chevron_left अनुशासन पर्व अध्याय ३४
भीष्म उवाच:
व्राह्मणानेव सततं भृशं सम्प्रतिपूजय़ेत् |
१ क
भीष्म उवाच:
एते हि सोमराजान ईश्वराः सुखदुःखय़ोः ||
१ ख
भीष्म उवाच:
एते भोगैरलङ्कारैरन्यैश्चैव किमिच्छकैः |
२ क
भीष्म उवाच:
सदा पूज्या नमस्कार्या रक्ष्याश्च पितृवन्नृपैः |
२ ख
भीष्म उवाच:
अतो राष्ट्रस्य शान्तिर्हि भूतानामिव वासवात् ||
२ ग
भीष्म उवाच:
जाय़तां व्रह्मवर्चस्वी राष्ट्रे वै व्राह्मणः शुचिः |
३ क
भीष्म उवाच:
महारथश्च राजन्य एष्टव्यः शत्रुतापनः ||
३ ख
भीष्म उवाच:
व्राह्मणं जातिसम्पन्नं धर्मज्ञं संशितव्रतम् |
४ क
भीष्म उवाच:
वासय़ेत गृहे राजन्न तस्मात्परमस्ति वै ||
४ ख
भीष्म उवाच:
व्राह्मणेभ्यो हविर्दत्तं प्रतिगृह्णन्ति देवताः |
५ क
भीष्म उवाच:
पितरः सर्वभूतानां नैतेभ्यो विद्यते परम् ||
५ ख
भीष्म उवाच:
आदित्यश्चन्द्रमा वाय़ुर्भूमिरापोऽम्वरं दिशः |
६ क
भीष्म उवाच:
सर्वे व्राह्मणमाविश्य सदान्नमुपभुञ्जते ||
६ ख
भीष्म उवाच:
न तस्याश्नन्ति पितरो यस्य विप्रा न भुञ्जते |
७ क
भीष्म उवाच:
देवाश्चाप्यस्य नाश्नन्ति पापस्य व्राह्मणद्विषः ||
७ ख
भीष्म उवाच:
व्राह्मणेषु तु तुष्टेषु प्रीय़न्ते पितरः सदा |
८ क
भीष्म उवाच:
तथैव देवता राजन्नात्र कार्या विचारणा ||
८ ख
भीष्म उवाच:
तथैव तेऽपि प्रीय़न्ते येषां भवति तद्धविः |
९ क
भीष्म उवाच:
न च प्रेत्य विनश्यन्ति गच्छन्ति परमां गतिम् ||
९ ख
भीष्म उवाच:
येन येनैव हविषा व्राह्मणांस्तर्पय़ेन्नरः |
१० क
भीष्म उवाच:
तेन तेनैव प्रीय़न्ते पितरो देवतास्तथा ||
१० ख
भीष्म उवाच:
व्राह्मणादेव तद्भूतं प्रभवन्ति यतः प्रजाः |
११ क
भीष्म उवाच:
यतश्चाय़ं प्रभवति प्रेत्य यत्र च गच्छति ||
११ ख
भीष्म उवाच:
वेदैष मार्गं स्वर्गस्य तथैव नरकस्य च |
१२ क
भीष्म उवाच:
आगतानागते चोभे व्राह्मणो द्विपदां वरः |
१२ ख
भीष्म उवाच:
व्राह्मणो भरतश्रेष्ठ स्वधर्मं वेद मेधय़ा ||
१२ ग
भीष्म उवाच:
ये चैनमनुवर्तन्ते ते न यान्ति पराभवम् |
१३ क
भीष्म उवाच:
न ते प्रेत्य विनश्यन्ति गच्छन्ति न पराभवम् ||
१३ ख
भीष्म उवाच:
ये व्राह्मणमुखात्प्राप्तं प्रतिगृह्णन्ति वै वचः |
१४ क
भीष्म उवाच:
कृतात्मानो महात्मानस्ते न यान्ति पराभवम् ||
१४ ख
भीष्म उवाच:
क्षत्रिय़ाणां प्रतपतां तेजसा च वलेन च |
१५ क
भीष्म उवाच:
व्राह्मणेष्वेव शाम्यन्ति तेजांसि च वलानि च ||
१५ ख
भीष्म उवाच:
भृगवोऽजय़ंस्तालजङ्घान्नीपानङ्गिरसोऽजय़न् |
१६ क
भीष्म उवाच:
भरद्वाजो वैतहव्यानैलांश्च भरतर्षभ ||
१६ ख
भीष्म उवाच:
चित्राय़ुधांश्चाप्यजय़न्नेते कृष्णाजिनध्वजाः |
१७ क
भीष्म उवाच:
प्रक्षिप्याथ च कुम्भान्वै पारगामिनमारभेत् ||
१७ ख
भीष्म उवाच:
यत्किञ्चित्कथ्यते लोके श्रूय़ते पश्यतेऽपि वा |
१८ क
भीष्म उवाच:
सर्वं तद्व्राह्मणेष्वेव गूढोऽग्निरिव दारुषु ||
१८ ख
भीष्म उवाच:
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् |
१९ क
भीष्म उवाच:
संवादं वासुदेवस्य पृथ्व्याश्च भरतर्षभ ||
१९ ख
वासुदेव उवाच:
मातरं सर्वभूतानां पृच्छे त्वा संशय़ं शुभे |
२० क
वासुदेव उवाच:
केन स्वित्कर्मणा पापं व्यपोहति नरो गृही ||
२० ख
पृथिव्यु उवाच:
व्राह्मणानेव सेवेत पवित्रं ह्येतदुत्तमम् |
२१ क
पृथिव्यु उवाच:
व्राह्मणान्सेवमानस्य रजः सर्वं प्रणश्यति ||
२१ ख
पृथिव्यु उवाच:
अतो भूतिरतः कीर्तिरतो वुद्धिः प्रजाय़ते |
२२ क
पृथिव्यु उवाच:
अपरेषां परेषां च परेभ्यश्चैव ये परे ||
२२ ख
पृथिव्यु उवाच:
व्राह्मणा यं प्रशंसन्ति पुरुषः स प्रवर्धते |
२३ क
पृथिव्यु उवाच:
अथ यो व्राह्मणाक्रुष्टः पराभवति सोऽचिरात् ||
२३ ख
पृथिव्यु उवाच:
यथा महार्णवे क्षिप्त आमलोष्टो विनश्यति |
२४ क
पृथिव्यु उवाच:
तथा दुश्चरितं कर्म पराभावाय़ कल्पते ||
२४ ख
पृथिव्यु उवाच:
पश्य चन्द्रे कृतं लक्ष्म समुद्रे लवणोदकम् |
२५ क
पृथिव्यु उवाच:
तथा भगसहस्रेण महेन्द्रं परिचिह्नितम् ||
२५ ख
पृथिव्यु उवाच:
तेषामेव प्रभावेन सहस्रनय़नो ह्यसौ |
२६ क
पृथिव्यु उवाच:
शतक्रतुः समभवत्पश्य माधव यादृशम् ||
२६ ख
पृथिव्यु उवाच:
इच्छन्भूतिं च कीर्तिं च लोकांश्च मधुसूदन |
२७ क
पृथिव्यु उवाच:
व्राह्मणानुमते तिष्ठेत्पुरुषः शुचिरात्मवान् ||
२७ ख
पृथिव्यु उवाच:
इत्येतद्वचनं श्रुत्वा मेदिन्या मधुसूदनः |
२८ क
पृथिव्यु उवाच:
साधु साध्वित्यथेत्युक्त्वा मेदिनीं प्रत्यपूजय़त् ||
२८ ख
पृथिव्यु उवाच:
एतां श्रुत्वोपमां पार्थ प्रय़तो व्राह्मणर्षभान् |
२९ क
पृथिव्यु उवाच:
सततं पूजय़ेथास्त्वं ततः श्रेय़ोऽभिपत्स्यसे ||
२९ ख