
५१ ख
युधिष्ठिर उवाच:
यदि चापि समर्थः स्यास्त्वं दानाय़ सुय़ोधन |
५२ क
युधिष्ठिर उवाच:
नाहमिच्छेय़मवनिं त्वय़ा दत्तां प्रशासितुम् ||
५२ ख
युधिष्ठिर उवाच:
अधर्मेण न गृह्णीय़ां त्वय़ा दत्तां महीमिमाम् |
५३ क
युधिष्ठिर उवाच:
न हि धर्मः स्मृतो राजन्क्षत्रिय़स्य प्रतिग्रहः ||
५३ ख
युधिष्ठिर उवाच:
त्वय़ा दत्तां न चेच्छेय़ं पृथिवीमखिलामहम् |
५४ क
युधिष्ठिर उवाच:
त्वां तु युद्धे विनिर्जित्य भोक्तास्मि वसुधामिमाम् ||
५४ ख
युधिष्ठिर उवाच:
अनीश्वरश्च पृथिवीं कथं त्वं दातुमिच्छसि |
५५ क
युधिष्ठिर उवाच:
त्वय़ेय़ं पृथिवी राजन्किं न दत्ता तदैव हि ||
५५ ख
युधिष्ठिर उवाच:
धर्मतो याचमानानां शमार्थं च कुलस्य नः |
५६ क
युधिष्ठिर उवाच:
वार्ष्णेय़ं प्रथमं राजन्प्रत्याख्याय़ महावलम् ||
५६ ख
युधिष्ठिर उवाच:
किमिदानीं ददासि त्वं को हि ते चित्तविभ्रमः |
५७ क
युधिष्ठिर उवाच:
अभिय़ुक्तस्तु को राजा दातुमिच्छेद्धि मेदिनीम् ||
५७ ख
युधिष्ठिर उवाच:
न त्वमद्य महीं दातुमीशः कौरवनन्दन |
५८ क
युधिष्ठिर उवाच:
आच्छेत्तुं वा वलाद्राजन्स कथं दातुमिच्छसि |
५८ ख
युधिष्ठिर उवाच:
मां तु निर्जित्य सङ्ग्रामे पालय़ेमां वसुन्धराम् ||
५८ ग
युधिष्ठिर उवाच:
सूच्यग्रेणापि यद्भूमेरपि ध्रीय़ेत भारत |
५९ क
युधिष्ठिर उवाच:
तन्मात्रमपि नो मह्यं न ददाति पुरा भवान् ||
५९ ख
युधिष्ठिर उवाच:
स कथं पृथिवीमेतां प्रददासि विशां पते |
६० क
युधिष्ठिर उवाच:
सूच्यग्रं नात्यजः पूर्वं स कथं त्यजसि क्षितिम् ||
६० ख
युधिष्ठिर उवाच:
एवमैश्वर्यमासाद्य प्रशास्य पृथिवीमिमाम् |
६१ क
युधिष्ठिर उवाच:
को हि मूढो व्यवस्येत शत्रोर्दातुं वसुन्धराम् ||
६१ ख
युधिष्ठिर उवाच:
त्वं तु केवलमौर्ख्येण विमूढो नाववुध्यसे |
६२ क
युधिष्ठिर उवाच:
पृथिवीं दातुकामोऽपि जीवितेनाद्य मोक्ष्यसे ||
६२ ख
युधिष्ठिर उवाच:
अस्मान्वा त्वं पराजित्य प्रशाधि पृथिवीमिमाम् |
६३ क
युधिष्ठिर उवाच:
अथ वा निहतोऽस्माभिर्व्रज लोकाननुत्तमान् ||
६३ ख
युधिष्ठिर उवाच:
आवय़ोर्जीवतो राजन्मय़ि च त्वय़ि च ध्रुवम् |
६४ क
युधिष्ठिर उवाच:
संशय़ः सर्वभूतानां विजय़े नो भविष्यति ||
६४ ख
युधिष्ठिर उवाच:
जीवितं तव दुष्प्रज्ञ मय़ि सम्प्रति वर्तते |
६५ क
युधिष्ठिर उवाच:
जीवय़ेय़ं त्वहं कामं न तु त्वं जीवितुं क्षमः ||
६५ ख
युधिष्ठिर उवाच:
दहने हि कृतो यत्नस्त्वय़ास्मासु विशेषतः |
६६ क
युधिष्ठिर उवाच:
आशीविषैर्विषैश्चापि जले चापि प्रवेशनैः |
६६ ख
युधिष्ठिर उवाच:
त्वय़ा विनिकृता राजन्राज्यस्य हरणेन च ||
६६ ग
युधिष्ठिर उवाच:
एतस्मात्कारणात्पाप जीवितं ते न विद्यते |
६७ क
युधिष्ठिर उवाच:
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ युध्यस्व तत्ते श्रेय़ो भविष्यति ||
६७ ख
सञ्जय़ उवाच:
एवं तु विविधा वाचो जय़युक्ताः पुनः पुनः |
६८ क
सञ्जय़ उवाच:
कीर्तय़न्ति स्म ते वीरास्तत्र तत्र जनाधिप ||
६८ ख