सूत उवाच:
एतस्मिन्नेव काले तु जरत्कारुर्महातपाः |
१ क
सूत उवाच:
चचार पृथिवीं कृत्स्नां यत्रसाय़ङ्गृहो मुनिः ||
१ ख
सूत उवाच:
चरन्दीक्षां महातेजा दुश्चरामकृतात्मभिः |
२ क
सूत उवाच:
तीर्थेष्वाप्लवनं कुर्वन्पुण्येषु विचचार ह ||
२ ख
सूत उवाच:
वाय़ुभक्षो निराहारः शुष्यन्नहरहर्मुनिः |
३ क
सूत उवाच:
स ददर्श पितृन्गर्ते लम्वमानानधोमुखान् ||
३ ख
सूत उवाच:
एकतन्त्ववशिष्टं वै वीरणस्तम्वमाश्रितान् |
४ क
सूत उवाच:
तं च तन्तुं शनैराखुमाददानं विलाश्रय़म् ||
४ ख
सूत उवाच:
निराहारान्कृशान्दीनान्गर्तेऽऽर्तांस्त्राणमिच्छतः |
५ क
सूत उवाच:
उपसृत्य स तान्दीनान्दीनरूपोऽभ्यभाषत ||
५ ख
सूत उवाच:
के भवन्तोऽवलम्वन्ते वीरणस्तम्वमाश्रिताः |
६ क
सूत उवाच:
दुर्वलं खादितैर्मूलैराखुना विलवासिना ||
६ ख
सूत उवाच:
वीरणस्तम्वके मूलं यदप्येकमिह स्थितम् |
७ क
सूत उवाच:
तदप्ययं शनैराखुरादत्ते दशनैः शितैः ||
७ ख
सूत उवाच:
छेत्स्यतेऽल्पावशिष्टत्वादेतदप्यचिरादिव |
८ क
सूत उवाच:
ततः स्थ पतितारोऽत्र गर्ते अस्मिन्नधोमुखाः ||
८ ख
सूत उवाच:
ततो मे दुःखमुत्पन्नं दृष्ट्वा युष्मानधोमुखान् |
९ क
सूत उवाच:
कृच्छ्रामापदमापन्नान्प्रिय़ं किं करवाणि वः ||
९ ख
सूत उवाच:
तपसोऽस्य चतुर्थेन तृतीय़ेनापि वा पुनः |
१० क
सूत उवाच:
अर्धेन वापि निस्तर्तुमापदं व्रूत माचिरम् ||
१० ख
सूत उवाच:
अथवापि समग्रेण तरन्तु तपसा मम |
११ क
सूत उवाच:
भवन्तः सर्व एवास्मात्काममेवं विधीय़ताम् ||
११ ख
पितर ऊचुः:
ऋद्धो भवान्व्रह्मचारी यो नस्त्रातुमिहेच्छति |
१२ क
पितर ऊचुः:
न तु विप्राग्र्य तपसा शक्यमेतद्व्यपोहितुम् ||
१२ ख
पितर ऊचुः:
अस्ति नस्तात तपसः फलं प्रवदतां वर |
१३ क
पितर ऊचुः:
सन्तानप्रक्षय़ाद्व्रह्मन्पतामो निरय़ेऽशुचौ ||
१३ ख
पितर ऊचुः:
लम्वतामिह नस्तात न ज्ञानं प्रतिभाति वै |
१४ क
पितर ऊचुः:
येन त्वां नाभिजानीमो लोके विख्यातपौरुषम् ||
१४ ख
पितर ऊचुः:
ऋद्धो भवान्महाभागो यो नः शोच्यान्सुदुःखितान् |
१५ क
पितर ऊचुः:
शोचस्युपेत्य कारुण्याच्छृणु ये वै वय़ं द्विज ||
१५ ख
पितर ऊचुः:
याय़ावरा नाम वय़मृषय़ः संशितव्रताः |
१६ क
पितर ऊचुः:
लोकात्पुण्यादिह भ्रष्टाः सन्तानप्रक्षय़ाद्विभो ||
१६ ख
पितर ऊचुः:
प्रनष्टं नस्तपः पुण्यं न हि नस्तन्तुरस्ति वै |
१७ क
पितर ऊचुः:
अस्ति त्वेकोऽद्य नस्तन्तुः सोऽपि नास्ति यथा तथा ||
१७ ख
पितर ऊचुः:
मन्दभाग्योऽल्पभाग्यानां वन्धुः स किल नः कुले |
१८ क
पितर ऊचुः:
जरत्कारुरिति ख्यातो वेदवेदाङ्गपारगः |
१८ ख
पितर ऊचुः:
निय़तात्मा महात्मा च सुव्रतः सुमहातपाः ||
१८ ग
पितर ऊचुः:
तेन स्म तपसो लोभात्कृच्छ्रमापादिता वय़म् |
१९ क
पितर ऊचुः:
न तस्य भार्या पुत्रो वा वान्धवो वास्ति कश्चन ||
१९ ख
पितर ऊचुः:
तस्माल्लम्वामहे गर्ते नष्टसञ्ज्ञा ह्यनाथवत् |
२० क
पितर ऊचुः:
स वक्तव्यस्त्वय़ा दृष्ट्वा अस्माकं नाथवत्तय़ा ||
२० ख
पितर ऊचुः:
पितरस्तेऽवलम्वन्ते गर्ते दीना अधोमुखाः |
२१ क
पितर ऊचुः:
साधु दारान्कुरुष्वेति प्रजाय़स्वेति चाभिभो |
२१ ख
पितर ऊचुः:
कुलतन्तुर्हि नः शिष्टस्त्वमेवैकस्तपोधन ||
२१ ग
पितर ऊचुः:
यं तु पश्यसि नो व्रह्मन्वीरणस्तम्वमाश्रितान् |
२२ क
पितर ऊचुः:
एषोऽस्माकं कुलस्तम्व आसीत्स्वकुलवर्धनः ||
२२ ख
पितर ऊचुः:
यानि पश्यसि वै व्रह्मन्मूलानीहास्य वीरुधः |
२३ क
पितर ऊचुः:
एते नस्तन्तवस्तात कालेन परिभक्षिताः ||
२३ ख
पितर ऊचुः:
यत्त्वेतत्पश्यसि व्रह्मन्मूलमस्यार्धभक्षितम् |
२४ क
पितर ऊचुः:
तत्र लम्वामहे सर्वे सोऽप्येकस्तप आस्थितः ||
२४ ख
पितर ऊचुः:
यमाखुं पश्यसि व्रह्मन्काल एष महावलः |
२५ क
पितर ऊचुः:
स तं तपोरतं मन्दं शनैः क्षपय़ते तुदन् |
२५ ख
पितर ऊचुः:
जरत्कारुं तपोलुव्धं मन्दात्मानमचेतसम् ||
२५ ग
पितर ऊचुः:
न हि नस्तत्तपस्तस्य तारय़िष्यति सत्तम |
२६ क
पितर ऊचुः:
छिन्नमूलान्परिभ्रष्टान्कालोपहतचेतसः |
२६ ख
पितर ऊचुः:
नरकप्रतिष्ठान्पश्यास्मान्यथा दुष्कृतिनस्तथा ||
२६ ग
पितर ऊचुः:
अस्मासु पतितेष्वत्र सह पूर्वैः पितामहैः |
२७ क
पितर ऊचुः:
छिन्नः कालेन सोऽप्यत्र गन्ता वै नरकं ततः ||
२७ ख
पितर ऊचुः:
तपो वाप्यथवा यज्ञो यच्चान्यत्पावनं महत् |
२८ क
पितर ऊचुः:
तत्सर्वं न समं तात सन्तत्येति सतां मतम् ||
२८ ख
पितर ऊचुः:
स तात दृष्ट्वा व्रूय़ास्त्वं जरत्कारुं तपस्विनम् |
२९ क
पितर ऊचुः:
यथादृष्टमिदं चास्मै त्वय़ाख्येय़मशेषतः ||
२९ ख
पितर ऊचुः:
यथा दारान्प्रकुर्यात्स पुत्रांश्चोत्पादय़ेद्यथा |
३० क
पितर ऊचुः:
तथा व्रह्मंस्त्वय़ा वाच्यः सोऽस्माकं नाथवत्तय़ा ||
३० ख