chevron_left सभा पर्व अध्याय ५७
दुर्योधन उवाच:
परेषामेव यशसा श्लाघसे त्वं; सदा छन्नः कुत्सय़न्धार्तराष्ट्रान् |
१ क
दुर्योधन उवाच:
जानीमस्त्वां विदुर यत्प्रिय़स्त्वं; वालानिवास्मानवमन्यसे त्वम् ||
१ ख
दुर्योधन उवाच:
सुविज्ञेय़ः पुरुषोऽन्यत्रकामो; निन्दाप्रशंसे हि तथा युनक्ति |
२ क
दुर्योधन उवाच:
जिह्वा मनस्ते हृदय़ं निर्व्यनक्ति; ज्याय़ो निराह मनसः प्रातिकूल्यम् ||
२ ख
दुर्योधन उवाच:
उत्सङ्गेन व्याल इवाहृतोऽसि; मार्जारवत्पोषकं चोपहंसि |
३ क
दुर्योधन उवाच:
भर्तृघ्नत्वान्न हि पापीय़ आहु; स्तस्मात्क्षत्तः किं न विभेषि पापात् ||
३ ख
दुर्योधन उवाच:
जित्वा शत्रून्फलमाप्तं महन्नो; मास्मान्क्षत्तः परुषाणीह वोचः |
४ क
दुर्योधन उवाच:
द्विषद्भिस्त्वं सम्प्रय़ोगाभिनन्दी; मुहुर्द्वेषं यासि नः सम्प्रमोहात् ||
४ ख
दुर्योधन उवाच:
अमित्रतां याति नरोऽक्षमं व्रुव; न्निगूहते गुह्यममित्रसंस्तवे |
५ क
दुर्योधन उवाच:
तदाश्रितापत्रपा किं न वाधते; यदिच्छसि त्वं तदिहाद्य भाषसे ||
५ ख
दुर्योधन उवाच:
मा नोऽवमंस्था विद्म मनस्तवेदं; शिक्षस्व वुद्धिं स्थविराणां सकाशात् |
६ क
दुर्योधन उवाच:
यशो रक्षस्व विदुर सम्प्रणीतं; मा व्यापृतः परकार्येषु भूस्त्वम् ||
६ ख
दुर्योधन उवाच:
अहं कर्तेति विदुर मावमंस्था; मा नो नित्यं परुषाणीह वोचः |
७ क
दुर्योधन उवाच:
न त्वां पृच्छामि विदुर यद्धितं मे; स्वस्ति क्षत्तर्मा तितिक्षून्क्षिणु त्वम् ||
७ ख
दुर्योधन उवाच:
एकः शास्ता न द्वितीय़ोऽस्ति शास्ता; गर्भे शय़ानं पुरुषं शास्ति शास्ता |
८ क
दुर्योधन उवाच:
तेनानुशिष्टः प्रवणादिवाम्भो; यथा निय़ुक्तोऽस्मि तथा वहामि ||
८ ख
दुर्योधन उवाच:
भिनत्ति शिरसा शैलमहिं भोजय़ते च यः |
९ क
दुर्योधन उवाच:
स एव तस्य कुरुते कार्याणामनुशासनम् ||
९ ख
दुर्योधन उवाच:
यो वलादनुशास्तीह सोऽमित्रं तेन विन्दति |
१० क
दुर्योधन उवाच:
मित्रतामनुवृत्तं तु समुपेक्षेत पण्डितः ||
१० ख
दुर्योधन उवाच:
प्रदीप्य यः प्रदीप्ताग्निं प्राक्त्वरन्नाभिधावति |
११ क
दुर्योधन उवाच:
भस्मापि न स विन्देत शिष्टं क्वचन भारत ||
११ ख
दुर्योधन उवाच:
न वासय़ेत्पारवर्ग्यं द्विषन्तं; विशेषतः क्षत्तरहितं मनुष्यम् |
१२ क
दुर्योधन उवाच:
स यत्रेच्छसि विदुर तत्र गच्छ; सुसान्त्वितापि ह्यसती स्त्री जहाति ||
१२ ख
विदुर उवाच:
एतावता ये पुरुषं त्यजन्ति; तेषां सख्यमन्तवद्व्रूहि राजन् |
१३ क
विदुर उवाच:
राज्ञां हि चित्तानि परिप्लुतानि; सान्त्वं दत्त्वा मुसलैर्घातय़न्ति ||
१३ ख
विदुर उवाच:
अवालस्त्वं मन्यसे राजपुत्र; वालोऽहमित्येव सुमन्दवुद्धे |
१४ क
विदुर उवाच:
यः सौहृदे पुरुषं स्थापय़ित्वा; पश्चादेनं दूषय़ते स वालः ||
१४ ख
विदुर उवाच:
न श्रेय़से नीय़ते मन्दवुद्धिः; स्त्री श्रोत्रिय़स्येव गृहे प्रदुष्टा |
१५ क
विदुर उवाच:
ध्रुवं न रोचेद्भरतर्षभस्य; पतिः कुमार्या इव षष्टिवर्षः ||
१५ ख
विदुर उवाच:
अनुप्रिय़ं चेदनुकाङ्क्षसे त्वं; सर्वेषु कार्येषु हिताहितेषु |
१६ क
विदुर उवाच:
स्त्रिय़श्च राजञ्जडपङ्गुकांश्च; पृच्छ त्वं वै तादृशांश्चैव मूढान् ||
१६ ख
विदुर उवाच:
लभ्यः खलु प्रातिपीय़ नरोऽनुप्रिय़वागिह |
१७ क
विदुर उवाच:
अप्रिय़स्य तु पथ्यस्य वक्ता श्रोता च दुर्लभः ||
१७ ख
विदुर उवाच:
यस्तु धर्मे पराश्वस्य हित्वा भर्तुः प्रिय़ाप्रिय़े |
१८ क
विदुर उवाच:
अप्रिय़ाण्याह पथ्यानि तेन राजा सहाय़वान् ||
१८ ख
विदुर उवाच:
अव्याधिजं कटुकं तीक्ष्णमुष्णं; यशोमुषं परुषं पूतिगन्धि |
१९ क
विदुर उवाच:
सतां पेय़ं यन्न पिवन्त्यसन्तो; मन्युं महाराज पिव प्रशाम्य ||
१९ ख
विदुर उवाच:
वैचित्रवीर्यस्य यशो धनं च; वाञ्छाम्यहं सहपुत्रस्य शश्वत् |
२० क
विदुर उवाच:
यथा तथा वोऽस्तु नमश्च वोऽस्तु; ममापि च स्वस्ति दिशन्तु विप्राः ||
२० ख
विदुर उवाच:
आशीविषान्नेत्रविषान्कोपय़ेन्न तु पण्डितः |
२१ क
विदुर उवाच:
एवं तेऽहं वदामीदं प्रय़तः कुरुनन्दन ||
२१ ख