सूत उवाच:
इदमत्यद्भुतं चान्यदास्तीकस्यानुशुश्रुमः |
१ क
सूत उवाच:
तथा वरैश्छन्द्यमाने राज्ञा पारिक्षितेन ह ||
१ ख
सूत उवाच:
इन्द्रहस्ताच्च्युतो नागः ख एव यदतिष्ठत |
२ क
सूत उवाच:
ततश्चिन्तापरो राजा वभूव जनमेजय़ः ||
२ ख
सूत उवाच:
हूय़माने भृशं दीप्ते विधिवत्पावके तदा |
३ क
सूत उवाच:
न स्म स प्रापतद्वह्नौ तक्षको भय़पीडितः ||
३ ख
शौनक उवाच:
किं सूत तेषां विप्राणां मन्त्रग्रामो मनीषिणाम् |
४ क
शौनक उवाच:
न प्रत्यभात्तदाग्नौ यन्न पपात स तक्षकः ||
४ ख
सूत उवाच:
तमिन्द्रहस्ताद्विस्रस्तं विसञ्ज्ञं पन्नगोत्तमम् |
५ क
सूत उवाच:
आस्तीकस्तिष्ठ तिष्ठेति वाचस्तिस्रोऽभ्युदैरय़त् ||
५ ख
सूत उवाच:
वितस्थे सोऽन्तरिक्षेऽथ हृदय़ेन विदूय़ता |
६ क
सूत उवाच:
यथा तिष्ठेत वै कश्चिद्गोचक्रस्यान्तरा नरः ||
६ ख
सूत उवाच:
ततो राजाव्रवीद्वाक्यं सदस्यैश्चोदितो भृशम् |
७ क
सूत उवाच:
काममेतद्भवत्वेवं यथास्तीकस्य भाषितम् ||
७ ख
सूत उवाच:
समाप्यतामिदं कर्म पन्नगाः सन्त्वनामय़ाः |
८ क
सूत उवाच:
प्रीय़तामय़मास्तीकः सत्यं सूतवचोऽस्तु तत् ||
८ ख
सूत उवाच:
ततो हलहलाशव्दः प्रीतिजः समवर्तत |
९ क
सूत उवाच:
आस्तीकस्य वरे दत्ते तथैवोपरराम च ||
९ ख
सूत उवाच:
स यज्ञः पाण्डवेय़स्य राज्ञः पारिक्षितस्य ह |
१० क
सूत उवाच:
प्रीतिमांश्चाभवद्राजा भारतो जनमेजय़ः ||
१० ख
सूत उवाच:
ऋत्विग्भ्यः ससदस्येभ्यो ये तत्रासन्समागताः |
११ क
सूत उवाच:
तेभ्यश्च प्रददौ वित्तं शतशोऽथ सहस्रशः ||
११ ख
सूत उवाच:
लोहिताक्षाय़ सूताय़ तथा स्थपतय़े विभुः |
१२ क
सूत उवाच:
येनोक्तं तत्र सत्राग्रे यज्ञस्य विनिवर्तनम् ||
१२ ख
सूत उवाच:
निमित्तं व्राह्मण इति तस्मै वित्तं ददौ वहु |
१३ क
सूत उवाच:
ततश्चकारावभृथं विधिदृष्टेन कर्मणा ||
१३ ख
सूत उवाच:
आस्तीकं प्रेषय़ामास गृहानेव सुसत्कृतम् |
१४ क
सूत उवाच:
राजा प्रीतमनाः प्रीतं कृतकृत्यं मनीषिणम् ||
१४ ख
सूत उवाच:
पुनरागमनं कार्यमिति चैनं वचोऽव्रवीत् |
१५ क
सूत उवाच:
भविष्यसि सदस्यो मे वाजिमेधे महाक्रतौ ||
१५ ख
सूत उवाच:
तथेत्युक्त्वा प्रदुद्राव स चास्तीको मुदा युतः |
१६ क
सूत उवाच:
कृत्वा स्वकार्यमतुलं तोषय़ित्वा च पार्थिवम् ||
१६ ख
सूत उवाच:
स गत्वा परमप्रीतो मातरं मातुलं च तम् |
१७ क
सूत उवाच:
अभिगम्योपसङ्गृह्य यथावृत्तं न्यवेदय़त् ||
१७ ख
सूत उवाच:
एतच्छ्रुत्वा प्रीय़माणाः समेता; ये तत्रासन्पन्नगा वीतमोहाः |
१८ क
सूत उवाच:
तेऽऽस्तीके वै प्रीतिमन्तो वभूवु; रूचुश्चैनं वरमिष्टं वृणीष्व ||
१८ ख
सूत उवाच:
भूय़ो भूय़ः सर्वशस्तेऽव्रुवंस्तं; किं ते प्रिय़ं करवामोऽद्य विद्वन् |
१९ क
सूत उवाच:
प्रीता वय़ं मोक्षिताश्चैव सर्वे; कामं किं ते करवामोऽद्य वत्स ||
१९ ख
आस्तीक उवाच:
साय़ं प्रातः सुप्रसन्नात्मरूपा; लोके विप्रा मानवाश्चेतरेऽपि |
२० क
आस्तीक उवाच:
धर्माख्यानं ये वदेय़ुर्ममेदं; तेषां युष्मद्भ्यो नैव किञ्चिद्भय़ं स्यात् ||
२० ख
सूत उवाच:
तैश्चाप्युक्तो भागिनेय़ः प्रसन्नै; रेतत्सत्यं काममेवं चरन्तः |
२१ क
सूत उवाच:
प्रीत्या युक्ता ईप्सितं सर्वशस्ते; कर्तारः स्म प्रवणा भागिनेय़ ||
२१ ख
सूत उवाच:
जरत्कारोर्जरत्कार्वां समुत्पन्नो महाय़शाः |
२२ क
सूत उवाच:
आस्तीकः सत्यसन्धो मां पन्नगेभ्योऽभिरक्षतु ||
२२ ख
सूत उवाच:
असितं चार्तिमन्तं च सुनीथं चापि यः स्मरेत् |
२३ क
सूत उवाच:
दिवा वा यदि वा रात्रौ नास्य सर्पभय़ं भवेत् ||
२३ ख
सूत उवाच:
मोक्षय़ित्वा स भुजगान्सर्पसत्राद्द्विजोत्तमः |
२४ क
सूत उवाच:
जगाम काले धर्मात्मा दिष्टान्तं पुत्रपौत्रवान् ||
२४ ख
सूत उवाच:
इत्याख्यानं मय़ास्तीकं यथावत्कीर्तितं तव |
२५ क
सूत उवाच:
यत्कीर्तय़ित्वा सर्पेभ्यो न भय़ं विद्यते क्वचित् ||
२५ ख
सूत उवाच:
श्रुत्वा धर्मिष्ठमाख्यानमास्तीकं पुण्यवर्धनम् |
२६ क
सूत उवाच:
आस्तीकस्य कवेर्विप्र श्रीमच्चरितमादितः ||
२६ ख
शौनक उवाच:
भृगुवंशात्प्रभृत्येव त्वय़ा मे कथितं महत् |
२७ क
शौनक उवाच:
आख्यानमखिलं तात सौते प्रीतोऽस्मि तेन ते ||
२७ ख
शौनक उवाच:
प्रक्ष्यामि चैव भूय़स्त्वां यथावत्सूतनन्दन |
२८ क
शौनक उवाच:
यां कथां व्याससम्पन्नां तां च भूय़ः प्रचक्ष्व मे ||
२८ ख
शौनक उवाच:
तस्मिन्परमदुष्प्रापे सर्पसत्रे महात्मनाम् |
२९ क
शौनक उवाच:
कर्मान्तरेषु विधिवत्सदस्यानां महाकवे ||
२९ ख
शौनक उवाच:
या वभूवुः कथाश्चित्रा येष्वर्थेषु यथातथम् |
३० क
शौनक उवाच:
त्वत्त इच्छामहे श्रोतुं सौते त्वं वै विचक्षणः ||
३० ख
सूत उवाच:
कर्मान्तरेष्वकथय़न्द्विजा वेदाश्रय़ाः कथाः |
३१ क
सूत उवाच:
व्यासस्त्वकथय़न्नित्यमाख्यानं भारतं महत् ||
३१ ख
शौनक उवाच:
महाभारतमाख्यानं पाण्डवानां यशस्करम् |
३२ क
शौनक उवाच:
जनमेजय़ेन यत्पृष्टः कृष्णद्वैपाय़नस्तदा ||
३२ ख
शौनक उवाच:
श्रावय़ामास विधिवत्तदा कर्मान्तरेषु सः |
३३ क
शौनक उवाच:
तामहं विधिवत्पुण्यां श्रोतुमिच्छामि वै कथाम् ||
३३ ख
शौनक उवाच:
मनःसागरसम्भूतां महर्षेः पुण्यकर्मणः |
३४ क
शौनक उवाच:
कथय़स्व सतां श्रेष्ठ न हि तृप्यामि सूतज ||
३४ ख
सूत उवाच:
हन्त ते कथय़िष्यामि महदाख्यानमुत्तमम् |
३५ क
सूत उवाच:
कृष्णद्वैपाय़नमतं महाभारतमादितः ||
३५ ख
सूत उवाच:
तज्जुषस्वोत्तममते कथ्यमानं मय़ा द्विज |
३६ क
सूत उवाच:
शंसितुं तन्मनोहर्षो ममापीह प्रवर्तते ||
३६ ख