chevron_left स्त्री पर्व अध्याय ४
धृतराष्ट्र उवाच:
कथं संसारगहनं विज्ञेय़ं वदतां वर |
१ क
धृतराष्ट्र उवाच:
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तत्त्वमाख्याहि पृच्छतः ||
१ ख
विदुर उवाच:
जन्मप्रभृति भूतानां क्रिय़ाः सर्वाः शृणु प्रभो |
२ क
विदुर उवाच:
पूर्वमेवेह कलले वसते किञ्चिदन्तरम् ||
२ ख
विदुर उवाच:
ततः स पञ्चमेऽतीते मासे मांसं प्रकल्पय़ेत् |
३ क
विदुर उवाच:
ततः सर्वाङ्गसम्पूर्णो गर्भो मासे प्रजाय़ते ||
३ ख
विदुर उवाच:
अमेध्यमध्ये वसति मांसशोणितलेपने |
४ क
विदुर उवाच:
ततस्तु वाय़ुवेगेन ऊर्ध्वपादो ह्यधःशिराः ||
४ ख
विदुर उवाच:
योनिद्वारमुपागम्य वहून्क्लेशान्समृच्छति |
५ क
विदुर उवाच:
योनिसम्पीडनाच्चैव पूर्वकर्मभिरन्वितः ||
५ ख
विदुर उवाच:
तस्मान्मुक्तः स संसारादन्यान्पश्यत्युपद्रवान् |
६ क
विदुर उवाच:
ग्रहास्तमुपसर्पन्ति सारमेय़ा इवामिषम् ||
६ ख
विदुर उवाच:
ततः प्राप्तोत्तरे काले व्याधय़श्चापि तं तथा |
७ क
विदुर उवाच:
उपसर्पन्ति जीवन्तं वध्यमानं स्वकर्मभिः ||
७ ख
विदुर उवाच:
वद्धमिन्द्रिय़पाशैस्तं सङ्गस्वादुभिरातुरम् |
८ क
विदुर उवाच:
व्यसनान्युपवर्तन्ते विविधानि नराधिप |
८ ख
विदुर उवाच:
वध्यमानश्च तैर्भूय़ो नैव तृप्तिमुपैति सः ||
८ ग
विदुर उवाच:
अय़ं न वुध्यते तावद्यमलोकमथागतम् |
९ क
विदुर उवाच:
यमदूतैर्विकृष्यंश्च मृत्युं कालेन गच्छति ||
९ ख
विदुर उवाच:
वाग्घीनस्य च यन्मात्रमिष्टानिष्टं कृतं मुखे |
१० क
विदुर उवाच:
भूय़ एवात्मनात्मानं वध्यमानमुपेक्षते ||
१० ख
विदुर उवाच:
अहो विनिकृतो लोको लोभेन च वशीकृतः |
११ क
विदुर उवाच:
लोभक्रोधमदोन्मत्तो नात्मानमववुध्यते ||
११ ख
विदुर उवाच:
कुलीनत्वेन रमते दुष्कुलीनान्विकुत्सय़न् |
१२ क
विदुर उवाच:
धनदर्पेण दृप्तश्च दरिद्रान्परिकुत्सय़न् ||
१२ ख
विदुर उवाच:
मूर्खानिति परानाह नात्मानं समवेक्षते |
१३ क
विदुर उवाच:
शिक्षां क्षिपति चान्येषां नात्मानं शास्तुमिच्छति ||
१३ ख
विदुर उवाच:
अध्रुवे जीवलोकेऽस्मिन्यो धर्ममनुपालय़न् |
१४ क
विदुर उवाच:
जन्मप्रभृति वर्तेत प्राप्नुय़ात्परमां गतिम् ||
१४ ख
विदुर उवाच:
एवं सर्वं विदित्वा वै यस्तत्त्वमनुवर्तते |
१५ क
विदुर उवाच:
स प्रमोक्षाय़ लभते पन्थानं मनुजाधिप ||
१५ ख