युधिष्ठिर उवाच:
कथं व्यासस्य धर्मात्मा शुको जज्ञे महातपाः |
१ क
युधिष्ठिर उवाच:
सिद्धिं च परमां प्राप्तस्तन्मे व्रूहि पितामह ||
१ ख
युधिष्ठिर उवाच:
कस्यां चोत्पादय़ामास शुकं व्यासस्तपोधनः |
२ क
युधिष्ठिर उवाच:
न ह्यस्य जननीं विद्म जन्म चाग्र्यं महात्मनः ||
२ ख
युधिष्ठिर उवाच:
कथं च वालस्य सतः सूक्ष्मज्ञाने गता मतिः |
३ क
युधिष्ठिर उवाच:
यथा नान्यस्य लोकेऽस्मिन्द्वितीय़स्येह कस्यचित् ||
३ ख
युधिष्ठिर उवाच:
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण महाद्युते |
४ क
युधिष्ठिर उवाच:
न हि मे तृप्तिरस्तीह शृण्वतोऽमृतमुत्तमम् ||
४ ख
युधिष्ठिर उवाच:
माहात्म्यमात्मय़ोगं च विज्ञानं च शुकस्य ह |
५ क
युधिष्ठिर उवाच:
यथावदानुपूर्व्येण तन्मे व्रूहि पितामह ||
५ ख
भीष्म उवाच:
न हाय़नैर्न पलितैर्न वित्तेन न वन्धुभिः |
६ क
भीष्म उवाच:
ऋषय़श्चक्रिरे धर्मं योऽनूचानः स नो महान् ||
६ ख
भीष्म उवाच:
तपोमूलमिदं सर्वं यन्मां पृच्छसि पाण्डव |
७ क
भीष्म उवाच:
तदिन्द्रिय़ाणि संय़म्य तपो भवति नान्यथा ||
७ ख
भीष्म उवाच:
इन्द्रिय़ाणां प्रसङ्गेन दोषमृच्छत्यसंशय़म् |
८ क
भीष्म उवाच:
संनिय़म्य तु तान्येव सिद्धिं प्राप्नोति मानवः ||
८ ख
भीष्म उवाच:
अश्वमेधसहस्रस्य वाजपेय़शतस्य च |
९ क
भीष्म उवाच:
योगस्य कलय़ा तात न तुल्यं विद्यते फलम् ||
९ ख
भीष्म उवाच:
अत्र ते वर्तय़िष्यामि जन्मय़ोगफलं यथा |
१० क
भीष्म उवाच:
शुकस्याग्र्यां गतिं चैव दुर्विदामकृतात्मभिः ||
१० ख
भीष्म उवाच:
मेरुशृङ्गे किल पुरा कर्णिकारवनाय़ुते |
११ क
भीष्म उवाच:
विजहार महादेवो भीमैर्भूतगणैर्वृतः ||
११ ख
भीष्म उवाच:
शैलराजसुता चैव देवी तत्राभवत्पुरा |
१२ क
भीष्म उवाच:
तत्र दिव्यं तपस्तेपे कृष्णद्वैपाय़नः प्रभुः ||
१२ ख
भीष्म उवाच:
योगेनात्मानमाविश्य योगधर्मपराय़णः |
१३ क
भीष्म उवाच:
धारय़न्स तपस्तेपे पुत्रार्थं कुरुसत्तम ||
१३ ख
भीष्म उवाच:
अग्नेर्भूमेरपां वाय़ोरन्तरिक्षस्य चाभिभो |
१४ क
भीष्म उवाच:
वीर्येण संमितः पुत्रो मम भूय़ादिति स्म ह ||
१४ ख
भीष्म उवाच:
सङ्कल्पेनाथ सोऽनेन दुष्प्रापेणाकृतात्मभिः |
१५ क
भीष्म उवाच:
वरय़ामास देवेशमास्थितस्तप उत्तमम् ||
१५ ख
भीष्म उवाच:
अतिष्ठन्मारुताहारः शतं किल समाः प्रभुः |
१६ क
भीष्म उवाच:
आराधय़न्महादेवं वहुरूपमुमापतिम् ||
१६ ख
भीष्म उवाच:
तत्र व्रह्मर्षय़श्चैव सर्वे देवर्षय़स्तथा |
१७ क
भीष्म उवाच:
लोकपालाश्च लोकेशं साध्याश्च वसुभिः सह ||
१७ ख
भीष्म उवाच:
आदित्याश्चैव रुद्राश्च दिवाकरनिशाकरौ |
१८ क
भीष्म उवाच:
मरुतो मारुतश्चैव सागराः सरितस्तथा ||
१८ ख
भीष्म उवाच:
अश्विनौ देवगन्धर्वास्तथा नारदपर्वतौ |
१९ क
भीष्म उवाच:
विश्वावसुश्च गन्धर्वः सिद्धाश्चाप्सरसां गणाः ||
१९ ख
भीष्म उवाच:
तत्र रुद्रो महादेवः कर्णिकारमय़ीं शुभाम् |
२० क
भीष्म उवाच:
धारय़ाणः स्रजं भाति ज्योत्स्नामिव निशाकरः ||
२० ख
भीष्म उवाच:
तस्मिन्दिव्ये वने रम्ये देवदेवर्षिसङ्कुले |
२१ क
भीष्म उवाच:
आस्थितः परमं योगमृषिः पुत्रार्थमुद्यतः ||
२१ ख
भीष्म उवाच:
न चास्य हीय़ते वर्णो न ग्लानिरुपजाय़ते |
२२ क
भीष्म उवाच:
त्रय़ाणामपि लोकानां तदद्भुतमिवाभवत् ||
२२ ख
भीष्म उवाच:
जटाश्च तेजसा तस्य वैश्वानरशिखोपमाः |
२३ क
भीष्म उवाच:
प्रज्वलन्त्यः स्म दृश्यन्ते युक्तस्यामिततेजसः ||
२३ ख
भीष्म उवाच:
मार्कण्डेय़ो हि भगवानेतदाख्यातवान्मम |
२४ क
भीष्म उवाच:
स देवचरितानीह कथय़ामास मे सदा ||
२४ ख
भीष्म उवाच:
ता एताद्यापि कृष्णस्य तपसा तेन दीपिताः |
२५ क
भीष्म उवाच:
अग्निवर्णा जटास्तात प्रकाशन्ते महात्मनः ||
२५ ख
भीष्म उवाच:
एवंविधेन तपसा तस्य भक्त्या च भारत |
२६ क
भीष्म उवाच:
महेश्वरः प्रसन्नात्मा चकार मनसा मतिम् ||
२६ ख
भीष्म उवाच:
उवाच चैनं भगवांस्त्र्यम्वकः प्रहसन्निव |
२७ क
भीष्म उवाच:
एवंविधस्ते तनय़ो द्वैपाय़न भविष्यति ||
२७ ख
भीष्म उवाच:
यथा ह्यग्निर्यथा वाय़ुर्यथा भूमिर्यथा जलम् |
२८ क
भीष्म उवाच:
यथा च खं तथा शुद्धो भविष्यति सुतो महान् ||
२८ ख
भीष्म उवाच:
तद्भावभावी तद्वुद्धिस्तदात्मा तदपाश्रय़ः |
२९ क
भीष्म उवाच:
तेजसावृत्य लोकांस्त्रीन्यशः प्राप्स्यति केवलम् ||
२९ ख