chevron_left शल्य पर्व अध्याय ३४
वैशम्पाय़न उवाच:
वत्स्यामो निय़ताहारास्तपश्चरणतत्पराः ||
४६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
श्रुत्वा तासां तु वचनं दक्षः सोममथाव्रवीत् |
४७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
समं वर्तस्व भार्यासु मा त्वाधर्मो महान्स्पृशेत् ||
४७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ताश्च सर्वाव्रवीद्दक्षो गच्छध्वं सोममन्तिकात् |
४८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
समं वत्स्यति सर्वासु चन्द्रमा मम शासनात् ||
४८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
विसृष्टास्तास्तदा जग्मुः शीतांशुभवनं तदा |
४९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तथापि सोमो भगवान्पुनरेव महीपते |
४९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
रोहिणीं निवसत्येव प्रीय़माणो मुहुर्मुहुः ||
४९ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
ततस्ताः सहिताः सर्वा भूय़ः पितरमव्रुवन् |
५० क
वैशम्पाय़न उवाच:
तव शुश्रूषणे युक्ता वत्स्यामो हि तवाश्रमे |
५० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सोमो वसति नास्मासु नाकरोद्वचनं तव ||
५० ग
वैशम्पाय़न उवाच:
तासां तद्वचनं श्रुत्वा दक्षः सोममथाव्रवीत् |
५१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
समं वर्तस्व भार्यासु मा त्वां शप्स्ये विरोचन ||
५१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अनादृत्य तु तद्वाक्यं दक्षस्य भगवाञ्शशी |
५२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
रोहिण्या सार्धमवसत्ततस्ताः कुपिताः पुनः ||
५२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
गत्वा च पितरं प्राहुः प्रणम्य शिरसा तदा |
५३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सोमो वसति नास्मासु तस्मान्नः शरणं भव ||
५३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
रोहिण्यामेव भगवन्सदा वसति चन्द्रमाः |
५४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तस्मान्नस्त्राहि सर्वा वै यथा नः सोम आविशेत् ||
५४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तच्छ्रुत्वा भगवान्क्रुद्धो यक्ष्माणं पृथिवीपते |
५५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
ससर्ज रोषात्सोमाय़ स चोडुपतिमाविशत् ||
५५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स यक्ष्मणाभिभूतात्माक्षीय़ताहरहः शशी |
५६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
यत्नं चाप्यकरोद्राजन्मोक्षार्थं तस्य यक्ष्मणः ||
५६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
इष्ट्वेष्टिभिर्महाराज विविधाभिर्निशाकरः |
५७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
न चामुच्यत शापाद्वै क्षय़ं चैवाभ्यगच्छत ||
५७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
क्षीय़माणे ततः सोमे ओषध्यो न प्रजज्ञिरे |
५८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
निरास्वादरसाः सर्वा हतवीर्याश्च सर्वशः ||
५८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ओषधीनां क्षय़े जाते प्राणिनामपि सङ्क्षय़ः |
५९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
कृशाश्चासन्प्रजाः सर्वाः क्षीय़माणे निशाकरे ||
५९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततो देवाः समागम्य सोममूचुर्महीपते |
६० क
वैशम्पाय़न उवाच:
किमिदं भवतो रूपमीदृशं न प्रकाशते ||
६० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
कारणं व्रूहि नः सर्वं येनेदं ते महद्भय़म् |
६१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
श्रुत्वा तु वचनं त्वत्तो विधास्यामस्ततो वय़म् ||
६१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एवमुक्तः प्रत्युवाच सर्वांस्ताञ्शशलक्षणः |
६२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
शापं च कारणं चैव यक्ष्माणं च तथात्मनः ||
६२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
देवास्तस्य वचः श्रुत्वा गत्वा दक्षमथाव्रुवन् |
६३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रसीद भगवन्सोमे शापश्चैष निवर्त्यताम् ||
६३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
असौ हि चन्द्रमाः क्षीणः किञ्चिच्छेषो हि लक्ष्यते |
६४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
क्षय़ाच्चैवास्य देवेश प्रजाश्चापि गताः क्षय़म् ||
६४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
वीरुदोषधय़श्चैव वीजानि विविधानि च |
६५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
तथा वय़ं लोकगुरो प्रसादं कर्तुमर्हसि ||
६५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एवमुक्तस्तदा चिन्त्य प्राह वाक्यं प्रजापतिः |
६६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
नैतच्छक्यं मम वचो व्यावर्तय़ितुमन्यथा |
६६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
हेतुना तु महाभागा निवर्तिष्यति केनचित् ||
६६ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
समं वर्ततु सर्वासु शशी भार्यासु नित्यशः |
६७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सरस्वत्या वरे तीर्थे उन्मज्जञ्शशलक्षणः |
६७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
पुनर्वर्धिष्यते देवास्तद्वै सत्यं वचो मम ||
६७ ग
वैशम्पाय़न उवाच:
मासार्धं च क्षय़ं सोमो नित्यमेव गमिष्यति |
६८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
मासार्धं च सदा वृद्धिं सत्यमेतद्वचो मम ||
६८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
सरस्वतीं ततः सोमो जगाम ऋषिशासनात् |
६९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रभासं परमं तीर्थं सरस्वत्या जगाम ह ||
६९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अमावास्यां महातेजास्तत्रोन्मज्जन्महाद्युतिः |
७० क
वैशम्पाय़न उवाच:
लोकान्प्रभासय़ामास शीतांशुत्वमवाप च ||
७० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
देवाश्च सर्वे राजेन्द्र प्रभासं प्राप्य पुष्कलम् |
७१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सोमेन सहिता भूत्वा दक्षस्य प्रमुखेऽभवन् ||
७१ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततः प्रजापतिः सर्वा विससर्जाथ देवताः |
७२ क
वैशम्पाय़न उवाच:
सोमं च भगवान्प्रीतो भूय़ो वचनमव्रवीत् ||
७२ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
मावमंस्थाः स्त्रिय़ः पुत्र मा च विप्रान्कदाचन |
७३ क
वैशम्पाय़न उवाच:
गच्छ युक्तः सदा भूत्वा कुरु वै शासनं मम ||
७३ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स विसृष्टो महाराज जगामाथ स्वमालय़म् |
७४ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रजाश्च मुदिता भूत्वा भोजने च यथा पुरा ||
७४ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
एतत्ते सर्वमाख्यातं यथा शप्तो निशाकरः |
७५ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रभासं च यथा तीर्थं तीर्थानां प्रवरं ह्यभूत् ||
७५ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अमावास्यां महाराज नित्यशः शशलक्षणः |
७६ क
वैशम्पाय़न उवाच:
स्नात्वा ह्याप्याय़ते श्रीमान्प्रभासे तीर्थ उत्तमे ||
७६ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
अतश्चैनं प्रजानन्ति प्रभासमिति भूमिप |
७७ क
वैशम्पाय़न उवाच:
प्रभां हि परमां लेभे तस्मिन्नुन्मज्ज्य चन्द्रमाः ||
७७ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
ततस्तु चमसोद्भेदमच्युतस्त्वगमद्वली |
७८ क
वैशम्पाय़न उवाच:
चमसोद्भेद इत्येवं यं जनाः कथय़न्त्युत ||
७८ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
तत्र दत्त्वा च दानानि विशिष्टानि हलाय़ुधः |
७९ क
वैशम्पाय़न उवाच:
उषित्वा रजनीमेकां स्नात्वा च विधिवत्तदा ||
७९ ख
वैशम्पाय़न उवाच:
उदपानमथागच्छत्त्वरावान्केशवाग्रजः |
८० क
वैशम्पाय़न उवाच:
आद्यं स्वस्त्ययनं चैव तत्रावाप्य महत्फलम् ||
८० ख
वैशम्पाय़न उवाच:
स्निग्धत्वादोषधीनां च भूमेश्च जनमेजय़ |
८१ क
वैशम्पाय़न उवाच:
जानन्ति सिद्धा राजेन्द्र नष्टामपि सरस्वतीम् ||
८१ ख