युधिष्ठिर उवाच:
अपूर्वं वा भवेत्पात्रमथ वापि चिरोषितम् |
१ क
युधिष्ठिर उवाच:
दूरादभ्यागतं वापि किं पात्रं स्यात्पितामह ||
१ ख
भीष्म उवाच:
क्रिय़ा भवति केषाञ्चिदुपांशुव्रतमुत्तमम् |
२ क
भीष्म उवाच:
यो यो याचेत यत्किञ्चित्सर्वं दद्याम इत्युत ||
२ ख
भीष्म उवाच:
अपीडय़न्भृत्यवर्गमित्येवमनुशुश्रुम |
३ क
भीष्म उवाच:
पीडय़न्भृत्यवर्गं हि आत्मानमपकर्षति ||
३ ख
भीष्म उवाच:
अपूर्वं वापि यत्पात्रं यच्चापि स्याच्चिरोषितम् |
४ क
भीष्म उवाच:
दूरादभ्यागतं चापि तत्पात्रं च विदुर्वुधाः ||
४ ख
युधिष्ठिर उवाच:
अपीडय़ा च भृत्यानां धर्मस्याहिंसय़ा तथा |
५ क
युधिष्ठिर उवाच:
पात्रं विद्याम तत्त्वेन यस्मै दत्तं न सन्तपेत् ||
५ ख
भीष्म उवाच:
ऋत्विक्पुरोहिताचार्याः शिष्याः सम्वन्धिवान्धवाः |
६ क
भीष्म उवाच:
सर्वे पूज्याश्च मान्याश्च श्रुतवृत्तोपसंहिताः ||
६ ख
भीष्म उवाच:
अतोऽन्यथा वर्तमानाः सर्वे नार्हन्ति सत्क्रिय़ाम् |
७ क
भीष्म उवाच:
तस्मान्नित्यं परीक्षेत पुरुषान्प्रणिधाय़ वै ||
७ ख
भीष्म उवाच:
अक्रोधः सत्यवचनमहिंसा दम आर्जवम् |
८ क
भीष्म उवाच:
अद्रोहो नातिमानश्च ह्रीस्तितिक्षा तपः शमः ||
८ ख
भीष्म उवाच:
यस्मिन्नेतानि दृश्यन्ते न चाकार्याणि भारत |
९ क
भीष्म उवाच:
भावतो विनिविष्टानि तत्पात्रं मानमर्हति ||
९ ख
भीष्म उवाच:
तथा चिरोषितं चापि सम्प्रत्यागतमेव च |
१० क
भीष्म उवाच:
अपूर्वं चैव पूर्वं च तत्पात्रं मानमर्हति ||
१० ख
भीष्म उवाच:
अप्रामाण्यं च वेदानां शास्त्राणां चातिलङ्घनम् |
११ क
भीष्म उवाच:
सर्वत्र चानवस्थानमेतन्नाशनमात्मनः ||
११ ख
भीष्म उवाच:
भवेत्पण्डितमानी यो व्राह्मणो वेदनिन्दकः |
१२ क
भीष्म उवाच:
आन्वीक्षिकीं तर्कविद्यामनुरक्तो निरर्थिकाम् ||
१२ ख
भीष्म उवाच:
हेतुवादान्व्रुवन्सत्सु विजेताहेतुवादिकः |
१३ क
भीष्म उवाच:
आक्रोष्टा चातिवक्ता च व्राह्मणानां सदैव हि ||
१३ ख
भीष्म उवाच:
सर्वाभिशङ्की मूढश्च वालः कटुकवागपि |
१४ क
भीष्म उवाच:
वोद्धव्यस्तादृशस्तात नरश्वानं हि तं विदुः ||
१४ ख
भीष्म उवाच:
यथा श्वा भषितुं चैव हन्तुं चैवावसृज्यते |
१५ क
भीष्म उवाच:
एवं सम्भाषणार्थाय़ सर्वशास्त्रवधाय़ च |
१५ ख
भीष्म उवाच:
अल्पश्रुताः कुतर्काश्च दृष्टाः स्पृष्टाः कुपण्डिताः ||
१५ ग
भीष्म उवाच:
श्रुतिस्मृतीतिहासादिपुराणारण्यवेदिनः |
१६ क
भीष्म उवाच:
अनुरुन्ध्याद्वहुज्ञांश्च सारज्ञांश्चैव पण्डितान् ||
१६ ख
भीष्म उवाच:
लोकय़ात्रा च द्रष्टव्या धर्मश्चात्महितानि च |
१७ क
भीष्म उवाच:
एवं नरो वर्तमानः शाश्वतीरेधते समाः ||
१७ ख
भीष्म उवाच:
ऋणमुन्मुच्य देवानामृषीणां च तथैव च |
१८ क
भीष्म उवाच:
पितॄणामथ विप्राणामतिथीनां च पञ्चमम् ||
१८ ख
भीष्म उवाच:
पर्याय़ेण विशुद्धेन सुनिर्णिक्तेन कर्मणा |
१९ क
भीष्म उवाच:
एवं गृहस्थः कर्माणि कुर्वन्धर्मान्न हीय़ते ||
१९ ख